Cabo Verde
| República de Cabo Verde | |||||
|---|---|---|---|---|---|
|
|||||
 |
|||||
| Khẩu hiệu | |||||
| Unity, Work, Progress | |||||
| Quốc ca | |||||
| Cântico da Liberdade | |||||
| Hành chính | |||||
| Chính phủ | Cộng hòa | ||||
| Tổng thống Thủ tướng |
Pedro Pires José Maria Neves |
||||
| Ngôn ngữ chính thức | Tiếng Bồ Đào Nha và chín ngôn ngữ khác | ||||
| Thủ đô | Praia |
||||
| Thành phố lớn nhất | Praia | ||||
| Địa lý | |||||
| Diện tích | 4.033 km² | ||||
| Diện tích nước | không có % | ||||
| Múi giờ | UTC-1 | ||||
| Lịch sử | |||||
| Dân cư | |||||
| Dân số ước lượng (2005) | 418.224 người (hạng 164) | ||||
| Dân số (2001) | 401.343 người | ||||
| Mật độ | 101 người/km² (hạng 71) | ||||
| Kinh tế | |||||
| GDP (PPP) (2005) | Tổng số: 2,99 tỷ đô la Mỹ | ||||
| HDI (2003) | 0,721 trung bình (hạng 105) | ||||
| Đơn vị tiền tệ | Escudo Cape Verde (CVE) |
||||
| Thông tin khác | |||||
| Tên miền Internet | .cv | ||||
Cộng hòa Cabo Verde (thường được biết đến trong tiếng Việt là Cáp Ve (ý nghĩa là Mũi Xanh); tiếng Bồ Đào Nha: República de Cabo Verde) tên chính thức là Cộng hòa Cabo Verde, là một quốc đảo gồm một quần đảo san hô 10 đảo nằm ở trung tâm Đại Tây dương, cách bờ biển Tây Phi 570 kilomet.
Mục lục |
Lịch sử [sửa]
Trước đây, quần đảo này không có cư dân. Người Bồ Đào Nha đến Cabo Verde năm 1460 và chiếm Cabo Verde làm thuộc địa từ năm 1495. Phần lớn dân cư ngày nay là người lai giữa người Bồ Đào Nha và người châu Phi.
Cabo Verde nằm ngay trên các trục lộ mậu dịch nối liên châu Phi, châu Âu và châu Mỹ, cho nên quần đảo này trở thành một trung tâm buôn bán nô lệ sầm uất, nhưng sau đó đi vào thời kì suy tàn do chế độ nô lệ bị bãi bỏ từ năm 1876. Năm 1951, Cabo Verde trở thành một tỉnh hải ngoại của Bồ Đào Nha. Năm 1961, tất cả cư dân ở Cabo Verde đều có quyền công dân Bồ Đào Nha. Phong trào độc lập dưới sự lãnh đạo của Đảng châu Phi vì Độc lập Guiné-Bissau và Cabo Verde (PAIGC) được thành lập năm 1956. Tiếp theo sau cuộc đảo chính năm 1974 ở Bồ Đào Nha và việc trao trả các thuộc địa. Ngày 20 tháng 12 năm 1974, Bồ Đào Nha buộc phải ký Hiệp định trao trả độc lập cho Cabo Verde. Cabo Verde tuyên bố độc lập ngày 5 tháng 7 năm 1975. Đảng châu Phi vì Độc lập Guiné-Bissau và Cabo Verde nắm quyền lãnh đạo đất nước.
Năm 1977, Đại hội lần thứ 3 PAIGC chủ trương liên kết kinh tế Guiné-Bissau và Cabo Verde, tiến tới hợp nhất 2 nước thành 1 nước cộng hoà nhưng tháng 11 năm 1980, tướng Joao Bernado Vieira (người Guiné-Bissau) tiến hành đảo chính lật đổ Tổng thống Louis Cabral và lên nắm quyền. Sau sự kiện này, Guiné-Bissau và Cabo Verde cắt quan hệ, bộ phận Đảng của Cabo Verde trong PAIGC tách thành PAICV (Đảng người Phi vì Độc lập của Cabo Verde).
