Chi Mẫu đơn Trung Quốc

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Chi Mẫu đơn Trung Quốc
Paeonia rockii.jpg
Paeonia rockii
Phân loại khoa học
Giới (regnum) Plantae
(không phân hạng) Angiospermae
(không phân hạng) Eudicots
Bộ (ordo) Saxifragales
Họ (familia) Paeoniaceae
Chi (genus) Paeonia
L.
Các loài

Chi Mẫu đơn Trung Quốc nhiều khi có tài liệu gọi là chi Thược dược (danh pháp khoa học: Paeonia) là chi duy nhất trong họ Mẫu đơn Trung Quốc (Paeoniaceae). Các loài trong chi này có nguồn gốc ở châu Á, miền nam châu Âu và miền tây Bắc Mỹ.

Phần lớn các loài là cây thân thảo thường xanh, cao khoảng 0,5–1,5 m, nhưng một số loài là cây bụi thân gỗ cao tới 1,5–3 m. Chúng có các lá phức, xẻ thùy sâu và hoa lớn, thường có mùi thơm, có màu từ đỏ tới trắng hay vàng, hoa nở vào cuối mùa xuân hay đầu mùa hè. Trong quá khứ, các loài mẫu đơn/thược dược này đã được phân loại trong họ Mao lương (Ranunculaceae), cùng với các loài cỏ chân ngỗnglê lư.

Một số loài[sửa | sửa mã nguồn]

Các loài thân thảo[sửa | sửa mã nguồn]

Khoảng 30-35 loài thuộc dạng thân thảo, các tên gọi phổ biến là thược dược, xích thược (các loài có hoa đỏ), bạch thược (các loài có hoa trắng) v.v.

Các loài thân gỗ[sửa | sửa mã nguồn]

Khoảng 10 loài thân gỗ, tên gọi chung là mẫu đơn.

  • Paeonia decomposita: mẫu đơn Tứ Xuyên
    • Paeonia decomposita decomposita: mẫu đơn Tứ Xuyên
    • Paeonia decomposita rotundiloba: mẫu đơn Tứ Xuyên thùy tròn
  • Paeonia delavayi: mẫu đơn dại, mẫu đơn Delavay
    • Paeonia delavayi thứ angustiloba: mẫu đơn lá hẹp
    • Paeonia delavayi thứ lutea: mẫu đơn vàng
  • Paeonia jishanensis, đồng nghĩa: Paeonia spontanea: mẫu đơn Jishan, mẫu đơn lùn
  • Paeonia ludlowii: mẫu đơn vàng hoa lớn, mẫu đơn Ludlow
  • Paeonia ostii: phượng đơn, mẫu đơn Osti
  • Paeonia potaninii
  • Paeonia qiui: mẫu đơn lá trứng, mẫu đơn Qiu
  • Paeonia rockii: mẫu đơn tử ban, mẫu đơn Rock
    • Paeonia rockii rockii: mẫu đơn tử ban
    • Paeonia rockii taibaishanica: mẫu đơn tử ban Thái Bạch Sơn
  • Paeonia suffruticosa: mẫu đơn, mẫu đơn bụi, mẫu đơn Suffruticosa, bạch thược cao (có lẽ có nguồn gốc lai ghép)
    • Paeonia suffruticosa suffruticosa: mẫu đơn
    • Paeonia suffruticosa yinpingmudan: mẫu đơn Ngân Bình
    • Paeonia suffruticosa thứ papaveracea: mẫu đơn tử ban
    • Paeonia suffruticosa thứ spontanea mẫu đơn lùn
  • Paeonia szechuanica: mẫu đơn Tứ Xuyên

Biểu tượng và sử dụng[sửa | sửa mã nguồn]

Hoa mẫu đơn là một trong số các hoa đã được sử dụng lâu nhất trong văn hóa trang trí và là một trong các biểu trưng quốc gia của Trung Quốc. Cùng với hoa mai, nó là biểu tượng thực vật truyền thống của quốc gia này, tại đây người ta gọi nó là 牡丹 (mẫu đơn). Năm 1903, nhà Thanh tuyên bố rằng mẫu đơn là quốc hoa. Hiện nay, Trung Hoa dân quốc tại Đài Loan đã chọn hoa mai (Prunus mume) là quốc hoa, trong khi Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa không có quốc hoa chính thức. Năm 1994, hoa mẫu đơn đã được đề nghị làm quốc hoa sau một cuộc trưng cầu dân ý khắp toàn quốc, nhưng Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc đã thất bại trong việc thông qua sự lựa chọn này. Năm 2003, một quá trình lựa chọn khác cũng đã được bắt đầu, nhưng cho tới năm 2006 thì vẫn chưa có sự chọn lựa nào được đưa ra.

Thành phố cổ nổi tiếng Lạc Dương của Trung Quốc có danh tiếng như là trung tâm nuôi trồng các loài mẫu đơn. Trong lịch sử Trung Quốc, mẫu đơn của Lạc Dương luôn được coi là đẹp nhất. Hàng loạt các cuộc triển lãm hoa mẫu đơn cũng được tổ chức ở đây hàng năm.

Tại Nhật Bản, Paeonia lactiflora đã từng được gọi là ebisugusuri ("y học ngoại quốc"). Trong hán phương (sự sửa đổi lại của y học cổ truyền Trung Hoa cho thích hợp với Nhật Bản), rễ của các loài mẫu đơn được dùng để điều trị chứng co giật. Nó cũng được trồng làm cây cảnh. Người ta cũng cho rằng Paeonia lactiflora là "vua của các loài hoa".

Mẫu đơn cũng là loài hoa biểu trưng của bang Indiana, Mỹ. Năm 1957, Quốc hội bang Indiana đã thông qua một đạo luật để cho hoa mẫu đơn trở thành hoa biểu trưng của bang. Nó thay thế cho cúc zinnia là loài hoa biểu trưng của bang này từ năm 1931.

Các loài mẫu đơn có xu hướng thu hút kiến tới các nụ hoa. Đó là do mật hoa được tạo ra ở bên ngoài các nụ hoa này.

Tham khảo và liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]