Chó cắn

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Chó cắn
Phân loại và tư liệu bên ngoài
ICD-10 W54
ICD-9 E906.0

Chó cắn hay bị chó cắnthuật ngữ chỉ về những cuộc tấn công của những con chó gây ra cho con người. Những con chó này bao gồm chó nhà hay chó hoang, chó thả rông không ai quản lý. Chó cắn là hiện tượng khá phổ biến trong xã hội do mức độ gắn bó chặt chẽ giữa chó và người trong đời sống hàng ngày và hiện tượng này trở nên phổ biến, tâm điểm trong truyền thông thế kỷ XX và XXI[1] nó còn được coi là một loại tai nạn thường hay gặp tại cộng đồng[2]. Theo quy định ở một số nước thì trong thực tiễn, người nuôi chó sẽ phải bồi thường nếu để chó cắn người khác[3][4].

Tình hình chung[sửa | sửa mã nguồn]

Thống kê[sửa | sửa mã nguồn]

Thông thường, ở thành phố, những con chó bị nhốt lâu trong chuồng thường cuồng chân, nên khi bị sổng ra dễ chạy nhảy khắp nơi và cắn lung tung, nguy hiểm nhất là những con đã quen được cho ăn thịt sống[5]. Tại Hoa Kỳ nơi được ghi nhận là có khoảng hai phần trăm dân số Hoa Kỳ tương đương với 4,7 triệu người bị chó cắn mỗi năm[6], Trong những năm 1980 và 1990 ở Mỹ trung bình 17 trường hợp tử vong mỗi năm, trong khi ở những năm 2000 này đã tăng lên đến 26%, trong đó 77% chó cắn là từ những con vật cưng của gia đình hoặc bạn bè và 50% các cuộc tấn công xảy ra trên tài sản của chủ sở hữu chó[7]. Một thống kê khác cho thấy mỗi năm có 30 - 35 người chết ở Mỹ vì bị chó cắn[8].

Tại Anh, mỗi năm có hơn 200.000 người bị chó cắn làm tiêu tốn chi phí y tế tới 3 triệu bảng. Cụ thể là mỗi năm có chừng 28.000 người bị chó cắn vào mặt, 19.000 trong số đó phải phẫu thuật thẩm mỹ để khôi phục dung nhan, nạn nhân phần nhiều là trẻ em và nhân viên đưa thư. Năm 2004 nước Anh có 2.652 người phải nhập viện vì bị chó cắn thì năm 2008 con số này tăng gấp đôi (5.221 người). Tại London, nếu năm 2003 chỉ có 58 trẻ em vào viện vì bị chó cắn thì năm 2008 con số này lên tới 496 trẻ. Từ năm 2005, ở Anh đã có 16 người bị chó cắn chết (trẻ em chiếm phần lớn). Hiện trung bình mỗi tuần có hơn 100 nạn nhân bị chó cắn nhập viện, tăng 66% so với 10 năm trước. Chưa kể hàng trăm con chó lành, chó hỗ trợ người tàn tật và các loại thú nuôi khác bị cắn chết mỗi năm[9].

Một thống kê ở Việt Nam cho thấy, trong 110 trường hợp tử vong do chó dại cắn trên cả nước Việt Nam trong năm 2011 thì có đến hơn 40 nạn nhân dưới 14 tuổi. Vị trí mà trẻ thường bị chó tấn công là đầu, cổ và mặt. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng là do trẻ 5-14 tuổi thường đùa nghịch với vật nuôi và chiều cao của cơ thể của nhiều trẻ chưa phát triển nên khi chó cắn thường bị thương ở các vị trí đầu cổ và mặt, khi trẻ em, kể cả người lớn bị chó cắn thì hậu quả về sức khỏe, tinh thần và thẩm mỹ do vết cắn của chó để lại là vô cùng nặng nề, bởi vết thương do chó cắn thường làm da bị xé rách nên dễ nhiễm các loại tạp khuẩn, đặc biệt là virus bệnh dại từ nước bọt và virus uốn ván từ móng của con chó. Những trường hợp bị chó cắn thường là trẻ em, vị trí bị tổn thương thường là vùng mặt nên rất nguy hiểm cho trẻ. Ngoài sự nguy hại về vị trí tổn thương, một điều đáng lo ngại nữa là bệnh dại[10].

Tính chất[sửa | sửa mã nguồn]

Chó cắn người ở nhiều mức độ khác nhau từ vết trầy xước nhẹ cho đến những vết cắn nặng hơn và có thể gây chết người, có trường hợp nạn nhân bị tử vong do chó dại cắn xảy ra ở nhiều địa phương[2] do sự tấn công dữ dội, nhất là đối tượng trẻ em bị chó cắn thì có nguy cơ tổn thương càng lớn nhất là những con chó thuộc giống chó tây to lớn cắn đến mức toác đầu, đứt cánh tay, nguy hiểm đến tính mạng trẻ em[5]. Ngoài ra chó cắn cũng có thể dẫn đến nguy cơ con người bị bệnh dại do bị chó dại cắn. Có cắn gây ra nhiều hậu quả về sức khỏe, quan hệ cộng đồng, tình làng nghĩa xóm[3][11], và đặc biệt là về mặt pháp lý. Theo quy định của Bộ Luật dân sự Việt Nam[12] thì chủ sở hữu súc vật phải bồi thường thiệt hại do súc vật gây ra cho người khác, nếu người bị thiệt hại hoàn toàn có lỗi trong việc làm súc vật gây thiệt hại cho mình thì chủ sở hữu không phải bồi thường[13].

