Chu Thành vương

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Chu Thành Vương
周成王
Vua Trung Quốc (chi tiết...)
Thiên tử nhà Chu
Trị vì 1115 TCN – 1079 TCN
hoặc 1042 TCN - 1021 TCN
hoặc 1024 TCN - 1005 TCN
Tiền nhiệm Chu Vũ Vương
Nhiếp chính Chu Công Đán
Kế nhiệm Chu Khang Vương
Thông tin chung
Hậu duệ
Tên thật Cơ Tụng
Thụy hiệu Thành Vương
Triều đại Nhà Tây Chu
Thân phụ Chu Vũ Vương
Mất 1079 TCN hoặc 1021 TCN (theo Hạ Thương Chu đoạn đại công trình)
Trung Quốc

Chu Thành Vương (chữ Hán: 周成王; trị vì: 1115 TCN1079 TCN[1] hoặc 1042 TCN1021 TCN[2] hoặc 1024 TCN - 1005 TCN [3]), tên thật là Cơ Tụng (姬誦), là vị vua thứ hai của nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc. Trong thời gian đầu trị vì của ông, Chu Công Đán làm nhiếp chính.

Thân thế[sửa | sửa mã nguồn]

Ông là con trai của Chu Vũ Vương Cơ Phát – vị vua sáng lập nhà Chu. Sử sách không ghi chép mẹ ông là ai.

Chu Công nhiếp chính[sửa | sửa mã nguồn]

Khi Chu Vũ Vương diệt nhà Thương lên làm thiên tử thì tuổi đã cao, thái tử Cơ Tụng còn ít tuổi. Không lâu sau, Vũ Vương bệnh mất. Trước khi qua đời, Vũ Vương ủy thác cho em là Chu Công Đán giúp Cơ Tụng làm vua.

Cơ Tụng lên nối ngôi, tức là vua Chu Thành Vương, chú là Cơ Đán làm phụ chính.

Ba người em khác của Chu Vũ Vương, chú của Thành Vương là Quản Thúc Tiên, Hoắc Thúc Xử và Sái Thúc Độ được phong đất làm "Tam giám" để canh chừng Vũ Canh nhưng lại nghe theo lời dụ của Vũ Canh, mưu lật đổ nhà Chu để khôi phục nhà Thương. Không lâu sau, ba người giúp Vũ Canh dấy binh của bộ lạc Hoắc Địa nổi loạn chống nhà Chu. Chu Công và Thiệu công tập trung dàn xếp xong việc nội chính, sau đó Chu Công mang quân đi đông chinh.

Qua 3 năm chiến tranh (1113 TCN), Chu Công đánh bại được quân nổi loạn, giết chết Vũ Canh và Quản Thúc Tiên; bắt Hoắc Thúc Xử và Sái Thúc Độ đi đày, phong đất Vệ của Quản Thúc trước đây cho em nhỏ của Vũ Vương là Khang Thúc.

Đích thân chấp chính[sửa | sửa mã nguồn]

Chu Công Đán làm phụ chính trong 7 năm. Khoảng năm 1109 TCN, Chu Thành Vương khôn lớn, đã có thể đảm đương quốc sự, Chu Công trao lại việc triều chính cho ông. Có người gièm pha Chu Công với vua Thành Vương rằng:

"Chu Công Đán muốn giành ngôi đã lâu, nếu nhà vua không cảnh giác thì dễ xảy ra nguy biến".

Thành Vương tin lời gièm. Để tránh mâu thuẫn, Chu Công lui về ở ẩn tại nước Sở. Sau này Thành Vương xem được sắc thư của Chu Công trong chiếc rương quý mới hiểu rõ lòng trung thành và nhiệt tình của chú, rất hối hận và sai người đi đón Chu Công về.

Chu Thành vương sai Thiệu Công xây dựng đông đô ở Lạc ấp theo ý nguyện của vua cha Chu Vũ Vương khi còn sống. Lạc ấp là trung tâm thiên hạ, các nước chư hầu từ 4 phương về đó đều có độ dài tương đối bằng nhau.

Chu Thành Vương lại phong Chu Công làm Thái sư, Thiệu công làm Thái bảo. Ông cùng Chu Công và Thiệu công đi chinh phạt phía đông để dẹp bộ lạc Hòa Di nước Yêm nổi loạn. Sau khi dẹp xong, Thành Vương dời vua nước đó đến đất Bồ Cô. Miền đông dẹp yên, vua nước Tức Thận đến chầu[4].

Thành Vương dùng Chu Công sáng lập và điều chỉnh các chế độ nghi lễ. Trong nước từ đó thái bình yên ổn.

Khi lâm bệnh nặng, Chu Thành vương sợ thái tử Chiêu không đảm đương nổi công việc, bèn triệu Thiệu công[5] và Tất công đến, dặn giúp đỡ thái tử.

Khoảng năm 1079 TCN (Hạ Thương Chu đoạn đại công trình xác định là năm 1021 TCN), Chu Thành Vương qua đời. Thái tử Cơ Chiêu lên thay, tức là Chu Khang Vương.

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Sử ký Tư Mã Thiên những điều chưa biết - Chu bản kỷ, Bùi Hạnh Cẩn - Việt Anh dịch (2005), NXB Văn hoá thông tin
  • Trình Doãn Thắng, Ngô Trâu Cương, Thái Thành (1998), Cố sự Quỳnh Lâm, NXB Thanh Hoá
  • Tiêu Lê, Mã Ngọc Chu, Lã Diên Đào (2004), 100 người đàn ông có ảnh hưởng đến lịch sử Trung Quốc, NXB Chính trị quốc gia
  • Chu Mục, Trần Thâm chủ biên (2003), 365 truyện cổ sử chọn lọc Trung Quốc, tập 1, NXB Thanh niên

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Trình Doãn Thắng, Ngô Trâu Cương, Thái Thành, sách đã dẫn, tr 19
  2. ^ Theo nghiên cứu của dự án Hạ Thương Chu đoạn đại công trình của các nhà sử học hiện đại Trung Quốc
  3. ^ Nguyễn Khắc Thuần, Các đời đế vương Trung Hoa, tr 20
  4. ^ Sử ký, Chu bản kỷ
  5. ^ Thiệu công đây là con của Thiệu công Thích nước Yên được kế tục chức