Âu Việt

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Zhongwen.svg
Bài viết này có chứa các ký tự Trung Hoa. Nếu không được hỗ trợ hiển thị đúng, bạn có thể sẽ nhìn thấy các ký hiệu chấm hỏi, ô vuông, hoặc ký hiệu lạ khác thay vì các chữ Trung Quốc.

Âu Việt (Chữ Hán: ) hay Tây Âu (西; bính âm: Xī Ōu) là một tập hợp các bộ lạc miền núi sinh sống tại khu vực mà ngày nay là đông bắc Việt Nam, phía tây tỉnh Quảng Đông và phía nam tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc, chí ít là từ thế kỷ 3 TCN. Kinh đô Âu Việt nằm tại vùng đất mà nay là tỉnh Cao Bằngvùng Đông Bắc Việt Nam.[1][2][3]

Âu Việt còn ám chỉ Vương quốc Đông Âu (東甌), hậu duệ của Vương quốc Việt đã di dời đến Phúc Kiến sau khi thất thủ.

Người Tây Âu là một trong số các bộ tộc Bách Việt. Họ có tục để tóc ngắn, xăm mình, nhuộm răng đen[1] và là tổ tiên của người Tày, người Nùng ở Việt Nam[4][5]người Choang ở Quảng Tây ngày nay.

Người Âu Việt có quan hệ thương mại với người Lạc Việt, cư dân nước Văn Lang cư trú tại vùng đồng bằng đất thấp ở phía nam Âu Việt, ngày nay là đồng bằng sông Hồng ở miền Bắc Việt Nam cho tới năm 258 hoặc 257 TCN khi Thục Phán, thủ lĩnh của một liên minh các bộ lạc Âu Việt, xâm chiếm Văn Lang và đánh bại Hùng Vương cuối cùng. Hai vùng đất của người Tây Âu và Lạc Việt được hợp nhất thành một. Thục Phán đặt tên quốc gia mới là "Âu Lạc", tự xưng là "An Dương Vương",[1] đóng đô tại Phong Khê (nay là vùng Cổ Loa, huyện Đông Anh, Hà Nội)

Nhà Tần chinh phục nước Sở và bãi bỏ địa vị của hậu duệ hoàng tộc nước Việt. Vài năm sau, Tần Thuỷ Hoàng cho 500.000 quân xuống chinh phục Tây Âu, khai mào chiến tranh du kích trong ba năm và giết chết thủ lĩnh Tây Âu.[6] Trước thời Hán, Đông và Tây Âu đã giành lại được độc lập. Đông Âu bị Mân Việt tấn công, Hán Vũ Đế đã chiếu cố cho họ di dời tới vùng sông Dương Tửsông Hoài.[7] Tây Âu tiến cống cho Nam Việt cho tới khi bị Hán Vũ Đế chinh phục và bắt quy hàng.[8] Sau đó, hậu duệ của các vị thủ lĩnh vùng này bị tước mất địa vị. Âu (區), Âu (歐) và Âu Dương (歐陽) đến nay vẫn duy trì trong các tên họ.

Âu Việt trong truyền thuyết[sửa | sửa mã nguồn]

Trong truyền thuyết Thần cung Bảo kiếm của người Choang, Âu Việt chính là nước Tây Âu, láng giềng của nước Lạc Việt (tức Văn Lang cổ đại).[9] Truyện kể về Triệu Đà và ba nước Nam Việt, Tây Âu, Lạc Việt, nội dung rất giống với truyền thuyết Trọng Thuỷ-Mỵ Châu của người Kinh. Tuy nhiên, truyền thuyết của người Choang không kể về Trọng Thuỷ mà là hoàng tử Tây Âu ở rể bên nước Lạc Việt.[10]

Lãnh thổ hai nước Văn Lang và Nam Cương theo truyền thuyết, sau này hợp nhất thành nước Âu Lạc

Truyền thuyết của người TàyCẩu chủa cheng vùa (Chín chúa tranh vua) có nói đến nước Nam Cương chính là Âu Việt.[11] Truyện kể rằng: Tại miền Cao Bằng ngày nay tức gần nước Văn Lang, có nước Nam Cương hùng cứ một phương, kinh đô đặt tại thành Bản Phủ (nay thuộc xã Hưng Đạo, thành phố Cao Bằng, tỉnh Cao Bằng). Vương quốc này do Thục Chế tức An Trị Vương đứng đầu do mười xứ hợp thành. Từ lúc An Trị Vương lên ngôi, chín xứ còn lại đều thần phục cho nên dần dần trở nên hùng cường. Thục Chế làm vua 60 năm, thọ 95 tuổi. Con là Thục Phán mới lên 10, cuối cùng được tôn làm vua. Thục Phán ra sức củng cố cơ đồ nước Nam Cương. Nước Văn Lang láng giềng bấy giờ đang suy yếu. Thục Phán bèn cất quân sang đánh, Hùng Vương bại vong. Thế là nước Văn Lang bị gồm làm một với nước Nam Cương. Thục Phán đặt tên nước mới là Âu Lạc, đóng đô ở Loa thành.

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă â Chapuis, Oscar (1995). A History of Vietnam: From Hong Bang to Tu Duc. Greenwood Publishing Group. tr. 13–14. ISBN 0-313-29622-7. 
  2. ^ Nguyễn Vinh Phúc, Historical and cultural sites around Hanoi NXB Thế Giới, năm 2000, tr.24, 25 "became the king both of the Âu Việt and Âu Lạc"
  3. ^ Hoàng Anh Tuấn, Silk for Silver: Dutch-Vietnamese Relations, 1637-1700 Trang 12, năm 2007 "people of Lạc Việt."
  4. ^ Sterling, Eleanor J.; Hurley, Martha Maud; Minh, Le Duc; Le, Minh Duc; Powzyk, Joyce A. (2006). Vietnam: a natural history. Yale University Press. tr. 28. ISBN 0-300-10608-4. 
  5. ^ Stevenson, John; Guy, John; Cort, Louise Allison (1997). Vietnamese ceramics: a separate tradition. Art Media Resources with Avery Press. tr. 109. 
  6. ^ Hoài Nam Tử 卷18, 人間訓
  7. ^ zh:s:史記/卷114
  8. ^ zh:s:史記/卷113
  9. ^ Tráng tộc Dân gian Cố sự Tuyển, NXB Văn nghệ Thượng Hải, 1984, tr.131-138
  10. ^ “Thần cung bảo kiếm – Truyện An Dương Vương của người Choang”. Truy cập ngày 16 tháng 3 năm 2008. 
  11. ^ “Cao Bằng và bí ẩn nơi thành cổ Bản Phủ”. Truy cập ngày 17 tháng 12 năm 2012.