Một số người cho rằng chó chăn cừu Đức có tiếng hay cắn và vì lý do đó bị cấm ở một số nơi.[14] Tuy nhiên, chó chăn cừu Đức là một trong năm giống chó được ưa chuộng nhất tại Mỹ[15], và các chú chó được huấn luyện chu đáo cũng như được làm quen với người có tiếng là an toàn. Tại Mỹ, có nguồn cho rằng chó chăn cừu Đức hay cắn hơn các giống chó khác, và có lẽ hay tấn công các giống chó nhỏ hơn.[16] Một báo cáo tại Úc năm 1999 đưa ra thống kê cho thấy chó chăn cừu Đức là giống chó hay cắn người vào hàng thứ ba tại một số địa phương tại Úc.[17] Tuy nhiên một nghiên cứu kéo dài 24 năm tại Mỹ cho thấy chó chăn cừu Đức không chiếm đa số trong các vụ tấn công người tại Mỹ[18]

Theo Trung tâm phòng chống và kiểm soát dịch bệnh Hoa Kỳ, "không có cách nào xác định chính xác số lượng chó của mỗi giống, và do đó không thể nào kiểm định chính xác giống chó nào dễ cắn và giết người hơn."[19] Tương tự vậy, theo Hiệp hội bác sỹ thú y Hoa Kỳ, "có vài lý do vì sao khó xác định tỷ lệ cắn người của một giống hay so sánh tỷ lệ giữa các giống. Thứ nhất, giống chó có thể được báo cáo sai, và chó lai thường được báo là chó thuần chủng. Thứ hai, số vụ cắn người diễn ra tại một địa phương thường không được biết đến, nếu như không phải là vụ gây thương tích nghiêm trọng. Thứ ba, số lượng chó của một giống tại một địa phương không được biết rõ, vì ít khi tất cả các chú chó đều được đăng ký, và số liệu đăng ký hiện tại không hoàn tất."[20] Thêm vào đó, các nghiên cứu dựa trên số vụ cắn người được "báo cáo", khiến cho chương trình tivi National Geographic Channel, The Dog Whisperer, kết luận rằng các giống chó nhỏ thường hay cắn người hơn các giống chó lớn, nhưng thường không được báo cáo.[21] Thêm vào đó, theo chương trình ti-vi Geographic Channel, Dangerous Encounters, lực cắn của chó chăn cừu Đức là 108 kg (so với chó Rottweiler, 136 kg, chó Pit bull, 106.5 kg, chó Labrador Retriever, khoảng 56.6 kg, hoặc con người khoảng 77 kg), nghĩa là cần ghi nhận tác động của vết cắn và thương tích gây ra, và ghi nhận sự khác biệt giữa một vụ chó tấn công người với đặc tính "hung dữ" của chó.[22]

Các vụ việc[sửa | sửa mã nguồn]

Trên thế giới[sửa | sửa mã nguồn]

Tranh mô tả cảnh một con chó đang tấn công một người phụ nữ
Một con chó mẹ đang tấn công một cậu bé

Tại Mỹ, có trường hợp một bà mẹ của 4 đứa con bị hoại tử hai bàn chân và gần như tất cả các ngón tay sau khi bị nhiễm trùng từ vết chó cắn, do cơ thể của người này phản ứng nhiễm trùng hiếm với một loại vi khuẩn có trong nước bọt của chó. Vụ việc xảy ra khi người này cố gắng để can thiệp vào cuộc xô xát giữa chó và gia đình[23][24]

Trung Quốc, một con chó bec-giê 2 năm tuổi đã cắn xé đến chết một bé gái 8 tuổi ở Chiết Giang, Trung Quốc khi ở nhà một mình. Đến giữa trưa, bà nội cô bé về không thấy cháu đâu đã đi tìm và hoảng hốt khi phát hiện chân cô bé thò ra từ chuồng chó đặt ở một góc sân nhà. Khi được hàng xóm giúp đỡ và đưa ra ngoài thì cô bé đã tắt thở[10].

Tháng 3 năm 2013, tại Mỹ, vụ một thiếu nữ đã thiệt mạng sau khi bị 4 chú chó tấn công khi ăn trưa ở nhà bạn. Bốn chú chó tại nhà bạn đã lao vào tấn công cô khi cô đang ăn một chiếc bánh thịt cho bữa trưa. Khi những chú chó này cố gắng để cướp miếng bánh ở tay Lomas, chúng đã cắn vào cổ họng cô bé. Khi ấy ở nhà người bạn cô bé chỉ có một người ở nhà nên không thể ngăn cản 4 chú chó đang hung hăng giành mồi này, cô bé đã qua đời ngay trên sàn nhà lênh láng máu từ những vết chó cắn chảy ra. Chúng rất hung giữ thường xuyên sủa ầm ĩ và gầm gừ tấn công bất kỳ ai có ý định lại gần nhà[25]

Tháng 4 năm 2013, một vụ chó tấn công xảy ra tại khu vực miền Nam Hạt Fulton, cách thành phố Atlanta, bang Georgia của Mỹ khoảng 20 dặm. Nạn nhân là một bé trai 2 tuổi và kẻ tấn công là một chú chó nhà giống pit bull, con vật nuôi đã sống chung với gia đình chủ suốt 8 năm trời, khi xảy ra tai nạn, mẹ của bé trai xấu số đang ở trong nhà vệ sinh. Những người hàng xóm nói rằng, lúc đó họ có nghe thấy tiếng hét kinh hoàng của người mẹ khi cô ta bước ra khỏi nhà và kêu cứu[26][27].

