Chiêu hồi

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Tờ rơi khuyến khích chiêu hồi
Túi nylon ghi lời khuyến dụ người hồi chánh

Chiêu hồi là một chương trình do chính phủ Việt Nam Cộng hòa đề ra để khuyến khích các thành phần của Mặt trận Giải phóng miền NamViệt Nam Dân chủ Cộng hòa buông súng quay về với phe chính phủ Việt Nam Cộng hòa. Vận động tuyên truyền gồm dùng truyền đơn thả bằng máy bay hoặc bắn kèm với đạn pháo, và nhiều đợt phát thanh vô tuyến.[1] Bản nhạc "Ngày về" của Hoàng Giác được dùng làm nhạc khúc Chiêu hồi cho chương trình phát thanh.[2]

Những bộ đội trở về với bên chính phủ Việt Nam Cộng hòa thì gọi là "hồi chánh". Trong những người hồi chánh được biết đến nhiều là nhà văn Xuân Vũ, Thượng tá Tám Hà, Trung tá Phan văn Xưởng, Trung tá Huỳnh Cự; ca sĩ Bùi ThiệnĐoàn Chính, con trai nhạc sĩ Đoàn Chuẩn.[3]

Thành lập[sửa | sửa mã nguồn]

Chương trình Chiêu hồi phát động dưới thời Đệ nhất Cộng hòa vào đầu năm 1963 dùng hai mẫu thực nghiệm: chương trình EDCOR của Philippines để chiêu dụ lực lượng cộng sản Hukbalahap và chương trình của Sir Robert Thompson thuộc quân đội Anh để bình định Malaysia.[4] Bản tuyên cáo của Tổng thống Ngô Đình Diệm ngày 17 tháng 4 năm 1963 mở đầu chiến dịch Chiêu hồi bằng cách kêu gọi quân đội đối phương trở về với "chính nghĩa quốc gia".[5] Chương trình này trực thuộc Bộ Công dân vụ dưới quyền của Bộ trưởng Ngô Trọng Hiếu[6] và một thời mang tên Phong trào Chiêu tập Kháng chiến Lầm Đường.[7]

Tiến triển[sửa | sửa mã nguồn]

Sau năm 1963 thì phân ban Chiêu hồi trực thuộc Phủ Thủ tướng. Năm 1965 thì chuyển sang Bộ Thông tin.[8] Sang thời Đệ nhị Cộng hòa thì chính phủ nâng Phủ Đặc ủy Dân vận Chiêu hồi thành Bộ Chiêu hồi riêng để điều hành hệ thống Chiêu hồi trên khắp 44 tỉnh thành của bốn vùng chiến thuật. Mỗi tỉnh thì có Ty Chiêu hồi.

Năm 1967 chính phủ đưa ra chính sách "Đại đoàn kết". Theo đó thì các thành phần hồi chánh không những được giúp đỡ để tái định cư và đoàn tụ cùng gia đình mà còn được trưng dụng tài năng tương xứng với công việc ở bên kia chiến tuyến. Chính sách này chưa mấy đắc dụng thì cuộc Tổng Tấn công Tết Mậu Thân năm 1968 xảy ra. Sự kiện này làm gián đoạn chương trình Chiêu hồi vì tình hình an ninh bất ổn, nhưng đến năm 1969 thì số lượng hồi chánh lại tăng, đạt tổng số 47.023 người cho năm 1969.[9]

Trong thời gian từ năm 1963 đến 1973 chương trình Chiêu hồi thâu nhận hơn 194.000 người hồi chánh, tức là loại được bấy nhiêu quân đối phương khỏi chiến trường.[10]

Người Hồi chánh được chuyển vào một trong hơn 200 trại để học tập chính trị trong thời gian từ bốn đến sáu tuần. Cùng lúc đó họ được phát quần áo và thức ăn, đến khi xuất trại thì trả về nguyên quán hoặc định cư ở những vùng ấn định. Khi nhập trại thì hồi chánh lãnh 1.500 đồng tiền quần áo, 300 đồng cho mỗi tháng tại trại, và khi xuất trại thì được 1.200 đồng. Trên toàn quốc có 38 làng chiêu hồi để hồi chánh định cư.[11] Một số được kết nạp vào Cục Tâm lý chiến.[12]

