Ay (pharaông)

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Ay
Aya, Aye
Tiên vương:
Tutankhamun
Pharaông của Ai Cập
Vương triều thứ 18
Kế vị:
Horemheb
Khuôn mặt bằng đá này được cho là của Ay, một phần trong bộ sưu tập tại Viện bảo tàng Ai Cập, Berlin
Niên đại 1324 TCN - 1320 TCN hoặc
1327 TCN - 1323 TCN
Tên ngai
<
N5 L1 L1 Z3 D4
Aa11
t
>

Kheperkheperure–Irimaat
Everlasting are the Manifestations of Re,
who does what is right
Tên riêng
<
nTr i t
f
i A2 i i
>

Itinetjer Ay
God's father, Ay
Tên
thần Horus
G5
E1
D40
S15 xa
Z2
Srxtail2.GIF
Kanakht Tekhenkhau
The strong bull, the one of glittering crowns
Tên Nebty
(hai quý bà)
G16
sxm F9
F9
d
r
D40
S22
t t
N25
Sekhempehti dersetet
Who is mighty of strength, who subdues the Asiatics
Horus Vàng
G8
HqA q mAat s xpr r tA
tA
Heqamaat sekhepertawy
The ruler of truth, who creates the two lands
Hôn phối TeyAnkhesenamun
Con cái Có thể là NefertitiMutnedjmet
Mất 1320 TCN hoặc 1323 TCN
Chôn cất WV23
Công trình lớn Lăng mộ Armana


Kheperkheperure Ay, hay Aya hoặc Aye hoặc Eye là vị pharaong thứ 14 của Ai Cập cổ đại thuộc Vương triều thứ 18, vương triều đầu tiên của thời đại Tân vương quốc. Ay từng là một Tể tướng trong triều đình Ai Cập. Ông cũng là cha của hoàng hậu Nefertiti, vợ của vua Akhenaten. Đã có người cho rằng ông chính là kẻ đã ám sát pharaong Tutankhamun (con trai Akhenaten và bà vợ hai) khi Tutankhamun mới 18 hay 19 tuổi. Ay lên ngôi pharaong khi ông đã vào tuổi già và cai trị trong một thời gian khá ngắn (1324-1320 TCN hay 1327-1323 TCN). Ay tiếp tục đóng đô ở Thebes (Ai Cập). Ông được kế vị bởi con rể, tướng Horemheb.

Xuất thân[sửa | sửa mã nguồn]

Ay thường được cho là một cư dân Ai Cập bản địa xuất thân từ Akhmim. Trong thời gian cầm quyền ngắn ngủi của mình, ông đã xây dựng một nhà nguyện bằng đá xẻ ở Akhmim và dành riêng cho vị thần địa phương: Min. Ông có thể là con trai của Yuya, người từng là một người từng nắm giữ chức tư tế của đền thờ thần Min ở Akhmin cũng như trưởng quan cai quản đàn gia súc trong thành phố này, và vợ ông ta,Tjuyu.[1] Nếu vậy, Ay có thể có không hoàn toàn là người Ai Cập, có lẽ mang dòng máu Syria bởi vì cái tên Yuya vốn không phổ biến ở Ai Cập và là gợi ý đến từ nước ngoài[2]. Yuya là một nhà quý tộc có ảnh hưởng tại triều đình hoàng gia của Amenhotep III mà đã được trao đặc ân hiếm hoi đó là có một ngôi mộ được xây dựng cho chính mình trong Thung lũng hoàng gia của các vị vua có lẽ bởi vì ông là cha đẻ của Tiye, chính cung Hoàng hậu của Amenhotep.

Thời kì Amarna[sửa | sửa mã nguồn]

Tất cả những gì được biết chắc chắn là vào thời kì này, ông được cho phép xây dựng một ngôi mộ chính mình (Ngôi mộ 25 phía nam) tại Amarna dưới thời trị vì của Akhenaten, ông đã được phong tước "quản mã trưởng của Đức Vua", cấp bậc cao nhất trong binh đoàn chiến xa ưu tú của quân đội, ngay dưới chức Tổng chỉ huy [3]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Egypt during the reign of Akhenaten
  2. ^ Yuya's name was analysed by G. Maspero in "The Tomb of Iouiya and Touiyou" by Theodore M. Davis, Archibald Constable and Co. Ltd, 1907, pp. xiii–xiv
  3. ^ Hindley, Marshall. Featured Pharaoh: The God's Father Ay, Ancient Egypt, April/May 2006. p. 27–28.

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]