Tháng 5 năm 2013, vụ Một người phụ nữ Mỹ bị chó cắn bị thương nặng ở mũi kể rằng chồng bà đã cắn con chó để giải thoát cho bà khỏi cuộc tấn công. Một con chó Labrador nặng hơn 22 kg đã chạy ra khỏi một mảnh sân ở thành phố Madrid, bang Iwoa, và tấn công họ trong lúc họ dắt chó đi dạo, con chó đã cắn vào bụng và đùi phải, quào mắt và sau đó ngoạm mũi bà, chồng của bà đã bị cắn ở tay khi cố gắng giúp đỡ vợ. Rút cuộc, ông phải cắn vào mũi con chó, để nó nhả ra[28].

Tháng 5 năm 2013, vụ một cụ ông về hưu 79 tuổi sống ở Liverpool, Anh bị chó cắn chết ngay trong vườn sau nhà. Khi cảnh sát đến, thì người đàn ông này đã chết và con chó vẫn ở đó. Con chó rất dữ tợn sau đó đã bị tiêu diệt. Hôm sau, xác ông Clarke được đưa đi khám nghiệm[26]. Nguyên nhân bị chó cắn là do ông nướng thịt quá thơm. Ông đang làm món chân cừu nướng trong bếp thì gặp nạn. Mùi thịt nướng quá thơm đã lôi kéo sự chú ý của 2 con chó nhà hàng xóm. 1 con xuyên thủng hàng rào, lao vào ngậm chặt lấy chân của nạn nhân rồi kéo ông ra sàn nhà trước khi cắn xé nhiều vết lên cơ thể nạn nhân[29].

Tháng 5 năm 2013, Vụ chàng trai 23 tuổi người Canada đã bị một chú chó hung dữ cắn đứt mũi sau khi anh cố gắng để bảo vệ người bạn gái khỏi sự tấn công của chú chó. Trước khi vụ tai nạn khủng khiếp xảy ra anh đang đứng dạo chơi trước hiên nhà cô bạn gái. Một chú chó tên là Polo của nhà hàng xóm xuất hiện và tiến về và bắt đầu sủa rất to, chú chó trở nên giữ tợn hơn. Để bảo vệ bạn gái khỏi sự tấn công củ chú chó Jimmy đã liều mình túm lấy chú chó để đè nó xuống đất nhưng ngay sau khi bị chú chó cắn đứt mũi anh đã ngất lịm đi và được đưa tới bệnh viện[30].

Tháng 6 năm 2013, xảy ra vụ việc một con chó hung hãn lao vào tấn công một cô bé 4 tuổi người Bolivia khiến da đầu cô bé bị lột gần hết và nhiều vết thương nặng khác khắp người. Rosalia đã được đưa tới bệnh viện gần nhất để cấp cứu. Các bác sĩ cho biết cô bé đã bị mất 70% da đầu và các vết cắn rất sâu chằng chịt từ mặt xuống tới lưng. Những vết cắn của con chó khiến Rosalia mất nhiều mảng thịt trên mặt và người, có những vết thương còn hở cả xương[31].

Tháng 6 năm 2013, vụ Bé trai Keiron Guess, 2 tuổi người Mỹ bị một chú chó hàng xóm tấn công khiến cho cả khuôn mặt xinh xắn của cậu biến dạng vô cùng đáng sợ. Khi vụ tai nạn xảy ra, nhìn thấy con trai mình trong cảnh tưởng mặt mũi nát tươm, đầm đề máu chảy, mẹ Keirom tưởng như cậu không thể sống sót. Kerion được đưa tới bệnh viện gần nhất để cấp cứu. Tại bệnh viện, các bác sĩ phải mất tới 10 giờ phẫu thuật để bảo vệ mạng sống cho cậu bé[32].

Tháng 8 năm 2013, tại tiểu bang New South Wales có vụ một bé trai 2 tuổi người Úc đã bị một con chó nuôi giống lai, loại lớn cắn chết ngay tại nhà bà ngoại. Cậu bé đã đi ra sau nhà lấy kem từ chiếc tủ lạnh, con chó nuôi cũng đi theo sau cậu bé, bà ngoại và mẹ của bé nghe thấy tiếng la hét đằng sau nhà, chạy lại xem thì tá hoả con chó đang tấn công em bé. Cả hai người này sau đó đã tìm mọi cách để kéo con chó ra khỏi người đứa trẻ, do dính phải những chấn thương nghiêm trọng nên em bé đã tử vong tại bệnh viện, người mẹ cũng đang được điều trị trong tình trạng thương tích[33].

Tháng 8 năm 2013, tại thủ đô Mexico City - Mexico có vụ bé trai gần 2 tháng tuổi đang cùng mẹ đi dạo tại ở vùng ngoại ô phía nam thành phố thì bất ngờ bị một con chó boxer từ phía trong hàng rào một ngôi nhà thò đầu ra và lôi vào trong sân, nơi có 2 con boxer và 1 con chó pit bull đang chờ sẵn. Mặc cho người chủ can ngăn và cố giải cứu, những con chó vẫn xúm lại cắn bé đến chết. Vụ việc đã được các công tố viên truy tố hình sự[34].

Tháng 11 năm 2013, vụ cô bé Lexi Hudson sống tại ngôi làng Mountsorrel, hạt Leicestershire - Anh đã bị con chó ngao Pháp của gia đình cắn chết. Lexi đã bị con chó ngao vồ lấy và quần tơi tả như một con búp bê khi cả 2 đang nô đùa. Dù nhanh chóng được xe cứu thương chuyển đến Trung tâm Y tế Queen ở Nottingham nhưng cô bé đã chết vì vết thương quá nặng. Mẹ cô đã xông vào đâm con chó nhiều nhát để cố cứu mạng con gái nhưng tất cả đã quá muộn, riêng con chó sau đó bị đâm chết trong một nỗ lực đầy tuyệt vọng[35].

