Abu-l-'Atahiya

Abu-l-'Atahiya
Sinh	1141 Kufa,
Mất	1209 Baghdad,
Công việc	Nhà thơ
Quốc gia	Ả Rập

Abu-l-'Atahiya (tiếng Ả Rập: أبو العتاهية, tên đầy đủ: Abu Isħaq Ismā'īl ibn Qāsim al-ˤAnazī, إسماعيل بن القاسم العنزي، بن سويد العيني) (748 – 828) – nhà thơ, nhà triết học Ả Rập. Thơ của ông chủ yếu là những lời giáo huấn bằng thơ về sự phù vân của kiếp người, về cuộc sống phẩm hạnh.

Tiểu sử

Abu l-Atahiyya sinh ở Kufa. Bố làm nghề cắt tóc, Abu l-Atahiyya biết làm thơ từ bé và được sự đón nhận của công chúng. Cuộc đời ông phần lớn sống ở Baghdad và ít có những biến cố lớn. Tình yêu của Abu l-Atahiyya dành cho Utba, vợ của Al Mahdi đã mang lại cho nhà thơ nhiều đớn đau và bất hạnh, đây cũng là một nguyên nhân chính biến nhà thơ dần dần trở thành người mang tâm trạng của một người theo đuổi chủ nghĩa khổ hạnh.

Sáng tạo của Abu l-Atahiyya có thể chia thành hai giai đoạn. Giai đoạn đầu là nhà thơ trữ tình với những bài thơ tình viết về Utba tha thiết và say đắm. Dần dần chủ nghĩa khổ hạnh thay thế khuynh hướng trữ tình lạng mạn bằng những vần thơ suy ngẫm về tình yêu và cuộc sống mang đậm chất triết học mà, một mặt nào đó, được đánh giá là còn vượt cả nhà thơ mù Al-Ma‘arri. Cũng như nhiều nhà thơ đương thời, Abu l-Atahiyya là người có công trong việc đổi mới và sáng tạo, thổi một luồng gió mới vào thơ ca Ả Rập. Abu l-Atahiyya mất vào khoảng năm 828 ở Baghdad.

Thư mục

• Nickolson, A literary history of the Arabs, L., 1907
• Крымский А. Е., акад., Арабская поэзия в очерках и образцах, М., 1906
• Крачковский И. Ю., Поэтическое творчество Абу-ль-Атахии, Избр. соч., т. 2, М.—Л., 1956.

Một số bài thơ

1

 

Hỏi tôi Thánh Ala

với nỗi buồn và đau điếng:

“Có phải con yêu Utba

bằng tình yêu chân chính?”

Và tôi trả lời

bằng giọng chân thành:

“Tình của con như máu

chảy về tim.

Còn con tim của con –

Ngài xem! - đau lắm

Có vô số những vết thương

như dao chém.

Con đã hoài công

gọi về ông thầy thuốc

Nhưng bệnh của con

chỉ ngôi mồ chữa được.

Chỉ có áo quan

một màu trắng toát.

Chữa được tình yêu

không thể nào chia cắt.

Người mà con yêu

làm say mê người khác…

Con hiểu một khi yêu

thì khổ đau không thoát.

 

2

 

Tuổi trẻ của ta hãy quay về

Ta gọi ngươi, ta khóc, ta đau khổ

Những sợi tóc của ta trắng xoá

Ta sẽ đem nhuộm đen đi

Ta bây giờ như cây cối mùa thu

Ta đứng một mình trong gió

Ta khóc về quá khứ

Những tháng năm hoài phí, lỡ làng trôi

Hãy quay về tuổi trẻ của ta ơi

Người sẽ không còn nhận biết

Kẻ tóc bạc này đã đánh mất

Điều may mắn cuối cùng.

 

Bản dịch của Nguyễn Viết Thắng