Ngày 18 tháng 2 năm 1973 Bưu chính Việt Nam Cộng hòa cho phát hành con tem "Chiêu hồi" trị giá 10 đồng, kỷ niệm người hồi chánh thứ 200.000.[13]

Về mặt văn hóa và dân vận chương trình Chiêu hồi phổ biến nhiều nhạc phẩm được phát thanh trên đài vô tuyến Việt Nam, trong đó nhạc sĩ Anh Bằng có nhiều tác phẩm như "Bóng đêm", "Đôi bóng", "Nếu hai đứa mình", "Nếu ai có hỏi", "Giấc ngủ cô đơn"... đều là những bản nhạc có lời nhắn nhủ phần tử Việt Cộng quay về với gia đình.[14]

Những nhân vật hồi chánh[sửa | sửa mã nguồn]

  1. Thượng tá Tám Hà Trần Văn Đắc; chính uỷ sư 5
  2. Trung tá Huỳnh Cự
  3. Trung tá Phan văn Xưởng
  4. Trung tá Lê Xuân Chuyên
  5. Bác sĩ Đặng Tân, trưởng ty y tế Pleiku
  6. Nhà văn Xuân Vũ Bùi Quang Triết
  7. Nhạc sĩ Phan Thế[15]
  8. Diễn viên Cao Huynh
  9. Mai Văn Sổ[16] (em song sinh của Mai Văn Bộ)[17]
  10. Bùi công Tương; uỷ viên tuyên huấn tỉnh Bến Tre

Nhân vật liên quan đến Bộ Chiêu hồi[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Kelley, Michael P. (2002). Where We Were In Vietnam. Hellgate Press. tr. F–13. ISBN 1-55571-625-3. 
  2. ^ Hoàng Giác bên giấc Mơ Hoa, trích báo Người Việt
  3. ^ http://www.vietbao.com/?ppid=45&pid=5&nid=11739
  4. ^ Koch, JA. The Chieu Hoi Program in South Vietnam, 1963-1971
  5. ^ Koch, JA. The Chieu Hoi Program in South Vietnam, 1963-1971. Washington, D.C.: Department of Defense, 1973. Trang 46.
  6. ^ http://www.daiviet.org/dvc2.asp?action=vdt&mdn=826&chude_id=67
  7. ^ Pearce, R. Michael. Evolution of a Vietnamese Village - Part I. Santa Monica, CA: The Rand Corporation, 1985. Trang 52
  8. ^ Hà Thúc Ký. tr 319
  9. ^ Koch, JA. The Chieu Hoi Program in South Vietnam, 1963-1971. Trang 13.
  10. ^ Koch, JA. The Chieu Hoi Program in South Vietnam, 1963-1971. Trang 9.
  11. ^ The Chiêu Hồi Program in Vietnam
  12. ^ Smith, Harvey et al. tr 296
  13. ^ Chương trình Chiêu hồi
  14. ^ "Kỷ niệm về nhạc sĩ Anh Bằng". Houston, TX: Văn đàn Đồng tâm, 2009. Tr 31
  15. ^ [1]
  16. ^ Papers mainly on the Vietnam War
  17. ^ Mai Văn Bộ

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Hà Thúc Ký. Sống còn với Dân tộc, hồi ký chính trị. ? Phương Nghi, 2009.
  • Kelley, Michael P. Where We Were In Vietnam. ?: Hellgate Press.
  • Koch, JA. The Chieu Hoi Program in South Vietnam, 1963-1971. Washington, D.C.: Department of Defense, 1973.
  • Pearce, R. Michael. Evolution of a Vietnamese Village - Part I. Santa Monica, CA: The Rand Corporation, 1985.
  • Smith, Harvey et al. Area Handbook for South Vietnam. Washington, DC: US Government Printing Office, 1967.

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]