Tháng 11 năm 2013, tại thành phố Milan, Ý, một người đàn ông đã tử vong vì các chấn thương sau khi bị chính chú chó nuôi giống Pitbull cắn đứt tinh hoàn. Theo giả thiết, một trong hai con chó Pitbull trong nhà đã tấn công chủ, người mắc bệnh tiểu đường, trong lúc anh đang rơi vào tình trạng hôn mê. Bệnh nhân qua đời vì những chấn thương sau khoảng 3 ngày nhập viện[36], chưa rõ liệu một trong hai chú chó pit bull đã tấn công chủ nhân trước hay anh này phát bệnh và bị tấn công sau khi mất tỉnh táo[37].

Tại Brazil, Một người đàn ông 64 tuổi uống rượu say rồi ngủ quên đã bị chính con chó của mình cắn đứt dương vật, ngay sau khi tỉnh lại, nạn nhân đã phải vội vã chạy đến bệnh viện.[38]

Tại Bulgaria, một cụ ông 89 tuổi đã chết tại bệnh viện sau khi bị những con chó hoang vồ tại một công viên ở thủ đô Sofia của Bulgaria, sau khi bị một bầy gồm 25 con chó hoang tấn công tại khu vực gần nhà ở Sofia. Bầy chó đẩy ông ngã xuống đường và cắn nhiều chỗ trên tay và chân ông này. Đây là vụ thứ hai xảy ra chỉ trong vòng 3 tháng ở Sofia Số lượng chó hoang chạy rông khắp thủ đô của Bulgaria được cho là đã gia tăng cùng với diễn biến của cuộc khủng hoảng kinh tế, khiến nhiều con chó và con của chúng bị bỏ rơi trên đường phố[39].

Tại Mỹ, một vụ chó tấn công trẻ em đã xảy ra và được ghi hình lại, điều đáng chú ý là anh hùng của cuộc tấn công này chính là một con mèo. Một cậu bé ở California đã may mắn được chú mèo cứu thoát khỏi cuộc tấn công của con chó. Cậu bé đang chơi với chiếc xe đạp của mình, bất thình lình con chó nhà hàng xóm vòng qua chiếc ô tô bất ngờ tấn công cậu bé từ đằng sau. Con chó đã ngoạm được vào chân cậu bé và kéo cậu ngã sấp xuống đất và đang kéo mạnh cơ thể nạn nhân, thì lúc đó chú mèo Tara đã kịp thời xuất hiện. lao tới phía con chó bằng tất cả sức bình sinh của nó, con chó hàng xóm phải bỏ chạy[40].

Ở Việt Nam[sửa | sửa mã nguồn]

Vụ việc tại xóm Sơn Thuỷ, xã Mỹ Lộc, huyện Lộc Hà, Hà Tĩnh. Theo đó, một con chó đã cắn đứt dương vật của một bé trai 8 tháng tuổi. Vụ việc được mô tả lại là bé bị chó cắn khi đang chơi đùa. Mẹ em nghe tiếng con khóc thét, từ sân chạy vào thì thấy người bé đã đầy máu, bộ phận sinh dục bị đứt lìa[41].

Một bé trai hai tháng tuổi khác ở Hà Nội đang ngủ trên tầng hai thì bị con chó nhà to lớn xổ chuồng chạy lên cắn xé. Khi người mẹ về, bé đã tím tái, trên người có nhiều vết thương rỉ máu dẫn đến khi vào viện bé ở trong tình trạng bị sốc chấn thương do chó cắn, ngừng thở, trên da có nhiều nốt cắn, vết xước vùng lưng, đùi, cánh tay. Em này cũng bị mất nước, mất máu nhiều, huyết áp hạ, sức khỏe trong tình trạng nguy hiểm[5].

Vụ việc kiện cáo xoay quanh việc chó cắn, theo đó một người Việt Nam đã kiện một người Nhật Bản do ông này xông vào nhà đánh con chó của người Việt Nam vì lý do con chó này đã tấn công ông người Nhật, người Việt Nam đã kiện đòi bồi thường lên đến 100.000 USD[42].

Tại Tây Nguyên, Việt Nam, năm 2010, xảy ra vụ việc đàn chó dữ cắn chết một người phụ nữ khi đang mót cà phê trong khu vực trồng cà phê thuộc sở hữu của một đại gia, vụ việc này đã làm dấy lên tranh cãi trong dư luận xã hội liên quan đến vấn đề trách nhiệm của chủ nuôi chó và một vấn đề trái chiều khác là việc tự ý xâm nhập bất hợp pháp vào nhà người khác dẫn đến bị chó tấn công[43][44]. Dư luận chưa thể quên cái chết thảm khốc của một nữ nạn nhân ở buôn H’drát, xã Ea Kao, Buôn Ma Thuột. Trong khi đi vào một trang trại để mót quả cà phê, nạn đã bị đàn chó Bergie nhảy vào cắn xé đến chết[45].

Năm 2010, có vụ việc em Lê Thị Trang (10 tuổi, học sinh lớp 4 Trường tiểu học Triêu Dương, Tĩnh Gia, Thanh Hóa) đã bị 2 con chó Bergie nhà hàng xóm tấn công cho đến khi nằm bất động. Trang được đưa vào nhập viện trong tình trạng mất máu nhiều, tính mạng nguy kịch, quần áo trên cơ thể bị rách nát, da đầu bị lột trơ xương sọ, gãy xương mũi, vết chó cắn, cào khắp cơ thể…[45]

Năm 2012, một bé gái 8 tuổi, ở huyện Chư Pah, Gia Lai trong lúc đang chơi đã bị một con chó bec-giê tấn công. Người đi đường đã phải xông vào dùng gậy đuổi con chó dữ ra để cứu bé đưa đi cấp cứu khi trên người, cổ cô bé có hàng chục vết chó cắn, dấu răng rất sâu. Cô bé nhập viện trong tình trạng liên tục ngất, tâm thần hoảng loạn[10].

