Amir Khusro

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm


Amir Khusro
Tên khai sinh Ab'ul Hasan Yamīn al-Dīn Khusrow
Sinh 1253
Patiali, Etah, Uttar Pradesh, India
Mất 1325 (72 tuổi)
Nghề nghiệp Nhà thơ, Nhà bác học
Thể loại Ghazal, Khayal, Qawwali, Rubai, Tarana

Ab'ul Hasan Yamīn al-Dīn Khusrow (hoặc Amīr Khusrow Dehlawī, (tiếng Ba Tư: ابوالحسن یمینالدین خسرو, tiếng Hindi: अबुल हसन यमीनुददीन ख़ुसरो; 1253 - 1325) là nhà bác học, nhà thơ Ấn ĐộBa Tư trung cổ sáng tác bằng tiếng Hindi, tiếng Ba Tưtiếng Urdu. Thơ ca của Amīr Khusrow Dehlawī có sự ảnh hưởng rất lớn đến lịch sử của văn học Ấn Độ, Ba Tư, Tajikistan.

Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]

Amīr Khusrow sinh ở Patiali, gần Etah, bắc Ấn Độ. Bố là Amīr Sayf ud-Dīn Mahmūd, một viên quan người Thổ Nhĩ Kỳ, mẹ là người Ấn Độ. Bình sinh, Amīr Khusrow là nhà thơ của triều đình. Ông là tác giả của 5 tập thơ trữ tình (Divan), sáng tác trong khoảng thời gian từ năm 1272 đến năm 1325 và 10 trường ca Khamse viết về cuộc sống cung đình, sáng tác trong khoảng thời gian từ năm 1298 đến năm 1301. Ngoài ra, còn một số tập danh ngôn, câu đố, từ điển những từ cùng nghĩa của tiếng Ả Rập, tiếng Hindi, tiếng Ba Tư và nhiều khúc lãng mạn viết bằng tiếng Urdu mà đến tận ngày nay các nghệ sĩ dân gian vẫn thường xuyên biểu diễn cũng đều được coi là của Amīr Khusrow.

Một vài bài thơ dịch sang tiếng Việt[sửa | sửa mã nguồn]

Bìa một cuốn sách
 
1
 
Đi kể về nỗi buồn của mình, anh không đủ sức
Yêu em, hát và nức nở như hoạ mi, không đủ sức.
 
Nhìn vào mặt anh, em sẽ hiểu điều này
Nhưng hiểu nỗi buồn của anh, em không đủ sức.
 
Hãy nhìn vào ngực anh, có một vết thương
Nhưng chịu đựng nhiều hơn, anh không đủ sức.
 
Dù sao thì anh vui, vì em thấu tận hồn anh
Nhưng tìm chìa khoá mở trái tim em, anh không đủ sức.
 
Có thể, trả cho anh con tim bị em lấy mất rồi
Nhưng em van nài: “Hãy thương em!!” – không đủ sức.
 
Con tim anh đành bỏ lại đến muôn đời
Chứ lấy về cho mình, anh không đủ sức.
 
2
 
Anh: “Hãy đi vào trái tim anh, sẽ rất vui!”
Em: “Vào nơi hoang tàn đổ nát chẳng cần rồi”.
 
Anh: “Gương mặt em đốt hồn anh như ngọn lửa”
Em: “Con tim không thích gặp những con bướm nhỏ”.
 
Anh: “Thế anh có còn hy vọng gặp em không?”
Em: “Không, kẻ lãng du, những lời anh điên cuồng”.
 
Anh: “Thế thì tại sao em làm anh đau khổ?”
Em: “Thì con mắt đừng nhìn con mồi cám dỗ”.
 
Anh: “Thế tình yêu? Làm sao thoát khỏi gông xiềng?”
Em: “Nhìn thấy em là xiềng xích anh lại khoác lên”.
 
Anh: “Nếu em quên anh, anh làm sao sống nổi?”
Em: “Anh hết cô đơn nếu về em anh nhớ tới”.
Bản dịch của Nguyễn Viết Thắng

Thư mục[sửa | sửa mã nguồn]

  • Storey C. A., Persian literature. A bio-bibliographical survey. Section 2, fasc. 3, L., 1939.
  • Mohammad Wahid Mirza. The life and works of Amir Khusrau, Calcutta, 1935.
  • Arberry A. J., Classical Persian literature, L., 1958.
  • Бертельс Е. Э., Роман об Александре и его главные версии на Востоке, М.-Л., 1948.

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]