Chỉ (đơn vị đo)

Đơn vị đo khối lượng Việt Nam xưa
Thập phân/thập lục phân
擯	Tấn
榭	Tạ
...	Yến
斤	Cân
...	Nén
兩	Lạng
钱	Đồng
分	Phân
厘	Ly
毫	Hào
絲	Ti
忽	Hốt
微	Vi
Kim hoàn
...	Lượng (kim loại)
...	Chỉ
Xem thêm
Hệ đo lường cổ Việt Nam

Bài này viết về một đơn vị đo trọng lượng. Các nghĩa khác xin xem thêm Chỉ (định hướng)

Trong ngành kim hoàn Việt Nam, chỉ là đơn vị đo khối lượng, đặc biệt dành cho vàng, bạc, bạch kim (tên khác: platin), vàng trắng.

Năm 2007, nghị định của Chính phủ Việt Nam , thống nhất Quy định về đơn vị đo lường chính thức, đã quy định một chỉ bằng 3,75 gam theo hệ đo lường quốc tế hoặc bằng 1/10 lượng (cây vàng cũng còn gọi là lạng vàng hay cây vàng).

Chỉ còn được gọi là đồng cân ở Việt Nam.

Từ nguyên

Ngày xưa, ngón tay đeo nhẫn ở Trung Quốc được gọi là vô danh chỉ. Từ chỉ hoàn cũng có nghĩa là nhẫn. Đây có thể là một trong những nguyên nhân dẫn đến cách dùng chỉ để làm đơn vị cho vàng như ngày nay, do vàng được dùng làm nhẫn và đồ trang sức.

Khảo dị

Có tác giả cho rằng đơn vị đo khối lượng chỉ có thể bị nhầm lẫn với 1 tiền (mace, 錢, tsin) hay cân (catty, 斤, kan) ở Hồng Kông (ở đó 1 cân = 16 lượng và 1 lượng = 10 chỉ) dẫn đến sự không thống nhất ở một số tài liệu về việc chuyển đổi chỉ (đồng cân) ra gam. Một số tài liệu cho biết 1 chỉ (1 đồng cân) = 3,78 g; trong khi đó tài liệu khác quy định 1 chỉ (1 đồng cân) = 3,75 g. Đó có thể là tương ứng với kết quả của các phép chia 604,79 g/160 và 600 g/160. Ở đây, 604,79 g là khối lượng một cân ở Hồng Kông còn 600 g là 16 lạng, khối lượng một cân cổ ở Trung Hoa đại lục.

Xem thêm

• Hệ đo lường cổ Trung Hoa
• Lượng vàng