Bùi Kiến Thành

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Bùi Kiến Thành (sinh 1932) là một nhà tài chính người Mỹ gốc Việt. Ông được biết đến là người Việt đầu tiên được đào tạo về tài chính tại Hoa Kỳ,[1] là bạn của cố Tổng thống Đệ nhất Cộng hòa Ngô Đình Diệm.[2] Có nhiều đóng góp cho sự phát triển của Việt Nam hiện nay, ông được vinh danh trong chương trình Vinh danh nước Việt năm 2004.

Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]

Ông là con trai bác sĩ Bùi Kiến Tín, được học bổng học ở một trường dòng ở Hoa Kỳ nhưng sau đó chuyển lên học ngành kinh tế tài chính tại Đại học Columbia, New York, và tốt nghiệp năm 22 tuổi.[2] Trong quá trình học ở đây ông kết bạn với Ngô Đình Diệm lúc đó là một chí sĩ đi tìm đường để xây dựng đất nước.[3] Tháng 7 năm 1954, ông về làm trợ lý đặc biệt cho thủ tướng Ngô Đình Diệm. Ông làm trưởng phòng Ngoại hối, Ngân hàng Quốc gia Việt Nam từ 1954 đến 1956, được xem như chính khách trẻ nhất thường xuyên ra vào Dinh Gia Long,[1] hiện là Viện bảo tàng Cách mạng. Ông làm đại diện Ngân hàng Quốc gia Việt Nam tại New York, lúc đó ông mới 24 tuổi, là người trẻ tuổi nhất trong hơn 60 đại diện Ngân hàng nhà nước tại Hoa Kỳ từ 1956 đến 1958.

Ông làm Chủ tịch, Tổng giám đốc, công ty Bảo hiểm quốc tế Mỹ American International Underwriters, Vietnam, Inc., là Chủ tịch công ty trẻ tuổi nhất, 27 tuổi, trong hệ thống các công ty thành viên của tập đoàn từ 1959 đến 1965. Chỉ trong vài năm sau đó với sự quản lý của ông, công ty này đã vượt lên thành công ty bảo hiểm đứng đầu trong số hơn 30 công ty trong nước và nước ngoài hoạt động tại Sài Gòn lúc đó.

Khi Ngô Đình Diệm bị lật đổ, ông ở tù 15 tháng thì được ân xá rồi trốn dưới hầm một tàu viễn dương sang Pháp.[2] Hoạt động trong lĩnh vực địa ốc từ 1965 đến 1983, ông trở thành nhà kinh doanh địa ốc thành công ở Pháp.

Từ 1983 đến 1984 ông là Giám sát khu vực Chicago của Tập đoàn Tài chính Quốc tế Mỹ (American International Group, AIG).

Ông trở thành nhà tư vấn độc lập về các vấn đề Việt Nam từ 1984 đến 1992 sau đó là cố vấn cao cấp thường trú tại Việt Nam (resident senior advisor) của AIG (1993 – 1996) và sau đó là cố vấn cao cấp của Công ty TNHH Bảo hiểm Quốc tế Mỹ AIA Vietnam, công ty thành viên của AIG.

Hoạt động tại Việt Nam[sửa | sửa mã nguồn]

Vào thập kỷ 1980, nhận lời mời của một số lãnh đạo cao cấp của Việt Nam, ông có đưa ra nhiều đóng góp và được công nhận như trong sự nghiệp xây dựng chính sách đổi mới, chuyển đổi từ nhà nước chuyên chính vô sản sang nhà nước pháp quyền, kinh tế thị trường (1980 – 2003), một số vấn đề kinh tế tài chính phát sinh khi Nga cắt giảm viện trợ (1991 – 1992), chính sách xây dựng các tập đoàn kinh doanh lớn cần thiết cho phát triển đầu tư và hội nhập quốc tế (1992 – 1993), xây dựng chính sách đối với Việt kiều (1991 – 2003).

Khi có một công ty Hoa Kỳ hợp tác với Trung Quốc khai thác dầu khí trên thềm lục địa của Việt Nam, Võ Văn Kiệt tham khảo ý kiến và bàn bạc với ông. Ông tư vấn về luật pháp biển, các vấn đề biên giới biển từ 1991 đến 1995. Hỗ trợ Ban biên giới Chính Phủ nghiên cứu cơ sở luật pháp quốc tế bảo vệ chủ quyền Việt Nam trên thềm lục địa, khu vực dầu khí trên biển Đông.

