Châu Kỳ
Châu Kỳ (1923-2008) là một nhạc sĩ thành danh trước năm 1975 tại miền Nam Việt Nam.
Mục lục |
[sửa] Tiểu sử
Châu Kỳ sinh ngày 5 tháng 11 năm 1923 tại Dưỡng Mong, Thừa Thiên (Huế).
Cha ông là Châu Huy Hà, một nghệ nhân ca Huế; chị ruột ông là Châu Thị Minh, được coi là một trong Ngũ nữ minh tinh (miền Nam có Phùng Há, Năm Phỉ; miền Bắc có Ái Liên, Bích Hợp và miền Trung có chị).
Thuở nhỏ, Châu Kỳ học ở trường tiểu học Dưỡng Mong, sau ông lên Huế học ở trường Lycée Khải Định. Ở đây, Châu Kỳ gặp được sư huynh Petrus Thiều, một tu sĩ giỏi về nhạc lý và sáng tác, lại sử dụng thành thạo nhiều loại nhạc cụ phương Tây.
Sẵn dòng máu văn nghệ trong người, lại được thầy giỏi hướng dẫn, nên việc học nhạc và học hát của Châu Kỳ rất mau tiến bộ. Lúc mới biết hát, ông thường bắt chước ngân nga các bài hát bằng tiếng Pháp thịnh hành vào thời đó như là J'ai deux amours, Tant qu'il y aura des etoiles mà nam danh ca Tino Rossi thường trình bày, nên ông được bạn bè gọi là Deuxième Tino Rossi.
Đến khi chị Châu Thị Minh lập đoàn ca kịch Huế mang tên Hồng Thu, ông đi hát trong đoàn của chị. Vừa được hát, lại vừa có tiền giúp cha mẹ, ông bỏ học luôn để đi theo nghiệp cầm ca.
Khoảng năm 1942, đoàn Ca kịch Hồng Thu lưu diễn sang Lào: Savanakhet rồi Thakhet. Ở Thakhet, Châu Kỳ bị mật thám Pháp bắt khi đang diễn vở kịch Hồn lao động (cùng với Trần Văn Lang, Châu Thành và nữ nghệ sĩ Mộng Điệp) và đưa lên Ba Vì (nay thuộc Hà Nội) giam giữ.
Năm 1943, Châu Kỳ được trả tự do, nhưng khi về tới Huế thì mới hay mẹ đã bị chết đuối trong một cơn lũ. Buồn rầu, Châu Kỳ đã viết ca khúc đầu tay Trở về và đã được giới yêu tân nhạc rất chú ý.
Sau đó, một số tác phẩm mang âm hưởng cổ nhạc miền Trung của ông ra đời, như: Khúc ly ca, từ giã kinh thành, Mưa rơi, Khi ánh trăng vàng lên...gặt hái được nhiều thành công, ông tiếp tục sáng tác cho đến hết đời.
Lúc 1g10 phút rạng sáng ngày 6 tháng giêng năm 2008 tại Thủ Đức (Thành phố Hồ Chí Minh), nhạc sĩ Châu Kỳ đã qua đời ở tuổi 85, sau gần 2 tháng, nằm liệt trên giường vì bệnh già.
Quan tài nhạc sĩ Châu Kỳ được đưa về Huế, nơi sinh của ông, và an táng vào ngày 11 tháng 1 năm 2008 tại đồi Nam Giao.
[sửa] Tác phẩm
Xuất thân trong một gia đình có truyền thống ca Huế, được thầy giỏi giảng dạy, cộng thêm tính nghệ sĩ (tài hoa và đa tình) của ông, cho nên ngoài tài ca, ông còn để lại cho đời khoảng 200 tác phẩm. Tiêu biểu có:
- Đón xuân này nhớ xuân xưa
- Miền Trung thương nhớ
- Nhạc sĩ trong sương chiều
- Tiếng hát dân Chàm
- Huế xưa
- Hương Giang tôi còn chờ
- Tìm nhau trong kỷ niệm
- Mùa thu còn đó
- Giọt lệ đài trang
- Sao chưa thấy hồi âm
- Được tin em lấy chồng
- Đón xuân này nhớ xuân xưa
- Đừng nói xa nhau
- Khúc ly ca
- Đà Lạt thơ
- Chiều trên đồi thông
- Nhớ
- Đàn không tiếng hát
- Tình quê
- Em không buồn nữa chị ơi...
Ngoài ra, ông có tiếng là "vua phổ thơ" [1].
Nhạc của ông đã được nhiều nghệ sĩ danh tiếng thể hiện như: Lan Ngọc, Hồng Vân, Giang Tử, Đình Văn, Chế Phong, Mỹ Hạnh, Phương Thanh, Quang Linh, Thanh Thúy...
[sửa] Nhận xét khái quát
Châu Kỳ là nhạc sĩ hàng đầu trong thể loại bolero ở Việt Nam. Tài sản âm nhạc của ông là những bản tình ca ngọt ngào, say đắm. Những ca khúc như Trở Về, Sao Chưa Thấy Hồi Âm, Từ Giã Kinh Thành...và còn nhiều ca khúc khác nữa, vẫn còn được hát, vẫn còn được người yêu mến lắng nghe...[2]
 |
Bài này còn sơ khai. Mời bạn góp sức viết thêm để bài được hoàn thiện hơn. Xem phần trợ giúp về cách sửa bài. |
[sửa] Chú thích
- ^ Theo [1]. Có lần nhạc sĩ Châu Kỳ nói: "Những sáng tác của riêng tôi (nhạc và lời) chỉ có mấy chục bản nhưng phổ thơ của người khác thì rất nhiều. Đầu tiên là Lời kỹ nữ (thơ Xuân Diệu), Rồi một mai (thơ Thanh Tịnh)... Khoái hoạt nhất là tôi viết nhạc trước rồi nhà thơ Đinh Hùng đặt lời sau: bài Phượng tìm Hoàng." (nguồn: báo Tuổi Trẻ. Dẫn lại từ: [2]).
- ^ [3] và [4].