Tại Việt Nam, từ đầu năm 2013, có 175.035 người bị chó cắn phải điều trị dự phòng bệnh dại, 63 người đã tử vong. Số người bị chó cắn và chết vì bệnh dại tập trung chủ yếu tại các tỉnh phía bắc như Sơn La, Phú Thọ, Nghệ An, Yên Bái, Hòa Bình, Vĩnh Phúc, Điện Biên, Tuyên Quang, Hà Giang, Lào Cai...[46] Đặc biệt là có một con chó dại ở xã Trung Hoá đã gầm gừ và lao vào tấn công một lúc 15 người bằng những vết căn sâu ở tay, chân, nạn nhân chủ yếu là phụ nữ và trẻ em đi chợ phiên của xã, có người bị cắn nhiều nhát[47]. Tại huyện Bù Đốp tỉnh Bình Phước, có 01 con chó dại cắn 8 người, mỗi bệnh nhân có ít nhất 3 - 4 vết thương do chó dại cắn, có trường hợp đến 6 vết cắn[48].

Năm 2013, tại xã Bắc Sơn, Sóc Sơn, Hà Nội có ghi nhận xuất hiện hàng chục con chó lạ cắn hàng loạt người dân, chỉ trong vòng chưa đầy nửa tháng, số người bị giống chó lạ này tấn công đã lên tới 97 trường hợp (tính đến ngày 20 tháng 8)[49][50][51], lúc xông vào nhà cắn người, những con chó lạ này thường có những biểu hiện rất lạ như xù lông, dựng đuôi, mắt đỏ ngầu và sùi bọt mép như lên cơn dại, sau khi tấn công người dân, 4 trong số hàng chục con chó lạ này đã tử vong không rõ nguyên nhân[52]. Từ 1 tháng 7 đến 26 tháng 8, toàn huyện Sóc Sơn có 117 trường hợp bị chó cắn[53], khi vây bắt và tiêu diệt 25 con chó, trong đó chỉ có 2 con chó không xác minh được chủ và phân đông là những con chó thả rông, chó chạy rông[54].

Về những con chó cắn người thì chúng là giống chó cao, gầy, lông ngắn, có màu xám tro hoặc vàng nhạt, đôi khi có những con lông loang 2 màu xám và đen. Mõm chó dài, tai dựng. Đặc biệt chúng nặng hơn các giống chó Việt Nam ở trên địa bàn, thường nặng từ 20 – 30 kg và rất khỏe, hung dữ. Chiều tiếp theo, người dân tiêu diệt được một con chó đi hoang, cắn chó nhà và đuổi cắn người, con chó này khỏe và rất khó giết, nặng hơn 20 kg[49] Cá biệt như một gia đình có đến 4 người bị chó cắn, con chó quay lại cắn thêm 3 người nữa trong gia đình. Khi lao vào cắn, con chó xù lông, nhe nanh, mắt đỏ ngầu, sùi bọt mép. Những con chó này có vóc dáng cao, gầy, lông ngắn, màu xám tro hoặc vàng nhạt, có những con lông loang 2 màu xám và đen. Đặc biệt, giống chó này rất hung dữ, lao vào tấn công bất cứ ai, ở bất cứ đâu[55]. Một số người đồn đoán rằng giống chó cắn người to cao, màu đen xám, được người Trung Quốc mang sang thả[56].

Tháng 8 năm 2013, Vụ việc chó cắn nát mặt một phụ nữ vừa xảy ra tại phường Vĩnh Niệm, quận Lê Chân, nạn nhân bị con chó nhà hàng xóm điên cuồng tấn công, khi nạn nhân đi trên đường, với bản chất hung dữ, bất ngờ thấy người lạ đi ngang qua, con chó hung hãn lao ra điên cuồng tấn công, lao thẳng vào người làm nạn nhân ngã ngửa ra đằng sau và nhằm vào mặt cắn xé. Sau khi cắn liên tiếp rách toạc bên má phải con chó tiếp tục nhằm vào 2 bên tai cắn xé, không chỉ dùng hàm cắn xé, con chó còn dùng cả 4 chân cào, đạp và còn ngoạm thêm một phát vào ngang bàn chân. Con chó này sau bị chính người chủ gọi ra đánh chết[45].

Năm 2014, một bé trai ở Biên Hòa tỉnh Đồng Nai đã bị chó nhà cắn đến nát mặt, đây là con chó được nhập về Việt Nam[57]. Tháng 4 năm 2014, có nạn nhân l4 tuổi phải nhập viện trong tình trạng mặt bê bết máu, nhiều vết thương trên vùng mặt, đầu và sau gáy, nghiêm trọng nhất là vết thương dài 10 cm kéo từ sống mũi xé rách đến vành tai phải, một vết khác làm rách dài 7 cm bên má trái của bé. Bé bị chó berger nhà nuôi cắn. Con chó cao khoảng 1,3 m, nặng hơn 30 kg, thường được cột ở sân để giữ nhà. Khi bé đi ngang thì bị chó vồ cắn tới tấp[58].

Một bé ở Thành phố Hồ Chí Minh phải nhập viên trong tình trạng mặt, đầu và sau gáy bê bết máu vì bị chó cắn. Vết thương nghiêm trọng nhất dài 10 cm kéo từ sống mũi, xé rách đến vành tai phải, má trái của bé cũng bị một vết cắn rách dài 7 cm. Con chó berger cắn bé có chiều dài khoảng 1,3m, nặng hơn 30 kg, được nuôi để giữ nhà. Khi cháu đi ngang qua, bất ngờ, con chó vồ cắn liên tiếp[59]. Tại khu vực phía Nam trong gần ba năm từ 2011 đến 2014 đã có trên 20 trường hợp tử vong do chó dại cắn[60].

