Công chúa Thiên Thành

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Công chúa Thiên Thành (? - 9/1288[1]), tức Nguyên Từ quốc mẫu của nhà Trần, họ Trần, húy có lẽ là Anh[2], vợ Hưng Đạo vương Trần Quốc Tuấn.

Thân thế[sửa | sửa mã nguồn]

Thân thế của bà được các quyển cổ sử như Đại Việt sử ký toàn thư (viết thời Hậu Lê) hay Khâm định Việt sử thông giám cương mục (viết thời Nguyễn) chép khác nhau. Theo Đại Việt sử ký toàn thư, bà là trưởng công chúa[3] nhưng không nói rõ là con ai (có lẽ là con gái lớn của Trần Thái Tông[4]), trong khi Khâm định Việt sử thông giám cương mục chép bà là con gái[5] của Trần Thừa, nghĩa là bà là cô ruột của Hưng Đạo vương. Tuy nhiên, nếu bà đúng là trưởng công chúa như Đại Việt sử ký toàn thư đã chép, thì không thể là con của Trần Thừa do Trần Thừa còn có một người con gái khác lớn tuổi hơn công chúa Thiên Thành, là công chúa Thụy Bà (điều này kể cả Khâm định Việt sử thông giám cương mục cũng công nhận, nhưng gán cho Thụy Bà là chị gái Thiên Thành, theo đoạn ghi chép sự kiện đầu năm 1251[5]), chị gái Trần Thái Tông, cô ruột đồng thời là mẹ nuôi Trần Quốc Tuấn[3][5].

Sự nhầm lẫn về thân thế của bà có thể bắt nguồn do định nghĩa không rõ ràng về tước hiệu của bà. Trưởng công chúa là tước hiệu của chị em gái của vị vua hiện tại, không có nghĩa là công chúa lớn, công chúa trưởng, như khi ta gọi con trưởng, con thứ. Vì vậy vua có thể có nhiều trưởng công chúa. Như vậy, cả công chúa Thụy Bà và công chúa Thiên Thành đều là trưởng công chúa.

Hôn nhân[sửa | sửa mã nguồn]

Cả 2 quyển sử đều chép rằng theo dự kiến ban đầu của Trần Thái Tông thì bà sẽ được gả cho Trung Thành vương, con trai Nhân Đạo vương vào đầu năm Nguyên Phong thứ nhất (Tân Hợi, 1251) thời Trần Thái Tông. Tuy nhiên, việc hôn nhân này không thành và bà lấy Trần Quốc Tuấn. Đại Việt sử ký toàn thư chép rằng:

Tân Hợi, [Thiên Ứng Chính Bình] năm thứ 20 [1251]...Mùa xuân, tháng 1, đổi nguyên hiệu là Nguyên Phong (năm thứ 1)....
Gả trưởng công chúa Thiên Thành cho Trung Thành Vương (không rõ tên). Con trai Yên Sinh Vương là Quốc Tuấn cướp lấy. Công chúa về với Quốc Tuấn.
Ngày 15 tháng ấy, vua mở hội lớn 7 ngày đêm, bày các tranh về lễ kết tóc và nhiều trò chơi cho người trong triều ngoài nội đến xem, ý muốn cho công chúa Thiên Thành làm lễ kết tóc với Trung Thành Vương.
Trước đó, vua cho công chúa Thiên Thành đến ở trong dinh Nhân Đạo Vương (Nhân Đạo Vương là cha Trung Thành Vương). Quốc Tuấn muốn lấy công chúa Thiên Thành, nhưng không làm thế nào được, mới nhân ban đêm lẻn vào chỗ ở của công chúa thông dâm với nàng.

Còn Khâm định Việt sử thông giám cương mục thì viết:

Tân Hợi, năm Nguyên Phong thứ 1 (1251) tháng 2...
Đem Thiên Thành công chúa gả cho Trung Thành vương. Sau công chúa lại về với Quốc Tuấn.
Đã hứa gả công chúa cho Trung Thành vương, định đến ngày rằm tháng này (tức tháng 2) làm lễ "hợp kết", nhà vua nhân việc này mở hội bảy ngày đêm, bày các đồ quý báu và nhiều trò chơi vui để cho trong triều đình, ngoài dân gian được chơi xem. Trước ngày cưới, nhà vua cho công chúa sang ở nhà của Nhân Đạo vương; đương đêm, Quốc Tuấn lẻn vào tư thông với công chúa.

Lai lịch[sửa | sửa mã nguồn]

Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Đại Việt Sử Ký Bản Kỷ Toàn Thư - Quyển VI: Kỷ Nhà Trần - Nhân Tông hoàng đế
  2. ^ Đại Việt Sử Ký Bản Kỷ Toàn Thư - Quyển VI: Kỷ Nhà Trần - Anh Tông hoàng đế, trích dẫn: Kỷ Hợi [Hưng Long] năm thứ 7 [1299]... Mùa xuân, tháng 4, ngày 12, xuống chiếu cấm chữ húy của Khâm Minh Đại Vương và Thiện Đạo quốc mẫu (Khâm Minh tên húy là Liễu, Thiện Đạo tên húy là Nguyệt; Thiện Đạo là phu nhân của Liễu) khi làm văn không được dùng. Các các chữ Ngụy, Thấp, Nam, Càn, Tô, Tuấn, Anh, Tảng khi làm văn phải viết bớt nét. Nhà Trần kiêng tên huý họ ngoại bắt đầu từ đây..
  3. ^ a ă Đại Việt Sử Ký Bản Kỷ Toàn Thư - Quyển V: Kỷ Nhà Trần - Thái Tông hoàng đế
  4. ^ Thiên Thành công chúa
  5. ^ a ă â Khâm Định Việt Sử Thông Giám Cương Mục: Chính biên quyển thứ VI