Lý Tự Thành

Tượng của Lý Tự Thành

Lý Tự Thành (1606-1645?) là nhân vật trong lịch sử Trung Quốc sống vào cuối đời Minh, đầu đời Thanh đã lãnh đạo cuộc khởi nghĩa nông dân lật đổ nhà Minh vào năm 1644, tự xưng là Đại Thuận hoàng đế nhưng sau đó, quân Mãn Châu tràn vào Trung Quốc lập nên nhà Thanh năm 1644 đã lật đổ Lý Tự Thành và tiêu diệt toàn bộ lực lượng của ông. Miếu hiệu sau khi mất của ông là Cao Tổ, thụy hiệu là Thừa thiên Kiến vận Thánh văn Thần vũ triệu kỉ lập cực đại trung thánh chánh nhân hiếu anh đức Cao Hoàng đế (chữ Hán: 承天建运圣文神武肇纪立极大中圣正仁孝英德高皇帝)^{[cần dẫn nguồn]}.

Cuộc đời

Lý Tự Thành sinh ngày 22 tháng 9 năm 1606 tại huyện Mễ Chi, tỉnh Thiểm Tây. Năm 1627, Sùng Trinh lên ngôi hoàng đế, đất nước mục nát, ông đang gắng sức gây dựng phục hưng cơ nghiệp thì chiến sự lại liên miên.

Năm 1637, Lý Tự Thành dựng cờ khởi nghĩa ở Thiểm Tây, tự xưng là Phụng thiên xướng nghĩa đại nguyên soái. Đây là cuộc khởi nghĩa nông dân có quy mô lớn nhất dưới thời Sùng Trinh với quân số lên đến vài chục vạn người, chủ yếu là giặc cướp các quận huyện và thành phần phản quốc.

Quân Lý Tự Thành bị dân chúng oán hận kêu là "Sấm Tặc", vì hay cướp của dân, đàn áp học sỹ ái quốc và hiếp dâm thôn nữ cộng thêm những tội trạng động trời khác.

Vài năm đầu, nhà Minh với quân đội thiện chiến và tướng lĩnh tài giỏi, hùng cường, đã đánh bại, bao vây và suýt giết được Lý Tự Thành, nhưng đang giữa chừng cuộc chiến thì Nỗ Nhĩ Cáp Xích và quân Hậu Kim thì lại tấn công Liêu Ninh và Liêu Đông. Vì lẽ này mà nhà Minh lại phải chi phối quân đội, khiến cho Sấm Tặc ngày được lộng hành.

Quân của Lý Tự Thành đi đến đâu, quân nhà Minh thua trận đến đó. Cuối cùng, tháng 4 năm 1644, Lý Tự Thành chiếm được Bắc Kinh, bức tử Sùng Trinh ở núi Môi Sơn rồi lên ngôi hoàng đế, tự xưng là Đại Thuận hoàng đế. Tại đây, Lý Tự Thành đã cướp vợ của Ngô Tam Quế là Trần Viên Viên và bắt cha Ngô Tam Quế rồi dụ ông về hàng. Ngô Tam Quế là người đang trấn giữ ở Sơn Hải Quan chống nhà Thanh. Được tin Lý Tự Thành cướp vợ yêu, Ngô Tam Quế mặc cho Lý Tự Thành giết cha, mở cửa Sơn Hải Quan cho quân Thanh tràn vào. Nhà Thanh phong Ngô Tam Quế là Bình Tây vương, đưa quân về Bắc Kinh đánh bại Lý Tự Thành. Lý Tự Thành chạy về núi Cửu Cung. Thuận Trị lên ngôi năm 1644, tiếp nối nhà Thanh.

Cả đời Lý Tự Thành tự cao tự đại rằng mình sẽ làm tốt hơn người tiền nhiệm, tuy nhiên, với tính khí hồ đồ, hung ác lại tham lam, đi đến đâu là quân Đại Thuận bị dân chúng ghét đến đó. Không chỉ thế, xét theo đạo quân thần thì Lý Tự Thành khớp với danh hiệu "nghịch tặc phản quốc" hơn là hiền sĩ đại trượng phu.

Cái chết của Lý Tự Thành

Sách sử Trung Quốc viết rằng Lý Tự Thành bị giết năm 1645 vì bị đồng đảng cũ phản bội, hay bị chính quyền Nam Minh bắt giết, hay thậm chí là bị nông dân giết chết khi ăn cắp lương thực của họ. Nhưng có giả thuyết khác là ông trốn lên chùa đi tu, đến đời Khang Hi mới qua đời.

Lý Tự Thành trong tiểu thuyết võ hiệp Kim Dung

Lý Tự Thành xuất hiện trong 3 tiểu thuyết võ hiệp của nhà văn Kim Dung là Tuyết sơn phi hồ, Lộc Đỉnh ký và Bích huyết kiếm. Trong Bích Huyết Kiếm, nhân vật chính Viên Thừa Chí lãnh đạo hào kiệt trong giang hồ giúp Lý Tự Thành công phá thành Bắc Kinh. Từ góc nhìn của các nhân sĩ võ lâm, Bích Huyết Kiếm thuật lại nhiều sự kiện mấu chốt trong giai đoạn lịch sử cuối đời Minh, từ khi Sùng Trinh suy sụp, Lý Tự Thành lên ngôi, đến khi quân Thanh nhập quan. Trong Tuyết Sơn Phi Hồ có nói đến giả thuyết Lý Tự Thành sau khi chiếm Bắc Kinh đã thu được 1 lượng kho báu khổng lồ và ông đã để cho 3 thuộc hạ thân tín của mình là Miêu, Phạm, Điền chôn giấu nên sau này xảy ra những mâu thuẫn giữa 3 nhà. Trong Lộc Đỉnh Ký, Lý Tự Thành sống đến năm Khang Hi thứ 10 (1672) và ông có với Trần Viên Viên một đứa con là Trần A Kha, về sau trở thành 1 trong những người vợ của Vi Tiểu Bảo.

Tiền nhiệm: _	Hoàng đế Đại Thuận 1644	Kế nhiệm: Lý Tự Kính
Tiền nhiệm: Minh Tư Tông	Hoàng đế Trung Quốc 1644	Kế nhiệm: Thanh Thế Tổ