Cá chìa vôi biển

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Cá chìa vôi biển
Tình trạng bảo tồn
Chưa được đánh giá (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum) Animalia
Ngành (phylum) Chordata
Lớp (class) Actinopterygii
Bộ (ordo) Perciformes
Họ (familia) Ephippidae
Chi (genus) Proteracanthus
Günther, 1859
Loài (species) P. sarissophorus
Danh pháp hai phần
Proteracanthus sarissophorus
(Cantor, 1849)
Danh pháp đồng nghĩa
  • Crenidens sarissophorus Cantor, 1849
  • Girella sarissophorus (Cantor, 1849)

Cá chìa vôi biển hay còn gọi là cá chìa vôi (Danh pháp khoa học: Proteracanthus sarissophorus) là một loài cá nước lợ thuộc bộ Cá vược (Perciformes) trong họ Ephippidae thuộc chi Proteracanthus. Trên thế giới, cá phân bố ở Indonesia, Malaysia, Singapore, Philippines, CampuchiaViệt Nam tại Cửa Soài Rạp, Nhà Bè, chúng chỉ sống ở vùng ngã ba cửa biển.

Ở Việt Nam, cá chìa vôi sống ở vùng nước xoáy, nơi hợp lưu của sông Sài Gòn và sông Đồng Nai, nơi có cả dòng nước mặn, nước lợ và nước ngọt. Đến nay, chỉ có vùng sông Nhà Bè có cá chìa vôi, cá chọn vùng ranh giữa hai con sông làm nơi sinh sống. Đây là loài cá đứng trước nguy cơ tuyệt chủng và là một loại cá hiếm ở Việt Nam. Đây cũng là đặc sản của Nhà Bè.

Đặc điểm[sửa | sửa mã nguồn]

Cá chìa vôi có thân hình giống cá điêu hồng, tuy nhiên thân cá dày và vảy có màu vàng óng, chúng có dạng hình cầu, thân dày, vảy vàng óng. Con nặng nhất được bắt đến 14 kg. Một ngư dân từng săn được một cá chìa vôi nặng 10 kg[1]. Sau khi giao phối, cá chìa vôi cái chuyển trứng đã thụ tinh sang cơ thể cá đực và nuôi dưỡng trong mạch máu đến khi chúng thành cá con.

Vây lưng là vũ khí tự vệ của cá phát triển thành đoạn xương cứng chắc, dài bằng gang tay và sắc nhọn và chìa lên trên giống như cây dùng quệt vôi ăn trầu nên được gọi là chìa vôi, cá chìa vôi có vũ khí tự vệ là vây lưng. Khi cá lớn, vây lưng sẽ phát triển thành xương dài và cứng, còn gọi là chìa. Cá chìa vôi lớn có chìa dài cả gang tay, cứng và sắc nhọn. Người ăn trầu trước đây dùng chìa này để quệt vôi nên nó có tên là cá chìa vôi[2].

Cá sống ở độ nước sâu, thích tĩnh lặng, ăn mồi tạp, chúng còn ăn được các mồi câu làm từ ruột gà, ruột vịt, thịt bò. Thịt cá thơm dai có nhiều dưỡng chất có lợi cho sức khỏe con người, là một loại hải sản cung cấp chất đạm tốt, ít chất béo, có nhiều các vitamins như niacin, B6 và khoáng chất như canxi, sắt giúp tạo hồng cầu và kích hoạt hệ miễn dịch. Cá chìa vôi là nguyên liệu dùng để chế biến các món gỏi, cháo hoặc có món bao tử cá chìa vôi luộc hoặc hấp, cá chìa vôi nướng muối ớt cuốn lá cải cay[3].

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ “Khoa Học Phổ Thông Online”. Truy cập 1 tháng 7 năm 2014. 
  2. ^ “Tôi đi "đấu giá" cá chìa vôi”. Truy cập 1 tháng 7 năm 2014. 
  3. ^ “Cá chìa vôi nướng muối ớt cuốn lá cải cay - Ngôi sao”. Chuyên mục văn hoá giải trí của VnExpress. Truy cập 1 tháng 7 năm 2014. 

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]