Từ 1991 đến 1995, ông hỗ trợ Bộ ngoại giao và các bộ ngành liên quan cải thiện các mối quan hệ với Hoa Kỳ, chương trình tù binh và mất tích trong chiến tranh (MIA – POW), giải quyết vấn đề tài sản tịch thu của công dân Mỹ sau chiến tranh, thu hồi tài sản Việt Nam bị nhà nước Mỹ tịch thu sau chiến tranh rồi tư vấn cho chính phủ về an ninh trên biển Đông và diễn đàn An ninh khu vực.

Sau đó ông còn tiếp tục nhiều hoạt động như tham gia tổ chức các sự kiện:

  • Hội thảo về đề tài “Phát hành Trái phiếu Nhà nước trên Thị trường Tài chính Quốc tế”, Hà Nội (1995).
  • Hội Thảo về “Các giải pháp tài trợ phát triển ngành Điện”, Hà Nội (1995).
  • “Chương trình Nghiên cứu phát triển ngành Điện Việt Nam” (1996).
  • Hội thảo phát triển “Khu công nghiệp và trung chuyển Hàng không Quốc tế Chu Lai”, Hà Nội (1997).
  • “Diễn đàn Hợp tác Phát triển Công nghiệp Việt-Mỹ”, Washington D.C. (1997).

Ông tư vấn:

  • Cho Bộ Công Nghiệp về xây dựng và vận hành nhà máy điện Phú Mỹ 2-2, Bà Rịa Vũng Tàu, 1996 – 2001.
  • Cho Bộ Công nghiệp thực hiện nghiên cứu khả thi phát triển các Trung tâm Địa nhiệt và xây dựng các nhà máy điện địa nhiệt tại các tỉnh miền Trung, 2000 – 2003.
  • Cho Bộ Bưu chính Viễn thông về xây dựng Cổng Thông tin Quốc gia Việt Nam (Vietnam Country Gateway), 2001 – 2003.

Ông sáng lập và là thành viên Ban quản trị Tập đoàn AMERICAN BHT (Houston, tiểu bang Texas, Hoa Kỳ) phát triển xuất khẩu hàng thuỷ sản Việt Nam qua thị trường Mỹ, 2003.

Phát biểu[sửa | sửa mã nguồn]

Trong một bài phỏng vấn của BBC tiếng Việt về vấn đề Vinashin, đăng ngày 7 tháng 7, 2010, ông có nói:[4]

Vấn đề ở Việt Nam trong tất cả mọi ngành không chỉ trong vấn đề kinh doanh mà còn trong những vấn đề khác, nhân sự quản lý nhà nước là cực kỳ quan trọng. Vì vậy cho nên Đại hội Đảng vừa rồi có ra một khuyến nghị rất quyết liệt rằng phải mở vấn đề quản lý nhà nước ra mọi thành phần trong quốc dân, trong Đảng cũng như ngoài Đảng, trong nước cũng như ngoài nước để tham gia vào vấn đề xây dựng đất nước. Nhưng rất tiếc rằng nghị quyết đó quyết liệt như vậy sau hai năm vẫn chưa đi vào thực sự thực hiện. Vì vậy có lẽ nên trong những ngày tới, Đại hội tới, những vị lãnh đạo của Đảng và nhà nước Việt Nam cần quyết liệt hơn nữa để tạo nên một thành phần quản lý nhà nước có hiệu quả hơn chứ không phải chỉ đóng khung vào trong lực lượng các đảng viên chưa đủ tầm, chưa đủ tâm để quản lý nhà nước.

Gia đình[sửa | sửa mã nguồn]

Gia đình Bùi Kiến Thành xuất xứ ở Vĩnh Trinh, Duy Xuyên, Quảng Nam. Cha ông là bác sĩ Bùi Kiến Tín, chú là nhà thơ Bùi Giáng và em trai là kiến trúc sư Bùi Kiến Quốc.[5]

Ông Bùi Kiến Tín tốt nghiệp y khoa tại Pháp 1942, từng làm bác sĩ ở Hà Nội, Sài Gòn và sáng chế ra Dầu khuynh diệp Bác sĩ Tín, được sử dụng rộng rãi ở miền Nam Việt Nam trước 1975, do làm bác sĩ cho gia đình Thủ tướng Ngô ĐÌnh Diệm nên sau đó được cử làm bộ trưởng Thông tin trong chính phủ Ngô Đình Diệm một thời gian ngắn (1954-1955) rồi từ nhiệm, đến năm 1964, ông định cư ở Pháp rồi mất ở Hoa Kỳ.[6]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]