Andō Momofuku

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Đây là một tên người Nhật; họ tên được viết theo thứ tự Á Đông (họ trước tên sau): họ là Andō. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp tên người Nhật hiện đại khi viết bằng ký tự La Tinh thường được viết theo thứ tự Tây phương (tên trước họ sau).
Andō Momofuku
Sinh 5 tháng 3, 1910(1910-03-05)
Gia Nghĩa, Đài Loan
Mất 05 tháng 1, 2007 (96 tuổi)
Ikeda, Flag of Osaka Prefecture.svg Osaka, Nhật Bản Nhật
Công việc Nhà phát minh

Ando Momofuku (安藤 百福 Andō Momofuku?, An Đằng Bách Phúc) (1910-2007) là nhà sáng lập và Chủ tịch Công ty Thực phẩm Nissin[1]. Ông thường được gọi là "Vua mì ăn liền"[2] hay "Cha đẻ của mì ăn liền" do ông là người đã sáng chế ra mì ăn liền (mì gói, mì cốc), một món ăn nổi tiếng, được sử dụng phổ biến trên toàn thế giới. Andō Momofuku từng có tên trong danh sách những nhân vật có tầm ảnh hưởng ở châu Á do Tạp chí Time Asia bình chọn [3].

Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]

Andō sinh ra ngày 5 tháng 3 năm 1910 (với tên là Gô Pek-hok, 吳百福 Ngô Bách Phúc) trong một gia đình giàu có gốc Đài Loan ở Kagi (nay là Gia Nghĩa), Đài Loan (Lúc đó Đài Loan đang thuộc về Đế quốc Nhật Bản. Bố mẹ Andō chết khi ông còn nhỏ, nên ông ở với ông bà ở Đài Nam. Ông bà làm chủ một tiệm vải nhỏ[4]

Năm 1932, khi được 22 tuổi, ông tốn 190.000 yên để thành lập công ty dệt riêng tại quận Vĩnh Nhạc (永樂町, Eirakuchō), Đài Bắc[5]

Năm 1933, Andō tới Osaka, Nhật Bản để kinh doanh. Ông mở công ty "Nhật Đông Thương hội" ở Osaka, chuyên kinh doanh hàng dệt kim và thiết bị máy móc. Ông đồng thời cũng theo học khoa kinh tế của trường đại học Ritsumeikan[3].

Năm 1948, ông bị buộc tội trốn thuế và ở tù hai năm.[6] Trong cuốn tiểu sử, Andō viết rằng ông chỉ cấp học bổng cho sinh viên, đó là một cách trốn thuế. Sau khi mất công ty do vụ phá sản dây chuyền, Andō thành lập công ty khác mà sau này trở thành công ty Nissin. Công ty được bắt đầu ở Ikeda, Osaka. Đây là một công ty gia đình nhỏ, chuyên sản xuất muối [3].

Sáng chế[sửa | sửa mã nguồn]

Mì ăn liền Nissin

Do Nhật Bản rất thiếu đồ ăn vào thời kỳ sau chiến tranh, Bộ Y tế đã khuyên mọi người nên ăn bánh mì làm bằng bột mì của Mỹ. Momofuku Ando đã trăn trở khi chứng kiến cảnh người dân Nhật nối đuôi nhau chờ mua những tô mì trong trời đêm giá lạnh. Andō tự hỏi tại sao họ khuyên ăn bánh mì thay vì sử dụng sợi mì, một loại thực phẩm mà người Nhật đã quen ăn[2]. Bộ Y tế trả lời ông rằng, các công ty mì nhỏ quá và không có đủ khả năng cung cấp đồ ăn cho cả nước. Andō từ đó đã có ý định cải tiến quá trình sản xuất mì của theo ý riêng của mình. Để đưa ý tưởng của mình thành hiện thực, Ando đã phải mất rất nhiều thời gian và công sức, trải qua hàng trăm lần thí nghiệm. Khó nhất là làm thế nào để sợi mỳ có thể nhanh chóng hút được nước sôi và chín ngay[3].

Ngày 25 tháng 8 năm 1958, sau nhiều lần thất bại, Andō cuối cùng hoàn thành quá trình chiên nhanh và sáng chế mì chiên trước khi ăn, được gọi Chikin Ramen (tiếng Nhật: チキンラーメン). Lúc ban đầu, loại thực phẩm này được coi là hàng xa xỉ vì có giá bằng 35 yên,[7] gấp khoảng sáu lần giá mì Ô Đông (Udon) và soba truyền thống thời đó[8][9]. Để sợi mỳ có vị ngon, ông ngâm nó vào loại xúp nấu từ xương bò hoặc xương gà, rồi sấy khô và mang nhãn hiệu Ramen, thường gọi là Chikin (nói nhái tiếng Anh chicken) Ramen. Loại thực phẩm này không cần đun nấu, chỉ cần cho vào bát, rót nước sôi vào đậy kín, để trong vòng 3 đến 5 phút là ăn được ngay, hết sức tiện lợi [3].

Năm 1962, công ty của Ando chính thức đăng ký nhãn hiệu sản phẩm và được cấp bằng sáng chế mì ăn liền[3].

