Chủ nghĩa xã hội dân chủ

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(đổi hướng từ Dân chủ Xã hội chủ nghĩa)
Bước tới: menu, tìm kiếm
Bông hồng đỏ - biểu trưng thường thấy của phong trào dân chủ xã hội.

Chủ nghĩa xã hội dân chủ, hay chủ nghĩa dân chủ xã hội[1] (tiếng Anh: Democratic socialism, tiếng Trung Quốc: 民主社会主义 / Dân chủ xã hội chủ nghĩa) là tên gọi một luận thuyết chính trị - kinh tế thiên tả, xuất hiện vào giai đoạn cuối thế kỷ XIX, có nguồn gốc từ trào lưu xã hội chủ nghĩa[2]. Ngày nay, những nguyên lý của chủ nghĩa xã hội dân chủ vẫn có sức hấp dẫn trên phạm vi toàn cầu.[cần dẫn nguồn]

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Dân chủ

Đây là một phần của loạt bài
về Chính trị
Thể chế nhà nước




Giống như tiền thân là "chủ nghĩa xã hội không tưởng" và chủ nghĩa Marx,[cần dẫn nguồn] Chủ nghĩa xã hội dân chủ hướng việc cải tạo chủ nghĩa tư bản thành chủ nghĩa xã hội. Nhưng với điều kiện của các quốc gia Tây Âu và việc chủ nghĩa tư bản đã có nhiều thay đổi so với thời đại của Marx, Chủ nghĩa xã hội dân chủ chủ trương xây dựng chủ nghĩa xã hội bằng con đường cải cách xã hội, khác với tư tưởng của chủ nghĩa Marx-Lenin chủ trương tiến hành bằng cách mạng, và một số trường phái chủ nghĩa xã hội khác.

Những người đi theo hệ tư tưởng này ban đầu chịu ảnh hưởng của chủ nghĩa Marx nhưng xét lại trên một số phương diện.[cần dẫn nguồn] Ngày nay phong trào này cũng có nhiều sự phân hóa, một số tiếp tục chịu ảnh hưởng của chủ nghĩa Marx trên một số phương diện, một số khác thì không. Dân chủ xã hội thường được xem là một hệ tư tưởng chịu nhiều ảnh hưởng của chủ nghĩa nhân đạo, và có chịu ảnh hưởng của chủ nghĩa tự do trên một số phương diện (cũng giống như chủ nghĩa bảo thủ). Tuy nhiên phần lớn các nước, dân chủ xã hội là lực lượng chính cạnh tranh với những người theo chủ nghĩa bảo thủ, thường có xu hướng chống lại nhà nước can thiệp trực tiếp kinh tế.

Khác với chủ nghĩa xã hội với mục đích chấm dứt ưu thế của hệ thống tư bản chủ nghĩa hay mục đích thay thế nó một cách triệt để. Phong trào dân chủ xã hội hiện đại hướng đến việc cải tạo chủ nghĩa tư bản một cách hòa bình thông qua tiến hóa xã hội,[cần dẫn nguồn] qua sự điều hành của nhà nước và việc xây dựng các chương trình và tổ chức cho nhà nước tài trợ để hoạt động nhằm giảm nhẹ hoặc dần loại bỏ những sự bất công do hệ thống thị trường tư bản chủ nghĩa gây ra. Một số đảng ủng hộ các chương trình quốc hữu hóa. Từ Dân chủ xã hội cũng được dùng để chỉ hình thức xã hội mà các nhà hoạt động dân chủ xã hội muốn xây dựng.

Các tổ chức chính trị dân chủ xã hội thường có tên Đảng xã hội chủ nghĩa, Đảng dân chủ xã hội, Đảng lao động, Liên minh dân chủ xã hội... Do cùng chịu ảnh hưởng của chủ nghĩa Marx nên nhiều đảng trong số này có quan hệ liên minh với các đảng Cộng sản thành một lực lượng chính trị thống nhất được gọi là Cánh tả.

Tranh cãi lớn nhất giữa những người theo đường lối này là kinh tế thị trường, trong khi các lực lượng cánh hữu (trung hữu) kiên quyết bảo vệ kinh tế thị trường và đối nghịch với cánh tả, cũng như đối nghịch về vai trò nhà nước trong điều tiết kinh tế (tăng hoặc giảm).

Đại biểu nổi tiếng[sửa | sửa mã nguồn]

Mấy tổ chức chính trị tiêu biểu[sửa | sửa mã nguồn]

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Chủ nghĩa xã hội dân chủ
  2. ^ Berman, Sheri. “Understanding Social Democracy”. Truy cập ngày 11 tháng 8 năm 2007. 

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]