Ang Mey
|
||||||||||||||
Nữ vương Ang Mey là một nữ vương trị vì Cao Miên những năm 1835-1847. Bà còn được gọi tên tiếng Việt là Quận chúa Ngọc Vân, sau còn được gọi là Quận chúa Mỹ Lâm, là con gái của vua Ang Chan II (Nặc Ông Chân) của Cao Miên.
Bà được triều đình nhà Nguyễn lập nên sau khi Ang Chan II mất (năm 1834) [1], theo sự tấu trình của quan đại thần bảo hộ Cao Miên lúc đó là Trương Minh Giảng, để cai quản vùng đất do triều đình Đại Nam nhà Nguyễn bảo hộ. Vùng này là phần đất phía Đông Nam Biển Hồ bao gồm cả Nam Vang (Phnom Penh) và cả hoàng cung U Đông, vùng này lúc đó được đổi tên là Trấn Tây thành.
Từ 1834 đến 1845, Đại Nam và Xiêm La liên tục xung đột với nhau trên đất Cao Miên để giành quyền bảo hộ Cao Miên, Đại Nam kiểm soát phần phía Đông Nam Biển hồ trở xuống, Xiêm La kiểm soát phần phía trên.
Đến năm 1841, người Thái dựng Ang Duong lên thay bà và định đưa về U Đông. Lúc này quân nhà Nguyễn đã rút khỏi Cao Miên về An Giang, Ang Mey trên danh nghĩa vẫn là Nữ vương Cao Miên, nhưng theo nhà Nguyễn về Đại Nam.
Tới năm 1844, bà lại được triều đình nhà Nguyễn đưa về nước. Năm 1845, Nguyễn Tri Phương và Doãn Uẩn, vây hãm và đánh bại tướng Xiêm La là Phi Nhã Chất Tri ( tướng Chakri Chao Phraya Bodin ) tại cố đô U Đông (Oudong) của Cao Miên, thì hai bên Đại Nam - Xiêm La giảng hòa và đình chiến, Xiêm La rút quân.
Năm 1847, nhà Nguyễn rút quân khỏi Trấn Tây về nước (về An Giang), trao lại vương quyền từ Ang Mey cho Ang Duong. Cao Miên được độc lập tương đối với Xiêm La và Đại Nam.