Karl V của đế quốc La Mã Thần thánh

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(đổi hướng từ Carlos I của Tây Ban Nha)
Bước tới: menu, tìm kiếm
Karl V/Carlos I
Emperor charles v.png
Hoàng đế Đế quốc La Mã Thần thánh; Vua của người La Mã; Quốc vương Ý
Tại vị 28 tháng 6 năm 1519 – 27 tháng 8 năm 1556
Đăng quang 26 tháng 10 năm 1520, Aachen (Vua Đức)
22 tháng 2 năm 1530, Bologna (Vua Ý)
24 tháng 2 năm 1530, Bologna (Đế chế)
Tiền nhiệm Maximilian I Vua hoặc hoàng đế
Kế nhiệm Ferdinand I Vua hoặc hoàng đế
Quốc vương Tây Ban Nha
Tại vị 23 tháng 1 năm 1516 - 16 tháng 1 năm 1556
Tiền nhiệm Juana I Vua hoặc hoàng đế
Kế nhiệm Felipe II Vua hoặc hoàng đế
Công tước Burgundy, Chúa đất Hà Lan
Tại vị 25 tháng 9 năm 1506 - 25 tháng 10 năm 1556[1]
Tiền nhiệm Felipe el Hermoso Vua hoặc hoàng đế
Kế nhiệm Felipe II của Tây Ban Nha
Thông tin chung
Thê thiếp Isabella của Bồ Đào Nha
Hậu duệ
Hoàng tộc Nhà Habsburg
Thân phụ Felipe I của Castilla
Thân mẫu Juana I của Castilla
Sinh 24 tháng 2, 1500
Ghent, Flanders
Mất 21 tháng 9, 1558
Yuste, Tây Ban Nha
An táng El Escorial, San Lorenzo de El Escorial, Tây Ban Nha
Tôn giáo Công giáo Rôma
Chữ ký của Karl V/Carlos I

Karl V (Habsburg) (24 tháng 2 năm 150021 tháng 9 năm 1558), còn được biết tới với tên Charles Quint (Carlos Quintos, đọc là Sác-lơ Canh) là Hoàng đế của Đế quốc La Mã Thần thánh từ năm 1519, đồng thời là Carlos I của Tây Ban Nha từ năm 1516 cho tới khi thoái vị năm 1556. Khi ông qua đời vào năm 1558, Đế quốc Tây Ban Nha, được biết tới như đất mặt trời không bao giờ lặn, đã rộng tới khoảng 4 triệu km².

Với tư cách là người thừa kế của 4 triều đại cai trị ở châu ÂuNhà Trastamara của Vương quốc CastillaVương miện Aragon, Nhà Valois-Burgundy của Công quốc Burgundynhà Habsburg của Đại Công quốc Áo – ông thống trị trên khắp các miền đất rộng lớn ở miền Trung, Tây và Đông Âu, cũng như những thuộc địa khác nhau của chủ nghĩa thực dân Castilla (Tây Ban Nha) ở châu MỹPhilippines.

Ông là con của Felipe I của Castilla (Felipe el Hernoso) và Juana I của Castilla (Juana La Loca). Ông bà nội của ông là Hoàng đế Maximilian I và Công nương Mary xứ Burgundy. Ông bà ngoại của ông là vua Fernando II của Aragón và Nữ hoàng Isabel I của Castilla (hôn nhân của hai vị đế vương này dẫn đến việc Castilla và Aragon thống nhất), có con gái là Catalina của Aragón là hoàng hậu của vua Henry VIII của Anh. Karl có cô em họ là Mary I của Anh - sau này cưới con trai Karl là Philipp.

Triều đại Karl V cho thấy sự lớn mạnh của gia tộc Habsburg. Khi thoái vị, ông truyền ngôi vua Tây Ban Nha và các thuộc địa cho con trai, trong khi em trai ông nhận vương miện Áo, Bohemia, Hungary.

Ngoài ra thì Karl V còn được biết đến như là người chống lại phong trào Kháng Cách [2] và chủ trì Hội ghị Trent.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Abdication of Brussels. Books.google.es. Truy cập ngày 8 tháng 6 năm 2012. 
  2. ^ Dennis Bratcher (ed.). The Edict of Worms (1521).

Tài liệu tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Alain Saint-Saëns (Ed.), Young Charles V. University Press of the South: New Orleans, 2000.
  • (tiếng Đức) Norbert Conrads: Die Abdankung Kaiser Karls V. Abschiedsvorlesung, Universität Stuttgart, 2003 (text)
  • (tiếng Đức) Stephan Diller, Joachim Andraschke, Martin Brecht: Kaiser Karl V. und seine Zeit. Ausstellungskatalog. Universitäts-Verlag, Bamberg 2000, ISBN 3-933463-06-8
  • (tiếng Đức) Alfred Kohler: Karl V. 1500–1558. Eine Biographie. C. H. Beck, München 2001, ISBN 3-406-45359-7
  • (tiếng Đức) Alfred Kohler: Quellen zur Geschichte Karls V. Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt 1990, ISBN 3-534-04820-2
  • (tiếng Đức) Alfred Kohler, Barbara Haider. Christine Ortner (Hrsg): Karl V. 1500–1558. Neue Perspektiven seiner Herrschaft in Europa und Übersee. Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, Wien 2002, ISBN 3-7001-3054-6
  • (tiếng Đức) Ernst Schulin: Kaiser Karl V. Geschichte eines übergroßen Wirkungsbereichs. Kohlhammer, Stuttgart 1999, ISBN 3-17-015695-0
  • (tiếng Đức) Ferdinant Seibt: Karl V. Goldmann, München 1999, ISBN 3-442-75511-5
  • (tiếng Đức) Manuel Fernández Álvarez: Imperator mundi: Karl V. – Kaiser des Heiligen Römischen Reiches Deutscher Nation.. Stuttgart 1977, ISBN 3-7630-1178-1

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]