Cuộc thập tự chinh thứ nhất

Thập tự chinh thứ nhất Một phần của Thập tự chinh Chiếm được Jerusalem đánh dấu sự thành công của Thập tự chinh thứ nhất . Thời gian 1096 - 1099 Địa điểm Cận Đông (Anatolia, Levant, Israel) Nguyên nhân bùng nổ Quân đội trợ giúp Đế quốc Byzantine chống lại người Thổ Nhĩ Kì theo yêu cầu của Cơ Đốc giáo để kiểm soát vùng Đất Thánh Kết quả Cơ đốc giáo chiến thắng và kiểm soát vùng đất thánh Thay đổi lãnh thổ Anatolia và Levant bị chiếm bởi người Cơ đốc giáo; Vương quốc Jerusalem/Các bang Thập tự chinh được thành lập Tham chiến Cơ đốc giáo, Thiên chúa giáo Cơ đốc ở Tây Âu, Vương quốc Armenian của Cilicia Thổ Nhĩ Kì Hồi giáo/A-rập .

Thập tự chinh thứ nhất là cuộc Thập tự chinh đầu tiên, được phát động vào năm 1095 bởi Giáo hoàng Urbanô II với mục đích giải phóng vùng đất thiêng liêng Jerusalem và Đất Thánh từ những người Hồi giáo, đem lại tự do cho người Cơ đốc giáo Đông Âu thoát khỏi sự thống trị của Hồi giáo. Khởi đầu từ một lời kêu gọi đối với tầng lớp hiệp sỹ Pháp, cuộc thập tự chinh này đã nhanh chóng trở thành một cuộc nhập cư và xâm chiếm lãnh thổ quy mô lớn ra ngoài Châu Âu. Nó trở thành một dấu mốc quan trọng trong sự bành trước của quyền lực phương Tây và cũng là cuộc thập tự chinh duy nhất chiếm Jerusalem.

Hoàn cảnh lịch sử và sự tiến hành

Giáo hoàng Urban II, nguyên là một giáo sĩ dòng Clyny, tại phiên họp tôn giáo tháng 11 năm 1095 khai diễn ở Clermont phía nam nước Pháp, đã có một bài phát biểu tác động các tầng lớp tín đồ cuồng nhiệt tại địa phương này. Ông công kích sự tàn bạo của các lãnh chúa trong nước cũng như sự bạo hành của người Hồi giáo, đồng thời ca ngợi những thành tích vinh quang của người Pháp. Không những thế, ông còn kêu gọi các lãnh chúa, kị sỹ và tất cả những người nông dân ở đây hãy cầm vũ khí lên đường giải phóng mộ Chúa để cứu lấy thánh địa Jerlusalem. Hành động này được ông mệnh danh là cuộc thánh chiến "Thập tự giá chống trăng lưỡi liềm"; những ai đáp ứng lời kêu gọi này tham gia cuộc thánh chiến sẽ được "chuộc tội" nếu chết trong chiến đấu và sẽ được lên thiên đường.

Hưởng ứng lời kêu gọi này, mùa xuân năm 1096, có hơn 6 vạn nông dân phá sản ở đông bắc Pháp và phía tây Đức tổ chức thành một đội ngũ khổng lồ men theo sông Rhine và sông Donau sang phía đông. Tình cảnh của đoàn quân nông dân này rất khốn khổ, thiếu thốn lương thực, phải ăn xin dọc đường. Trong đoàn dân đói khổ này có cả những phần tử lưu manh đã thừa cơ cướp bóc những nơi họ đi qua. Tính chất ô hợp, thiếu chỉ huy, thiếu khả năng hậu cần dẫn đến việc họ thường xuyên bị các đội quân địa phương thường xuyên tập kích trên suốt chặng đường đi nên một số đông đã chết. Khi đoàn quân ô hợp này tiến đến được vùng Tiểu Á, họ đã bị người Seljuk đánh bại một cách dễ dàng, chỉ còn chừng 3.000 người chạy thoát về được đến Constantinopolis.

Đến mùa thu cùng năm, một đội kỵ sĩ chừng ba bốn vạn người của Pháp, Ý và Đức mở đầu cho cuộc Thập Tự Chinh lần thứ nhất mới xuất phát từ Lorraine, Lyon, Toulouse, chia thành bốn đường tiến quân. Khi Thập Tự quân tiến vào vùng đất của Đế quốc Đông La Mã liền ra tay cướp bóc làm cho vua nước này sợ hãi. Ông tìm cách mua chuộc hoặc trấn áp Thập Tự quân, làm cho một số chỉ huy của Thập Tự quân bằng lòng phục vụ ông với điều kiện nếu chiếm được một thành phố, một khu vực nào trước đây thuộc Đế quốc Đông La Mã thì phải trao lại cho ông ta. Chính vì vậy, Hoàng đế giúp đỡ Thập Tự quân nhiệt tình giúp họ nhanh chóng vượt qua eo biển Bosporus. Sau khi Thập Tự quân đến vùng Tiểu Á, trước tiên họ bao vây Nicaea. Do sự sắp xếp của Hoàng đế Đông La Mã, quân đồn trú tại đây nhanh chóng đầu hàng.

Trong khi Thập Tự quân tiến về xứ Syria thì Đế quốc Đông La Mã nhân cơ hội đó lấy lại vùng đất tại tây Tiểu Á của họ trước đây. Đến năm 1098, những nơi như Edessa, Antiochia lần lượt bị Thập Tự quân chiếm đóng. Đến ngày 7 tháng 6 năm 1099, với lực lượng hơn 4 vạn người, trong đó có 2 vạn quân tinh nhuệ, Thập Tự quân kéo tới chân thành Jerusalem. Với binh lực hùng mạnh và dù quân giữ thành không quá một nghìn, Thập Tự quân mãi đến tận ngày 15 tháng 7 năm ấy mới chiếm được Jerusalem, thiết lập nên Vương quốc Jerusalem và những thành bang Thập tự chinh khác. Tuy thắng lợi này chỉ tồn tại được chưa đầy 200 năm, nhưng cuộc Thập tự chinh lần thứ nhất đã là một bước quan trọng trong sự bành trước của quyền lực phương Tây, đây cũng là cuộc thập tự chinh duy nhất chiếm Jerusalem.

Tham khảo

Sách

• Bibliography of the First Crusade (1095-1099).