Tại Thanh Hóa, tính đến tháng 7 năm 2014, đã có 2.029 người Thanh Hóa bị chó cắn phải điều trị. Trong số đó có 28 người bị chó nghi mắc bệnh dại cắn, phải tiêm phòng và điều trị, tăng so với cùng kỳ năm ngoái. Tỉnh này cũng có hai người chết do chó dại cắn. Nguyên nhân chủ yếu để xảy ra bệnh dại tại Thanh Hóa là do đàn chó nuôi không được tiêm phòng bệnh dại triệt để, tình trạng chó nuôi thả rông không được quản lý còn phổ biến, dẫn đến nhiều người bị chó cắn. Nhiều người bị chó cắn không đến các cơ sở y tế để tiêm phòng, bị phát hiện dại và tử vong[61].

Phòng tránh[sửa | sửa mã nguồn]

Phòng ngừa[sửa | sửa mã nguồn]

Bài chi tiết: Chó dại

Những con chó ngoại nhập thường rất dễ phản chủ, tức là cắn luôn cả chủ và những người trong nhà hay hàng xóm nếu không tìm hiểu và nuôi dạy đúng cách, do đó khi nuôi cần cần tìm hiểu về giống chó đó từ tính tình cha mẹ, ông bà nó và cuối cùng, phải hiểu tính tình con chó mình đang nuôi. Tuy rằng những giống chó dữ đã được nhân giống sàng lọc để tính tình hiền hơn, thích hợp với cuộc sống con người hiện nay.Một số giống chó đã hiền hơn rất nhiều so với tổ tiên của nó, nhưng bản năng vẫn còn tiềm ẩn, bản năng hung dữ của chúng có thể trỗi dậy bất ngờ nếu bị đánh thức hay bị kích thích[45].

Biện pháp quan trọng là các gia đình có vật nuôi trong nhà cần hết sức cẩn trọng, súc vật phải được tiêm chủng đầy đủ, có rọ mõm an toàn và luôn trong tầm kiểm soát của chủ. Đối tượng trẻ nhỏ cần luôn được người lớn trông nom, chăm sóc cẩn thận, không được để các bé ở một mình, dù bất cứ khi nào, ở đâu, kể cả trong thời gian ngắn[5]. Cần có những quy định của pháp luật để điều chỉnh hoạt động nuôi chó, mèo và các vật nuôi khác, đặc biệt là các loại thú vật hung dữ. Chủ nuôi chó phải thường xuyên xích chó, nuôi chó trong nhà, không được thả rông để chó cắn người. Ở các thành phố, thị xã, thị trấn, khu dân cư, khi dắt chó ra nơi công cộng phải có dây xích, phải đeo rọ mõm…[45]

Ở Việt Nam, pháp luật có quy định việc nuôi chó phải đăng ký với trưởng thôn hoặc tổ trưởng tổ dân phố để lập danh sách trình Ủy ban nhân dânn phường, xã cấp sổ quản lý chó đồng thời phải chấp hành quy định tiêm phòng bệnh dại định kỳ và bổ sung của cơ quan thú y. Thường xuyên xích chó, nuôi chó trong nhà, không được thả rông, để chó cắn người và tại các thị , thị trấn, khu dân cư khi dắt chó ra nơi công cộng phải có dây xích, phải rọ mõm và có người dắt, không để chó đi lang thang ngoài đường phố làm mất vệ sinh nơi công cộng và chịu mọi trách nhiệm khi để chó chạy rông cắn người hoặc cản trở phương tiện giao thông gây tai nạn.[3][62].

Sơ cứu[sửa | sửa mã nguồn]

Một vết cắn do chó gây ra

Nếu có con bị chó cắn, việc đầu tiên cần làm là đưa ngay bé tới bệnh viện hoặc cơ sở y tế gần nhất. Vết chó cắn cực kỳ nguy hiểm, nhất là chó đi lạc. Cũng không được xem thường nếu con chó đó là vật nuôi trong nhà vì chúng vẫn mang một lượng bệnh và mầm bệnh trong miệng. Điều quan trọng trước tiên là làm sạch vết thương do chó cắn[63].

Đầu tiên là đưa nạn nhân rời xa ra khỏi con chó và theo dõi con chó đó trong thời gian từ 7 đến 15 ngày[64], nên giữ, nhốt con chó lại để theo dõi, không nên giết ngay con chó vì sẽ làm mất khả năng theo dõi. Sơ cứu vết thương bằng cách rửa vết cắn với nước xà phòng, người sơ cứu phải chú ý đeo găng tay và dùng bàn chải cọ khi rửa. Có thể sát khuẩn tại chỗ bằng nước muối hoặc dung dịch sát khuẩn để rửa vết thương, dùng băng bó lại vết thương và chuyển nạn nhân đến cơ sở y tế[64][65].

