Bắt chước

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Photo of page from book showing pairs of butterflies of different species whose appearance closely resembles each other
Bảng chụp hình của Henry Walter Bates (1862) thể hiện loài Dismorphia (hàng 1 và hàng 3) bị loài Ithomiini (Nymphalidae, hàng 2 và 4)bắt chước

Trong sinh vật học bắt chước(tiếng Anh: mimicry, tiếng Pháp: mimétism) là khi một loài này được cảm nhận như là tương tự như một loài khác để bảo vệ chính nó hay cả hai.[1] Hai loài có thể tương tự về bề ngoài, thái độ, tiếng động, hay về mù hương, hay là về vị trí địa lý (tức là 2 loài cùng sống trong một vùng)

Sinh vật bắt chước khi chúng tiến hóa[2] và phát triển những đặc điểm của một nhóm khác (tạm gọi là mẫu hay nhóm mẫu).[3] Sự tiến hóa/bắt chước thường thường dùng đê đánh lừa những loài thú săn mồi.[4]

Thường thường thì sự bắt chước xảy ra giữa 2 loài khác nhau, như một con bướm bắt chước như là một con nhện ăn bướm để tự bảo vệ lấy mình. Thường thường thì sự bắt chước chỉ có lợi cho loài đi bắt chước người ta và hại cho loài tiếp nhận.

A côn trùng trong Bộ Cánh nủa giả thành một chiếc lá)

Cải trang cũng là một dạng bắt chước vì một loài giả ra thành môi trường chung quanh của nó (như là một vài loài côn trùng giả ra lá, hoa hay đá cỏ)[5]

Tuy loại bắt chước dễ nhận ra nhất là do thi giác nhưng cũng có những băt chước về mùi hương, tiếng động.[6] Cũng có thể bắt chước về hình thái, hành vi hay bắt chước những tính chất khác. Bắt chước luôn luôn làm cho đối tượng tiếp nhận bì lầm lẫn, thí dụ như chim ăn sâu bọ đôi khi không dám ăn một loài sâu nào đó vì nó giống một loài khác có mùi vị khó nuốt trôi.[5]p161

Một loài có thể lúc bắt chước loài này có lúc bắt chước loài khác tùy theo giao đoạn. Một loài cũng có thể bị nhiều loài khác bắc chước. Nhưng con hay bắt chước nhât là côn trùng tuy là có trường họp loài hữu nhũ bắt chước. Cây cỏ nấm cũng có bắt chước nhưng nghiên cứu về chúng chưa có nhiều [7][8][9]

Thí dụ của sự bắt chước[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ King, R. C.; Stansfield, W. D.; Mulligan, P. K. (2006). A dictionary of genetics (ấn bản 7). Oxford: Oxford University Press. tr. 278. ISBN 0-19-530762-3. 
  2. ^ This 'group' is often a species, but can also be a subgroup such as one particular sex or morph
  3. ^ In its broadest definition mimicry can include non-living models.
  4. ^ Wickler, W. (1965). “Mimicry and the evolution of animal communication”. Nature 208 (5010): 519–21. Bibcode:1965Natur.208..519W. doi:10.1038/208519a0. 
  5. ^ a ă Ruxton G.D. Sherratt T.N. and Speed M.P. 2004. Avoiding attack: the evolutionary ecology of crypsis, warning signals, and mimicry. Oxford.
  6. ^ Wickler, W. (1968). Mimicry in plants and animals. New York: McGraw-Hill. 
  7. ^ Boyden, T.C. (1980). “Floral mimicry by Epidendrum ibaguense (Orchidaceae) in Panama”. Evolution 34 (1): 135–136. doi:10.2307/2408322. 
  8. ^ Roy, B.A. (1994). “The effects of pathogen-induced pseudoflowers and buttercups on each other's insect visitation”. Ecology 75 (2): 352–358. doi:10.2307/1939539. 
  9. ^ Wickler, Wolfgang 1998. "Mimicry". Encyclopædia Britannica, 15th edition. Macropædia 24, 144–151. http://www.britannica.com/eb/article-11910
  10. ^ “Mimicry of the Calloplesiops altivelis”. 
  11. ^ Meyer, A (2006). “Repeating Patterns of Mimicry”. PLoS Biol 4 (10): e341. doi:10.1371/journal.pbio.0040341. PMC 1617347. PMID 17048984. 
  12. ^ “Versatile Aggressive Mimicry of Cicadas by an Australian Predatory Katydid”. 
  13. ^ Borg-Karlson, Anna-Karin; Inga Groth, Lennart Ågren and Bertil Kullenberg (1993). “Form-specific fragances from Ophrys insectifera L.”. Chemoecology (Birkhäuser Basel) 4 (1): 39–45. doi:10.1007/BF01245895. 
  14. ^ Ritland, D.; L. P. Brower (1991). “The viceroy butterfly is not a Batesian mimic”. Nature 350 (6318): 497–498. doi:10.1038/350497a0. Truy cập ngày 23 tháng 2 năm 2008. “Viceroys are as unpalatable as monarchs, and significantly more unpalatable than queens from representative Florida populations.” 

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

Phương tiện liên quan tới Mimicry tại Wikimedia Commons