Cương lĩnh chính trị của Đảng Cộng sản Việt Nam

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Cương lĩnh chính trị của Đảng Cộng sản Việt Nam (ĐCSVN) là văn bản trình bày tóm tắt mục tiêu, đường lối, nhiệm vụ và phương pháp của đảng này. Cho đến nay, ĐCSVN có hai bộ cương lĩnh.

Cương lĩnh 2/1930[sửa | sửa mã nguồn]

Ngay trong hội nghị thành lập đảng tổ chức vào tháng 2 năm 1930 tổ chức tại Hương Cảng, Đảng Cộng sản Việt Nam đã thông qua bộ cương lĩnh đầu tiên. Do địa vị pháp lý không được công nhận và phải hoạt động bí mật, nên cương lĩnh đầu tiên được soạn ở mức vắn tắt để cho đảng viên dễ nhớ. Cương lĩnh đầu tiên hay còn gọi Cương lĩnh năm 1930 bao gồm các tài liệu: Chánh cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt, Chương trình tóm tắt đều do Nguyễn Ái Quốc soạn thảo. Đến tháng 10 năm 1930, cương lĩnh đầu tiên được bổ sung thêm tài liệu Luận cương cách mạng tư sản dân quyền do Trần Phú soạn thảo. Trong Cương lĩnh thứ nhất, Đảng Cộng sản Việt Nam tuyên bố sẽ làm cách mạng tư sản dân quyền và cách mạng ruộng đất (cương lĩnh dùng cách gọi tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng), cụ thể là phổ biến khẩu hiệu "Việt Nam tự do", đấu tranh và xây dựng một xã hội tự do tổ chức, nam nữ bình quyền, phổ cập giáo dục, đánh đổ thực dân Pháp và chế độ phong kiến, xây dựng chính phủ công nông binh, thành lập quân đội của giai cấp công nhân và nông dân, tịch thu sản nghiệp của tư bản thực dân Pháp, lấy ruộng đất của đế quốc chia cho dân cày nghèo,... Chính cương vắn tắt ghi rõ lực lượng tư bản người Việt không thuộc phe đế quốc, còn Chương trình tóm tắt tuyên bố rằng Đảng Cộng sản Việt Nam sẽ lôi kéo tiểu tư sản, trí thức, trung nông, phú nông, tư sản và tư sản bậc trung về phe mình. Cách mạng Việt Nam còn là một bộ phận cách mạng thế giới.

Cương lĩnh 1991[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 1991, tại Đại hội VII của đảng, ĐCSVN thông qua cương lĩnh thứ hai của mình, gọi là Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (gọi tắt là Cương lĩnh 1991). Cương lĩnh 1991 đã tổng kết kinh nghiệm thực hiện cương lĩnh năm 1930, từ đó tuyên bố ĐCSVN sẽ:

  1. "Nắm vững ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội",
  2. Xác định "sự nghiệp cách mạng là của nhân dân, vì nhân dân",
  3. "Không ngừng củng cố, tăng cường đoàn kết",
  4. "Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, sức mạnh trong nước với sức mạnh quốc tế",
  5. Xác định "sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng là nhân tố hàng đầu bảo đảm thắng lợi của cách mạng Việt Nam".

Cương lĩnh 1991 và các văn kiện bổ sung sau này khẳng định sẽ lãnh đạo Việt Nam quá độ lên chủ nghĩa xã hội, bỏ qua chế độ tư bản, xây dựng một xã hội xã hội chủ nghĩa có 8 đặc trưng:

  1. "Là một xã hội dân giàu, nước mạnh, công bằng, dân chủ, văn minh",
  2. "Do nhân dân làm chủ",
  3. "Có một nền kinh tế phát triển cao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất",
  4. "Có nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc",
  5. "Con người được giải phóng khỏi áp bức, bất công, có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, phát triển toàn diện",
  6. "Các dân tộc trong cộng đồng Việt Nam bình đẳng, đoàn kết, tương trợ và giúp đỡ lẫn nhau cùng tiến bộ",
  7. "Có nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản",
  8. "Có quan hệ hữu nghị và hợp tác với nhân dân tất cả các nước trên thế giới".

Cương lĩnh 1991 và các văn kiện bổ sung sau này đề ra 8 phương hướng cơ bản để xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam là:

  1. "Phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa",
  2. "Đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa",
  3. "Xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đạm đà bản sắc dân tộc làm nền tảng tinh thần của xã hội",
  4. "Xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, thực hiện đại đoàn kết toàn dân tộc",
  5. "Xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân",
  6. "Xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh",
  7. "Bảo đảm vững chắc quốc phòng và an ninh quốc gia",
  8. "Chủ động và tích cực hội nhập kinh tế quốc tế".

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Hồ Chí Minh toàn tập, tập 3, trang 1-4, Nhà xuất bản Chính Trị Quốc Gia, Hà Nội, năm 2002.
  • Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, Nhà xuất bản Sự Thật, Hà Nội, năm 1991.
  • Văn kiện Đại hội IX
  • Văn kiện Đại hội X