Năm 1964, Ando đã làm mộ "cử chỉ hào hiệp", chấm dứt độc quyền sản xuất mì ăn liền. Ông thành lập Hội Công nghiệp Mỳ sợi Nhật Bản và công khai sáng chế của mình, chuyển nhượng công nghệ cho các công ty khác, để họ cùng được hưởng lợi[10].

Ngày 18 tháng 9 năm 1971, Andō bắt đầu bán mì cốc. Khi bắt đầu sản xuất hàng loạt, giá được hạ xuống, và mì gói trở thành một nghề đem lại lợi nhuận cao[7].

Năm 1970, ông mở chi nhánh của Nissinđầu tiên tại Mỹ (từ năm 1963, công ty Nissin đã niêm yết trên thị trường chứng khoán Tokyo và Osaka).

Năm 2004, đã có khoảng 70 tỷ gói mì được bán ra. Đến năm 2007, Chikin Ramen được bán ở thị trường Nhật Bản với giá vào khoảng 60 yên tức vào khoảng 1/3 giá của một tô mì rẻ nhất ở nhà hàng Nhật.

Cuộc sống và gia đình[sửa | sửa mã nguồn]

Ông có vợ tên là Masako cùng hai người con trai, và một con gái.

Ông cho rằng bí quyết của sức khỏe ông là chơi golf và ăn Chikin Ramen gần như mỗi ngày. Người ta nói rằng ông vẫn ăn Ramen đến ngày trước khi chết.[11]

Năm 1999, Momofuku Ando lập "Nhà bảo tàng Mì Ramen" mang tên ông ở Ikeda thuộc quận Osaka (Momofuku Ando Instant Ramen Museum), cho mọi người đến tham quan[12]

Ông Andō qua đời vào ngày 5 tháng 1 năm 2007 tại tỉnh Osaka do suy tim, thọ 96 tuổi[13].

Thông tin thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 2005, toàn thế giới đã tiêu thụ 85,7 tỉ gói mì ăn liền, như vậy bình quân mỗi người có 12 gói mì (trong đó Nissin chiếm thị phần lớn nhất, với 10 tỉ gói)[3].

Viện Nguyên cứu Fuji (Nhật Bản) đã tiến hành một cuộc thăm dò dư luận về những sản phẩm xuất khẩu tốt nhất của thế kỷ 20. Kết quả, người Nhật đã chọn mì ăn liền là phát minh số 1, trên cả karaoke, máy nghe nhạc Walkman và máy trò chơi Nintendo[14]. Từ một món ăn thông dụng, mì ăn liền đã trở thành một trong các biểu tượng văn hóa của nước Nhật[3].

Người ta đánh giá phát minh mì ăn liền của ông: "như một cống hiến vĩ đại đã làm thay đổi thói quen ẩm thực của cả thế giới". Ông Momofuku Ando nhờ đó đã được tôn vinh là "Vua mì ăn liền" của mọi thời đại[2].

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ HQ Theo Xinhua (7 tháng 1 năm 2007). “Người phát minh ra mì ăn liền qua đời”. Cơ quan của TW Hội Khuyến học Việt Nam, báo điện tử Dân trí. Truy cập ngày 12 tháng 2 năm 2013. 
  2. ^ a ă â “Bật mí thú vị về mì ăn liền – Phát minh quan trọng của nhân loại”. Cơ quan của TW Hội Khuyến học Việt Nam. Truy cập ngày 13 tháng 2 năm 2013. 
  3. ^ a ă â b c d đ e Nam Anh. “Momofuku Ando – cha đẻ của Mì ăn liền”. Công ty cổ phần sách - Niên Giám Việt Nam. Truy cập ngày 13 tháng 2 năm 2013. 
  4. ^ Cha đẻ của mì ăn liền qua đời, Tin nhanh Việt Nam ra thế giới Vietbao.vn]
  5. ^ Hồi ấy, do ít người buôn hàng dệt kim nên công ty của ông có điều kiện ăn nên làm ra.
  6. ^ Hannah Beech (13 tháng 11 năm 2006). “Momofuku Ando”. Truy cập ngày 18 tháng 2 năm 2013. 
  7. ^ a ă “RCCラジオ-土曜はドドーンと満員御礼” (bằng tiếng Nhật). RCC Broadcasting. Truy cập 8 tháng 1, 2007. 
  8. ^ Dennis Hevesi (9 tháng 1 năm 2007). “Momofuku Ando, 96, Dies; Invented Instant Ramen”. The New York Times. Truy cập ngày 18 tháng 2 năm 2013. 
  9. ^ “Nissin Foods - About Us”. 
  10. ^ Công nghệ chiên dầu của Ando về sau còn được áp dụng cho nhiều loại thức phẩm khác, nhờ thế mà ngày nay trên thị trường có bán đủ thứ trái cây chiên ngon miệng.
  11. ^ “安藤百福さん 死去前日、社員とチキンラーメン雑煮 (Ông Andō ăn Chikin Ramen với bạn đồng nghiệp vào ngày trước khi qua đời)”. Sankei Shimbun (bằng tiếng Nhật) (Sankei Shimbun Co., Ltd.). Truy cập ngày 10 tháng 1 năm 2007. 
  12. ^ Bảo tàng mì ăn liền độc đáo ở Nhật Bản
  13. ^ Momofuku Ando, The Economist Newspaper Limited 2013
  14. ^ Nhật Bản tôn vinh mì ăn liền, VnExpress.net

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]