Năm 1990, Cabo Verde tiến hành cải cách hiến pháp, tách chức năng của đảng ra khỏi chức năng Nhà nước, chấp nhận chế độ đa đảng. Cuộc tuyển cử đa đảng đầu tiên kể từ khi độc lập diễn ra ngày 13 tháng 1 năm 1991. Đảng Phong trào vì dân chủ giành được đa số phiếu, ứng cứ viên đảng này, Antonio Monteiró trở thành Tổng thống và tái đắc cử năm 1996.
Tháng 12 năm 1995, đảng Phong trào Dân chủ (MPD) lại giành được thắng lợi trong cuộc bầu cử Quốc hội, chiếm 59% số phiếu bầu (50/72 ghế Quốc hội).[1]
Trong cố gắng phát triển ưu thế về vị trí thuận lợi cả đường biển và đường không xuyên Đại Tây Dương, Nhà nước Cabo Verde tiến hành mở rộng các phi cảng và hải cảng. Các đoàn tàu đánh bắt cá biển và công nghiệp chế biến cá cũng được hiện đại hóa. Tình trạng nghèo đói, thất nghiệp tiếp tục gia tăng, chương trình tư nhân hóa của Chính phủ không mấy thành công đã làm cho đảng Phong trào vì dân chủ thất bại trong cuộc bầu cử năm 2001, José Maria Neves thuộc đảng châu Phi vì Độc lập của Cabo Verde trở thành Thủ tướng.[2]
Cộng đồng người Do Thái ở đất mũi Verdean [sửa]
Chính trị [sửa]
Đối nội [sửa]
Thể chế nhà nước: Chế độ Tổng thống, có quốc hội lập hiến, đa đảng. Đứng đầu nhà nước là Tổng thống. Đứng đầu chính phủ là Thủ tướng. Tổng thống được bầu theo phổ thông đầu phiếu, nhiệm kì 5 năm. Quốc hội gồm 72 thành viên, được bầu theo phổ thông đầu phiếu, nhiệm kì 5 năm.
Đảng cầm quyền : Đảng Phong trào vì Dân chủ (MPD). Đảng đối lập: Đảng châu Phi vì Độc lập của Cabo Verde.
Đối ngoại [sửa]
Cabo Verde theo đường lối độc lập dân tộc, không liên kết, quan hệ mật thiết với các nước thuộc địa cũ của Bồ Đào Nha, chú trọng quan hệ với Bồ Đào Nha, Pháp.
Địa lý [sửa]
Cabo Verde là một quần đảo nhỏ ở Tây Phi, nằm ở phía Tây Sénégal. Cabo Verde là một quần đảo núi lửa ở Đại Tây Dương, được chia thành hai nhóm: nhóm Ilhas do Barlavento ở phía Bắc, gồm các đảo Santo Antão (754 km2), Boa Vista (622 km2), São Vincente (246 km2), Sal (298 km2) và Santa Luzia (34 km2); và nhóm Ilhas do Sotavento ở phía Nam gồm có các đảo São Tiago (992 km2), Fogo (477 km2) có một núi lửa còn đang hoạt động, Maio (267 km2) và Brava (65 km2). Địa hình ở các đao này chủ yếu là núi với các vùng đất có nhiều rãnh sâu do xói mòn và nhiều đảo nhỏ.
Khí hậu [sửa]
Khí hậu tương đối ôn hòa, mùa hè khô và ẩm. Lượng mưa thấp và thất thường.
Môi trường [sửa]
Nạn phá rừng để lấy gỗ làm nhiên liệu; đất bị xói mòn do tình trạng chăn thả quá mức và sử dụng đất không đúng cách; sa mạc hóa; môi trường bị hủy hoại đe dọa đời sống một số loài chim và bò sát; tình trạng đánh bắt cá quá mức.
Hành chính [sửa]
Cabo Verde được chia thành 22 thành phố (concelhos) và 32 giáo xứ (freguesias), các giáo xứ này đã tồn tại trong thời kỳ thuộc địa trên cơ sở giáo xứ của Công giáo :[3]
Kinh tế [sửa]
Kinh tế hướng tới các ngành dịch vụ: thương mại, giao thông vận tải và dịch vụ công cộng chiếm khoảng 70% GDP. Mặc dầu gần 70% dân số sống ở nông thôn nhưng nông nghiệp chỉ chiếm 8% GDP, trong đó ngư nghiệp chiếm khoảng 15% (năm 1995). Cabo Verde phải nhập khẩu đến 90% lương thực. Tiềm năng nghề cá, chủ yếu là tôm hùm và cá ngừ, còn chưa được quan tâm khai thác.
