Chiến tranh Afghanistan (2001–nay)

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Chiến tranh tại Afghanistan (2001–nay)
Một phần của Chiến tranh chống khủng bố, Nội chiến tại Afghanistan
2001 War in Afghanistan collage 2.jpg
.
Thời gian 7 tháng 10, 2001–nay
Địa điểm Afghanistan
Kết quả Đang diễn ra
Tham chiến

Cờ của Afghanistan Afghanistan


Chỉ huy
Flag of the United States Barack Obama

Cờ của Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland David Cameron
Cờ của Afghanistan Hamid Karzai


Flag of the United States George W. Bush
Cờ của Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland Tony Blair
Cờ của Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland Gordon Brown

Cờ của Afghanistan Mohammed Omar
Flag of al-Qaeda in Iraq.svg Ayman al-Zawahiri

Flag of al-Qaeda in Iraq.svg Osama bin Laden (KIA)

Lực lượng
Flag of the International Security Assistance Force.svg ISAF: 87.207[1]

Cờ của Afghanistan Afghanistan: 380.586[2]

Cờ của Afghanistan Taliban: 25.000

Flag of al-Qaeda in Iraq.svg Al-Qaeda: 50-100 [3][4]
Flag of Jihad.svg Mạng lưới Haqqani: 4.000-15.000[5][6]

Tổn thất
Lực lượng an ninh tại Afghanistan: 5.500+ bị giết
Liên minh phía Bắc:
200 bị giết[7][8][9]
Liên minh:
1908 bị giết(Mỹ: 1162, Anh: 313, Những người khác: 433)[10]
15.000+ bị thương

(Mỹ: 6.773[11], Anh: 3,954[12], Canada: +1,500[13], Others: +2.500)
Nhà thầu:
338 Bị giết trong hành động
7.224 Bị thương trong hành động[14]
Tổng số: 8,000 bị giết, 25.000 bị thương

20.000+ bị giết
Bị bắt giam: 1.000+[15]
Thương vong thường dân
9.269+ | 27.607+
(con số ước lượng thấp và cao)
.


Cuộc Chiến tranh tại Afghanistan, bắt đầu vào tháng 10 năm 2001 với Chiến dịch Tự do Bền vững của Hoa Kỳ để đáp trả cuộc khủng bố ngày 11 tháng 9 năm 2001. Mục đích của cuộc chiến tranh này là để bắt Osama bin Laden, tiêu diệt Al-Qaeda và loại bỏ các thành phần Taliban đã cung cấp hỗ trợ và bến cảng an toàn cho Al-Qaeda.

Bối cảnh[sửa | sửa mã nguồn]

Vào tháng 9 năm 2001, lãnh tụ du kích huyền thoại Ahmed Shah Masoud bị giết chết bởi bom tự sát, một cái chết dường như hồi chuông báo tử cho Taliban, vì trong các lực lượng chống Taliban, có một nhóm có liên lạc lỏng lẻo được nhắc đến là phe Liên minh phương Bắc. Vài ngày sau, quân khủng bố tấn công Tòa Tháp Đôi, Trung tâm Thương mại Thế giới tại New York, và Bin Laden vượt lên như nghi can đầu tiên trong thảm kịch này.

Đầu cuộc chiến[sửa | sửa mã nguồn]

Ngày 7 tháng 10 2001, sau khi Taliban nhiều lần thách thức từ chối giao nộp Bin Laden, Hoa Kỳ và các đồng minh bắt đầu oanh kích ban ngày từ trên không, chống lại các cơ sở quân sự và các doanh trại huấn luyện quân khủng bố Afghanistan. Năm tuần sau, với không quân Hoa Kỳ giúp đỡ, Liên minh phương Bắc xoay xở bằng tốc độ ngoạn mục, lấy lại các thành phố nòng cốt Mazar-i-Sharif và thủ đô Kabul. Ngày 7 tháng 12, chế độ Taliban sụp đổ hoàn toàn, khi quân sĩ bỏ trốn khỏi pháo lũy phòng thủ cuối cùng. Tuy nhiên các thành viên Al-Qeda và thành viên Moudjahid khác từ các bộ phận khác nhau của thế giới Hồi giáo, từng chiến đấu trong hàng ngũ Taliban còn sống sót trong những ổ kháng cự dữ tợn trước kia, buộc Hoa Kỳ và các đồng minh phải hiện diện ở Afghanistan. Osama Bin Laden và lãnh tụ Taliban Mullah Muhammad Omar vẫn chưa bị bắt.

Chính phủ mới[sửa | sửa mã nguồn]

Tháng 12, 2001, Hamid Karzai, một người Pastun (nhóm dân tộc chiếm đa số trong xứ) và lãnh tụ của thị tộc có 500.000 người dân quân hùng mạnh, được mời gọi làm người dứng đầu chính quyền lâm thời của Afghanistan. Tháng 6, 2002, ông chính thức trở thành Tổng thống Afghanistan. Hoa Kỳ duy trì xấp xỉ 12.000 quân để đánh lại các tàn dư Taliban và al-Qaeda, và khoảng 31 nước cũng đóng góp vào các lực lượng gìn giữ hòa bình do Liên Hiệp Quốc đứng đầu. Năm 2003, sau khi Hoa Kỳ bỏ lực lượng quân sự chuyển sang chiến tranh Iraq, những cuộc tấn công vào quân lực do Hoa Kỳ cầm đầu trở nên mạnh hơn, khi phe Taliban và al Qeda tụ tập lại.