Các trường hợp phải tiêm vaccine phòng bệnh dại cho nạn nhân khi con chó cắn bị nghi ngờ mắc bệnh dại hoặc biết chắc chắn con chó cắn là chó dại. Các trường hợp bị chó cắn vào vùng đầu, mặt, cổ, bàn tay hoặc bị nhiều vết cắn cũng được khuyến cáo tiêm vaccine phòng bệnh dại[2]. Tuy nhiên không nhất thiết khi bị chó cắn là phải tiêm phòng mà cần theo dõi con chó đó.[66]

Trong văn hóa[sửa | sửa mã nguồn]

Tranh biếm họa về cảnh một con chó điên đã gây náo loạn ở một quán cà phê

Trong tiếng Việt có một số thành ngữ, tục ngữ liên quan đến việc chó cắn như:

  • Chó cắn áo rách: Chỉ về hoàn cảnh bi đát lại gặp xui rủi
  • Chó cùng cắn dậu: Chỉ về hoàn cảnh đường cùng
  • Chó cùng dứt đau: Chỉ về hoàn cảnh đường cùng và phản ứng dữ dội
  • Chó dữ mất bạn hiền: Chỉ về quan hệ xã hội
  • Vợ dữ mất họ, chó dữ mất láng giềng: Chỉ về quan hệ xã hội
  • Chó khôn chớ cắn càn: Một câu đối của Trạng Quỳnh
  • Hai chó cắn nhau cùng rách miệng: Chỉ về sự tương tàn gây hậu quả cho cả hai một cách mù quáng

