Đậu mùa

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

(đổi hướng từ Bệnh đậu mùa)
Bước tới: menu, tìm kiếm

Đậu mùa là căn bệnh truyền nhiễm của riêng loài người, gây bởi hai dạng virus Variola major và Variola minor. Loại V major độc hại hơn, gây tử vong trong số 30-35% bệnh nhân. V minor gây dạng bệnh nhẹ hơn, giết khoảng 1% bệnh nhân[1]. Hậu quả của đậu mùa thường là vết sẹo trên da nhưnng cũng có khi làm nạn nhân mù vì giác mạc bị sẹo. Phái nam còn có thể bị hiếm muộn.

Vào thế kỷ 18 tại châu Âu bệnh đậu mùa giết chết khoảng 60 triệu người, trong đó có 5 quốc vương. Trong số trẻ em dưới năm tuổi 80% chết vì lây bệnh. Số sống sót 1/3 bị mù mắt[2][3].

Ngay trong thời cận đại khoảng 300-500 triệu người chết vì bệnh đậu mùa vào thế kỷ 20. Tổ chức Y tế Thế giới WHO ước lượng riêng năm 1967 15 triệu người đã thiệt mạng vì nhiễm bệnh. Hai triệu người sống đến năm sau rồi chết. Phong trào chủng đậu trong suốt hai thế kỷ 19 và 20 đã giảm thiểu nguy cơ bệnh và đến năm 1979 WHO đã tuyên bố diệt dứt được bệnh đậu mùa[4].

Bệnh đậu mùa là căn bệnh duy nhất của loài người đã được diệt dứt[4].

[sửa] Đậu mùa trong lịch sử Việt Nam

Lịch sử Việt Nam có ghi lại một số những nhân vật chết vì bệnh đậu mùa. Trong đó có Hoàng tử Cảnh, người con cả của vua Nguyễn Thế Tổ (niên hiệu Gia Long). Hoàng tử Cảnh mất năm 22 tuổi, để lại một vợ và hai con.

Sử nhà Nguyễn cũng ghi hai nạn dịch lớn trước thời Pháp thuộc:

  • "Năm Canh Thìn (1820) tháng 11 (âm lịch) bệnh dịch lan tràn, khởi đầu từ Hà Tiên đến Bắc Thành. Nhiều người chết. Nhà nước chẩn cấp cho dân tổng cộng 73 vạn quan tiền."
  • "Năm Canh Tý (1840) tháng 9 (âm lịch) ở Sơn Tây từ mùa xuân đến mùa thu có hơn 4.900 người chết dịch."[5]

[sửa] Chú thích

  1. ^ Behbehani AM (1983). “The smallpox story: life and death of an old disease”. Microbiol Rev 47 (4): 455-509.
  2. ^ Barquet N, Domingo P (1997). “Smallpox: the triumph over the most terrible of the ministers of death”. Ann. Intern. Med. 127 (8 Pt 1): 635-42.
  3. ^ Edward Jenner and the history of smallpox and vaccination
  4. ^ a b "Smallpox". WHO Factsheet. truy cập 2007-09-22.
  5. ^ Biên niên lịch sử cổ trung đại Việt Nam. Hà Nội: NXB Khoa học Xã hội, 1987. trang 425, 454.


 Bài này còn sơ khai.
Bạn có thể góp sức viết bổ sung cho bài được hoàn thiện hơn. Xem phần trợ giúp để biết thêm về cách sửa đổi bài.

Lấy từ “http://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%ADu_m%C3%B9a”
Công cụ cá nhân