Cát lún

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Minh họa hiện tượng cát lún

Cát lúnhỗn hợp cátđất sét ướt nước. Các hạt cát dính nhau do đất sét ướt, nó hoạt động như một loại keo nửa cứng nửa lỏng. Giữa đất sét có nhiều lực tự nhiên va chạm nhau. Một số là lực đẩy, một số là lực hút. Khi không có ai bước trên cát, các lực đẩy tác động lên hạt cát. Cát lún trở nên thoáng khí, có nhiều không gian ở giữa các hạt cát. Nếu có người đi vào khu vực này, tức là bàn chân họ đè nặng trên cát sẽ tạo sức ép đủ để phá vỡ cấu trúc xếp chồng của các hạt cát vốn đã được đất sét ổn định, và tạo ra một phản ứng dây chuyền. Các phân tử đất sét lúc này dính vào nhau và không còn đảm bảo vai trò gắn kết các hạt cát. Cát đổ sụp lớp này đến lớp khác và dồn đống dưới đáy, trong khi đó nước nổi lên trên do nhẹ hơn. Nhưng tất cả chỉ đến thế thôi.

Cát lún có chôn vùi được người ta không?[sửa | sửa mã nguồn]

Các nhà nghiên cứu khẳng định: không thể bị cát lún chôn vùi! Lí do là vì lực đẩy Ácsimét ngăn chặn điều đó. Khi cơ thể bị chìm trong một chất lỏng sẽ chịu một lực đẩy theo phương thẳng đứng từ dưới lên, có giá trị bằng khối chất lỏng bị dời chỗ. Chất lỏng ở đây là hỗn hợp nước, đất sét và cát. Tỉ khối của hỗn hợp này gấp hai lần tỉ khối của cơ thể. Nói cách khác, khi nạn nhân lún sâu vào cát, người ấy chịu một lực đẩy hướng lên trên, nhanh chóng bằng với trọng lượng cơ thể. Và nhất định là người ấy nổi chứ không bị vùi hoàn toàn, sau nửa thân mình, hay tệ hơn là hai phần ba thân mình đã bị lún mà thôi.

Cát lún thường có ở đâu?[sửa | sửa mã nguồn]

Cát lún thường có ở cửa sông nơi có nhiều nước và đất sét. Rất có khả năng người ta bị sa lầy trong cát khi thủy triều xuống thấp, sau đó thủy triều lại dâng lên, nước phủ ngập nạn nhân làm người ấy chết đuối vì nước chứ không phải vì cát. Điều chắc chắn là một khi mắc bẫy cát lún rất khó mà thoát một mình. Một người bị lún đến thắt lưng muốn rút chân lên sẽ phải cố gắng như khi nâng một chiếc xe hơi nặng khoảng một tấn. Hãy tưởng tượng một hạt trong số cát đó dính vào chân, để hất nó ra cũng phải hất tất cả những hãt bao quanh nó. Mà đâu chỉ có một hạt mà thôi?

Cách thoát khỏi cát lún[sửa | sửa mã nguồn]

Là tạo khoảng cách giữa các hạt cát. Như thế có thể di chuyển một hạt cát mà không phải khuấy động những hạt khác. Để làm điều đó, nạn nhân phải thực hiện động tác xoay chân. Khi đó, nước buộc phải len lỏi giữa các hạt, tạo nên khoảng trống giữa chúng và làm tất cả bung ra. Sau đó có khả năng thoát ra được. Dù sao, tốt hơn vẫn là tránh những cuộc dạo chơi khi thủy triều xuống nơi có khuyến cáo cát lún.