Tình trạng thâm hụt hàng năm cao, phải nhờ vào viện trợ của quốc tế và tiền gửi của khoảng 60.000 người di cư (số tiền gửi này đóng góp hơn 20% GDP). Những cải cách kinh tế do Chính phủ dân chủ mới đưa ra năm 1991 đã hướng vào phát triển khu vực kinh tế tư nhân và thu hút đầu tư nước ngoài để đa dạng hóa nền kinh tế.[2] Trước đây Cabo Verde là vùng núi lửa, nay là bán sa mạc, khô cằn, ít mưa, luôn bị hạn, kinh tế nghèo nàn, thiếu lương thực. Nguồn thu nhập chính là thuê sân bay, hải cảng, muối. Đóng góp của kiều dân Cáp-ve ở nước ngoài là nguồn thu nhập ngoại tệ đáng kể của nền kinh tế nước này.
GDP (thực tế): 1,68 tỷ USD (2009). GNP bình quân: 3.900 USD (2009). Tăng trưởng : 1,8% (2009).[1]
Giáo dục - Y tế [sửa]
Giáo dục giáo dục tiểu học bắt buộc 6 năm (từ 7-13 tuổi). Tỉ lệ bỏ học ở vùng nông thôn rất cao, do các bậc cha mẹ không muốn con cái đến trường vì phải đi học xa, chi phí cao và phải học bằng tiếng Bồ Đào Nha (ngôn ngữ sử dụng hằng ngày là tiếng Creole). Cả nước có khoảng 1/2 số học sinh theo học trung học và gần 1% tốt nghiệp đại học. Cabo Verde không có trường đại học hay cao đẳng, hầu hết sinh viên đều du học nước ngoài. Chính phủ chi trả tất cả các chi phí giáo dục.
Y tế Dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho cộng đồng miễn phí, tuy nhiên chất lượng y tế không cao (thiếu thốn trang thiết bị và nhân viên). Khu vực nông thôn chỉ có khoảng 1/2 số dân được sử dụng nước sạch.
Nhân khẩu học [sửa]
Dân tộc [sửa]
Tôn giáo [sửa]
Văn hóa [sửa]
Văn học đất mũi Verdean [sửa]
Âm nhạc [sửa]
Ngôn ngữ [sửa]
Giao thông vận tải [sửa]
Báo chí [sửa]
Báo chí trực tuyến [sửa]
Chủ đề hỗn hợp [sửa]
|
Tháng
|
Nhiệt độ
|
Lượng mưa
|
|
| Tháng 1 |
75 °F
|
24 °C
|
5,3mm
|
| Tháng 2 |
75 °F
|
24 °C
|
3,8mm
|
| Tháng 3 |
77°F
|
25°C
|
1,3mm
|
| Tháng 4 |
77°F
|
25°C
|
0,0mm
|
| Tháng 5 |
78°F
|
25°C
|
0,0mm
|
| Tháng 6 |
79°F
|
26°C
|
0,0mm
|
| Tháng 7 |
81°F
|
27°C
|
0,8mm
|
| Tháng 8 |
84°F
|
29°C
|
14,1mm
|
| Tháng 9 |
85°F
|
29°C
|
33,6mm
|
| Tháng 10 |
83°F
|
29°C
|
6,5mm
|
| Tháng 11 |
81°F
|
27°C
|
2,5mm
|
| Tháng 12 |
77°F
|
25°C
|
1,6mm
|
Tham khảo [sửa]
Liên kết ngoài [sửa]
|
|||||||||||||||||||||||||||||
 |
Bài này còn rất sơ khai. Mời bạn góp sức viết thêm. Xem phần trợ giúp để biết về cách sửa bài. |
 |
 |
Wikimedia Commons có thêm thể loại hình ảnh và tài liệu về Cabo Verde. |
Lỗi chú thích: Tồn tại thẻ <ref>, nhưng không tìm thấy thẻ <references/>