Tổng thống Hamid Karzai nắm quyền vững bền, khi các lãnh tụ chiến tranh ở đào hầm hố vẫn tiếp tục thi thố kiểm soát trong vùng. Tuy nhiên, đáng chú ý nhất là những cuộc bầu cử tổng thống dân chủ đầu tiên của Afghanistan vào tháng 10, 2002 bộc lộ rõ ràng một thành công. Mười triệu người Afghanistan, hơn một phần ba đất nước đã được ghi tên bầu cử, kể cả hơn 40% các phụ nữ chọn lựa. Karzai được tuyên bố là người thắng cử tháng 11, và chiếm 55% số phiếu cử tri, và nhiệmm kỳ bắt đầu vào tháng 12.

Loạn Taliban[sửa | sửa mã nguồn]

Tháng 5, 2005, 17 người bị giết trong những vụ phản kháng chống Mỹ. Các lính gác Mỹ ở nhà tù tại Vịnh Guantánamo Cuba đã bang bổ nhục mạ kinh Koran. Tháng 9, 2005, Afghanistan cho tổ chức các cuộc bầu cử nghị viên dân chủ đầu tiên trong hơn 25 năm.

Phe Taliban tiếp tục tấn công quân lính Hoa Kỳ suốt năm 2005 và 2006. Năm 2006 là năm chết chóc nhiều nhất cho quân lính Hoa Kỳ, từ khi chiến tranh bắt đầu năm 2001. Năm 2004 và 2005, mức độ quân Mỹ tại Afghanistan đã dần tăng lên đến gần 18.000 từ số thấp là 10.000. Suốt mùa xuân 2006, quân lính Taliban - đó là một lực lượng có nhiều ngàn người – xâm nhập vào Nam Afghanistan, khủng bố dân làng địa phương và tấn công cả quân Afghanistan lẫn Hoa Kỳ.

Liên quân tại miền nam[sửa | sửa mã nguồn]

Vào tháng 5 và 6, 2006, chiến dịch Mount Thrust được thực hiện, triển khai hơn 10.000 quân Afghanistan và liên quân tại miền Nam. Khoảng 700 người, trong đó hầu hết là quân Taliban bị giết chết. Tháng 8, 2006, quân NATO tổ chức nhiều cuộc hành quân ở Nam Afghanistan với liên minh do Hoa Kỳ cầm đầu. Đây là sứ mệnh Afghanistan của NATO được xem là nguy hiểm nhất mà NATO đảm lãnh trong lịch sử 57 năm.

Liên quân công kích[sửa | sửa mã nguồn]

Phe Taliban tăng cường tấn công mạnh mẽ vào cuối năm 2006 và sang năm 2007, với các binh sĩ vượt vào miền Đông Afghanistan từ các khu vực bộ tộc của Pakistan. Chính quyền Pakistan không nhận là tình báo của nước này đã yểm trợ binh sĩ Hồi giáo, mặc dù có những báo cáo trái ngược từ các nhà ngoại giao và thông tấn phương Tây. Mullah Dadullah, một chỉ huy hành quân hàng đầu của Taliban từng tổ chức nhiều cuộc ám sát và bắt cóc, đã bị giết chết trong một cuộc tấn công ở tỉnh Helmand vào tháng 5, 2007 do lực lượng an ninh Afghanistan, quân NATO và binh lính Mỹ cùng thực hiện.

danh sách các trận chiến[sửa | sửa mã nguồn]

Trong khoảng thời gian 2001 tới nay đã xảy ra một số trận chiến đáng chú ý:

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ “International Security Assistance Force (ISAF): Key Facts and Figures” (PDF). ISAF. 3 tháng 12 năm 2012. Truy cập ngày 1 tháng 8 năm 2013. 
  2. ^ “Afghan National Security Forces (ANSF)”. NATO. 18 tháng 4 năm 2012. 
  3. ^ How many al Qaeda operatives are now left in Afghanistan? - Threat Matrix
  4. ^ Al Qaeda In Afghanistan Is Attempting A Comeback
  5. ^ Sirajuddin Haqqani dares US to attack N Waziristan, by Reuters, Published: September 24, 2011
  6. ^ Rassler, Don; Vahid Brown (14 tháng 7 năm 2011). “The Haqqani Nexus and the Evolution of al-Qaida” (PDF). Harmony Program (Combating Terrorism Center). Truy cập ngày 2 tháng 8 năm 2011. 
  7. ^ “Scores Killed in Fresh Kunduz Fighting”. Foxnews.com. 26 tháng 11 năm 2001. Truy cập ngày 2 tháng 10 năm 2008. 
  8. ^ “Friendly fire kills 3 GIs”. Post-gazette.com. Truy cập ngày 2 tháng 10 năm 2008. 
  9. ^ Terry McCarthy/Kunduz. “A Volatile State Of Siege After a Taliban Ambush - Printout - TIME”. Time.com. Truy cập ngày 2 tháng 10 năm 2008. 
  10. ^ http://www.icasualties.org/OEF/Index.aspx
  11. ^ http://www.defense.gov/news/casualty.pdf
  12. ^ http://www.mod.uk/DefenceInternet/AboutDefence/CorporatePublications/DoctrineOperationsandDiplomacyPublications/OperationsInAfghanistan/OpHerrickCasualtyAndFatalityTables.htm, http://www.mod.uk/NR/rdonlyres/03645441-065E-4E0A-9F62-B8AEBDAC8151/0/opherrickcasualtytablesto15june2010.pdf
  13. ^ http://www.thecoast.ca/RealityBites/archives/2010/02/02/1580-canadian-soldiers-injured-and-killed-in-afghanistan
  14. ^ |url=http://www.dol.gov/owcp/dlhwc/dbaallnation.htm
  15. ^ Eric Schmitt And Tim Golden (Published: 17 tháng 5 năm 2008). “U.S. Planning Big New Prison in Afghanistan - New York Times”. Nytimes.com. Truy cập ngày 2 tháng 10 năm 2008.