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Reuters (13 tháng 10 năm 2004). “Stray dog pack attacks Albanian town”. IOL. Truy cập ngày 21 tháng 1 năm 2008. 
  2. ^ a ă â Cách sơ cứu vết thương do chó cắn - Sức khỏe - Dân trí
  3. ^ a ă â Phải bồi thường vì để chó cắn trẻ - Tạp chí pháp luật - Pháp Luật Thành phố Hồ Chí Minh Online
  4. ^ Bồi thường thiệt hại gặp khó vì "mỗi luật mỗi kiểu"(!) - Pháp luật - Pháp Luật Xã hội
  5. ^ a ă â b Bé 2 tháng tuổi bị chó nhà cắn khắp người- VnExpress Gia Đình - Sức Khỏe
  6. ^ Questions and Answers about Dog Bites
  7. ^ Statistics about dog bites in the USA and elsewhere
  8. ^ “Những loài vật nguy hiểm hơn cá mập”. Báo điện tử Người đưa tin. Truy cập 4 tháng 6 năm 2014. 
  9. ^ http://phapluattp.vn/20131102085421712p0c1017/anh-vao-tu-neu-de-cho-can-nguoi.htm[liên kết hỏng]
  10. ^ a ă â “Hiểm hoạ từ việc nuôi chó Pit Bull”. Báo điện tử Dân Trí. 2 tháng 10 năm 2012. Truy cập 4 tháng 6 năm 2014. 
  11. ^ Chó cắn nhau, ông chủ tức tối xách kiếm chém người - VTC News
  12. ^ Khoản 1, Điều 629 Bộ luật Dân sự
  13. ^ Ra đường bị chó cắn: Bồi thường như thế nào?
  14. ^ Hogan, Louise (14 tháng 7 năm 2007). “City council stands firm on dog ban”. Irish Independent. Truy cập ngày 18 tháng 11 năm 2008. 
  15. ^ “AKC Dog Registration Statistics”. American Kennel Club. Truy cập ngày 16 tháng 12 năm 2009. 
  16. ^ Ross, John; McKinney, Barbara (1996). Puppy Preschool: Raising Your Puppy Right--right from the Start. St. Martin's Press. tr. 58. ISBN 0312140290. 
  17. ^ “Reported Dog Attack Survey” (pdf). New South Wales Department of Local Government. 1999. Truy cập ngày 18 tháng 11 năm 2008. 
  18. ^ “Dog Attacks 1982 to 2006” (pdf). 2006. Truy cập ngày 9 tháng 5 năm 2010. 
  19. ^ “Dog Bite Prevention”. Centers for Disease Control. 2007. Truy cập ngày 16 tháng 12 năm 2009. 
  20. ^ “A Community Approach to Dog Bite Prevention” (pdf). AVMA. 2001. Truy cập ngày 16 tháng 12 năm 2009. 
  21. ^ “Chihuahuas From Hell”. National Geographic Channel. 2009. Truy cập ngày 16 tháng 12 năm 2009. 
  22. ^ “Canine bite force”. 2008. Truy cập ngày 16 tháng 12 năm 2009. 
  23. ^ Bị chó cắn, bà mẹ mất tứ chi - VTC News
  24. ^ Mất tứ chi vì... chó cắn -cho can| Tin tuc|Báo Phụ Nữ EVA
  25. ^ http://vtc.vn/321-371860/suc-khoe/xot-xa-thieu-nu-xinh-dep-bi-cho-can-chet.htm[liên kết hỏng]
  26. ^ a ă “Liên tiếp xảy ra chó cắn người đến chết”. Báo điện tử VTC News. Truy cập 4 tháng 6 năm 2014. 
  27. ^ “Đắng lòng chó cắn chết cậu chủ”. Báo điện tử VTC News. Truy cập 4 tháng 6 năm 2014. 
  28. ^ “Chồng cắn chó để cứu vợ”. Báo điện tử VTC News. Truy cập 4 tháng 6 năm 2014. 
  29. ^ “Bị chó cắn chết vì nướng thịt quá thơm”. Người Lao Động. Truy cập 4 tháng 6 năm 2014. 
  30. ^ “Bảo vệ bạn gái, bị chó cắn đứt mũi”. Báo điện tử VTC News. Truy cập 4 tháng 6 năm 2014. 
  31. ^ “Xót xa cảnh bé gái bị chó cắn trơ xương”. Báo điện tử VTC News. Truy cập 4 tháng 6 năm 2014. 
  32. ^ “Thương bé trai bị chó cắn nát mặt”. Báo điện tử VTC News. Truy cập 4 tháng 6 năm 2014. 
  33. ^ “Chó nuôi tấn công, con chết mẹ nhập viện”. Báo điện tử VTC News. Truy cập 4 tháng 6 năm 2014. 
  34. ^ http://nld.com.vn/thoi-su-quoc-te/cho-can-chet-be-trai-chu-bi-truy-cuu-trach-nhiem-hinh-su-20130809100110457.htm[liên kết hỏng]
  35. ^ đã xông vào đâm con chó nhiều nhát để cố cứu mạng con gái nhưng tất cả đã quá muộn. Con chó sau đó bị cô đâm chết trong một nỗ lực đầy tuyệt vọng.
  36. ^ “Tử vong sau khi bị chó cắn đứt tinh hoàn”. Báo điện tử VTC News. Truy cập 4 tháng 6 năm 2014. 
  37. ^ “Mất mạng vì bị chó cắn... "của quý"”. Báo An ninh Thủ đô. Truy cập 4 tháng 6 năm 2014. 
  38. ^ “Hy hữu những vụ bợm rượu say xỉn bị động vật tấn công”. Báo điện tử báo Nông thôn Ngày nay. Truy cập 4 tháng 6 năm 2014. 
  39. ^ http://www.thanhnien.com.vn/pages/20120617/them-mot-ong-cu-bi-cho-hoang-can-chet.aspx
  40. ^ http://giaoduc.net.vn/Quoc-te/Video-Cho-hoang-tan-cong-tre-em-bi-meo-nha-danh-duoi-post144531.gd
  41. ^ Bé trai 8 tháng bị chó cắn đứt dương vật- VnExpress Gia Đình - Sức Khỏe
  42. ^ Bị chó cắn, đòi bồi thường... 100 ngàn USD!
  43. ^ Vụ chó berger cắn chết người: Có chi tiết chưa thể hiện trong hồ sơ - Xã hội - Pháp Luật Thành phố Hồ Chí Minh Online
  44. ^ Công an TP Buôn Ma Thuột nói gì về "Vụ chó cắn chết người"? - Xã hội - Pháp Luật Thành phố Hồ Chí Minh Online
  45. ^ a ă â b c “Một phụ nữ bị chó hàng xóm cắn nát mặt”. Báo điện tử VTC News. Truy cập 4 tháng 6 năm 2014. 
  46. ^ “Bệnh dại ở chó bùng phát trên diện rộng”. Báo Đất Việt. Truy cập 4 tháng 6 năm 2014. 
  47. ^ “15 người bị chó dại tấn công”. Báo Đất Việt. Truy cập 4 tháng 6 năm 2014. 
  48. ^ . Báo Đất Việt http://baodatviet.vn/doi-song/mot-con-cho-dai-can-8-nguoi-mot-con-cho-dai-can-8-nguoi-2305992/. Truy cập 4 tháng 6 năm 2014.  |tựa đề= trống hay bị thiếu (trợ giúp)
  49. ^ a ă “'Chó lạ' tấn công người được nhập cảnh vào Việt Nam?”. Báo điện tử VTC News. Truy cập 4 tháng 6 năm 2014. 
  50. ^ “Thực hư chuyện 'chó lạ' cắn 100 người ở ngoại ô Hà Nội”. Báo điện tử VTC News. Truy cập 4 tháng 6 năm 2014. 
  51. ^ “97 người bị chó cắn: Vẫn chưa xác định được nguồn gốc đàn chó lạ”. Báo An ninh Thủ đô. Truy cập 4 tháng 6 năm 2014. 
  52. ^ “Hà Nội lập tổ công tác diệt chó lạ cắn 52 người”. Báo điện tử VTC News. Truy cập 4 tháng 6 năm 2014. 
  53. ^ “Chuyện chó lạ cắn người - Sự thật không như hoang tin”. Báo Hànộimới. Truy cập 4 tháng 6 năm 2014. 
  54. ^ “Sự thật về chó lạ cắn người ở Sóc Sơn”. Báo điện tử VTC News. Truy cập 4 tháng 6 năm 2014. 
  55. ^ “Cảnh báo tình trạng chó hoang mắc dại cắn người - VnExpress”. VnExpress - Tin nhanh Việt Nam. Truy cập 4 tháng 6 năm 2014. 
  56. ^ “Chó cắn 50 người ở xã ngoại thành Hà Nội  - VnExpress”. VnExpress - Tin nhanh Việt Nam. Truy cập 4 tháng 6 năm 2014. 
  57. ^ “Kinh hoàng những tai nạn khi nuôi chó ngàn đô”. VietNamNet. Truy cập 4 tháng 6 năm 2014. 
  58. ^ Cảnh báo từ vụ chó nuôi cào nát mặt trẻ
  59. ^ http://phapluatxahoi.vn/giao-thong-do-thi/phong-su/dung-vi-yeu-cho-de-cho-liem-mat-3444
  60. ^ Chết oan vì chó cắn
  61. ^ http://tuoitre.vn/tin/song-khoe/20140715/2029-nguoi-thanh-hoa-bi-cho-can-phai-dieu-tri/622102.html
  62. ^ VietNamNet - Nếu bị chó nhà hàng xóm cắn… | Neu bi cho nha hang xom can…
  63. ^ “Sơ cứu khi bị chó cắn”. Báo điện tử Dân Trí. 19 tháng 10 năm 2013. Truy cập 4 tháng 6 năm 2014. 
  64. ^ a ă “Chó cắn đã lâu, chích kháng dại được không?”. Tuổi Trẻ Online. Truy cập 4 tháng 6 năm 2014. 
  65. ^ Xử lý khi bị chó cắn - Sống khoẻ - Sức khoẻ - Lối sống - Wiki Phụ nữ - WikiViet.vn
  66. ^ Không phải cứ bị chó cắn là tiêm văcxin dại