Đồng(I) ôxít

Đồng(I) ôxít
Danh pháp IUPAC	Copper(I) oxide
Tên khác	Đicoppơ ôxít Cuprit Ôxít đồng đỏ
Nhận dạng
Số CAS	[1317-39-1]
Số EINECS	215-270-7
Số RTECS	GL8050000
Thuộc tính
Công thức phân tử	Cu2O
Phân tử gam	143,09 g/mol
Bề ngoài	Màu đỏ nâu - rắn
Tỷ trọng	6,0 g/cm3, rắn
Điểm nóng chảy	1235 °C (1508 K)
Độ hòa tan trong nước	Không hòa tan
Cấu trúc
Cấu trúc tinh thể	lập phương
Các nguy hiểm
MSDS	ScienceLab.com
Phân loại của EU	Độc hại (Xn) Nguy hiểm cho môi trường (N)
Chỉ mục EU	029-002-00-X
Chỉ dẫn R	Bản mẫu:R22, R50/53
Chỉ dẫn S	Bản mẫu:S2, Bản mẫu:S22, S60, Bản mẫu:61
Các hợp chất liên quan
Anion khác	Đồng(I) sunfua Đồng(II) sunfua Đồng(I) selenua
Cation khác	Đồng(II) ôxít Bạc(I) ôxít Niken(II) ôxít Kẽm ôxít
Ngoại trừ khi có ghi chú khác, các dữ liệu được lấy cho hóa chất ở trạng thái tiêu chuẩn (25 °C, 100 kPa) Phủ nhận và tham chiếu chung

Đồng(I) ôxít (công thức Cu₂O) là một ôxít của đồng. Nó có phân tử gam 143 g/mol, nhiệt độ nóng chảy 1230 °C.

Chất này thường có trong tự nhiên là bột ôxít đồng màu đỏ. Nó cũng có thể được tạo ra từ ôxít đồng (II) bằng phản ứng hóa học trong môi trường nung khử, CuO thành Cu₂O màu đỏ sáng:

2CuO + CO =t⁰=> Cu₂O + CO₂

Tính chất hóa học

Giống như đồng(II) ôxít, đồng(I) ôxít có các tính chất hóa học tương tự.

Tác dụng với axít tạo thành muối và nước:

Cu₂O + 2HCl => 2CuCl + H₂O

Tác dụng với ôxít axít tạo thành muối: 3Cu₂O + P₂O₅ => 2Cu₃PO₄

Bị các chất khử tác dụng ở nhiệt độ cao: Cu₂O + 2K =t°=> K₂O + 2Cu

Cu₂O + 2H₂ =t°=> Cu + 2H₂O

Các tính chất khác

Tác dụng với ôxi tạo thành đồng(II) ôxít: 2Cu₂O + O₂ => 4CuO

Tác dụng với các chất ôxi hóa mạnh tạo thành đồng(II) ôxít.

Ứng dụng

Trong Vật liệu gốm

Đồng(I) ôxít được dùng làm chất tạo màu sắc cho men gốm. Muốn có màu đỏ sáng, chúng ta chỉ cần dùng một lượng rất nhỏ đồng(I) ôxít (0.5%). Nếu hàm lượng đồng cao hơn, có thể dẫn đến xuất hiện các hạt đồng kim loại li ti trong men chảy tạo thành màu đỏ máu bò.

Nếu có boron trong men đồng đỏ chúng ta sẽ có màu tím. Trong men đồng đỏ sử dụng nhiều nguyên liệu khoáng tráng thạch, thêm ôxít bari tạo ra màu từ ngọc lam đến xanh thẫm, tùy theo hàm lượng đồng ôxít. Fluoride khi được sử dụng với ôxít đồng cho màu xanh lục.

Trong vật liệu điện

Đồng(I) ôxít là một chất bán dẫn. Cặp đồng(I) ôxít-đồng (Cu2O-Cu) chỉ cho phép dòng điện đi từ đồng sang đồng ôxít, bây giờ lớp đồng(I) ôxít đóng vai trò là lớp bán dẫn loại n và lớp đồng đóng vai trò là lớp bán dẫn loại p. Với tính chất bán dẫn, đồng ôxít được sử dụng làm pin mặt trời dùng trong dạy học.

Sản xuất

Dùng khí CO khử CuO: 2CuO + CO =t⁰=> Cu₂O + CO₂

Dùng phản ứng đặc trưng của glucôzơ:

CH₂OH(CHOH)₄CHO + 2Cu(OH)₂ + NaOH => CH₂OH(CHOH)₄COONa + Cu₂O + 3H₂O

Đốt đồng trong môi trường thiếu khí: 4Cu + O₂ =t⁰=> 2Cu₂O

Xem thêm

• Đồng(II) ôxít