Lãnh thổ tự trị

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Mục lục

Có nhiều quốc gia vì muốn duy trì toàn vẹn lãnh thổ trước những đòi hỏi về tự quyết hoặc độc lập của dân tộc bản xứ (indigenous) hay sắc tộc (ethnic) đôi khi áp đặt hoặc đề nghị cho quyền tự trị giới hạn đến những khu vực như vậy.

Kể từ khi kết thúc Thế chiến thứ nhất, có xu hướng trong phôi thai nhưng ngày gia tăng các cường quốc thực dân dựng lên các vùng tự trị giới hạn để thay đổi cái nhìn của thế giới về việc bóc lột và vơ vét các lãnh thổ bị trị. Áp lực thế giới đòi giải phóng các thuộc địa như thế là tâm điểm của Hiến chương Atlantic, Hiến chương Liên hiệp quốc và cuối cùng là Giải pháp 1514 và 1541 của Đại hội đồng Liên hiệp quốc được ký vào năm 1960[1]. Khi việc thực thi xóa bỏ chế độ thuộc địa và thúc đẩy quyền tự quyết như được diễn tả trong giải pháp của Liên hiệp quốc dần dần trở nên uổng phí về thời gian và mất đi ý nghĩa về chính trị thì các cường quốc thực dân của thế kỷ 21 như Cộng hòa Nhân dân Trung HoaCộng hòa Indonesia đáng lẽ nên tiếp tục khơi dậy sự ủng hộ của cộng đồng thế giới trong việc xóa bỏ thuộc địa các lãnh thổ như vậy[cần dẫn nguồn].

Tại Indonesia, một nhà báo ly khai đã có phát biểu: "Tự trị là kế sách cuối cùng của thực dân khắp nơi để duy trì lãnh thổ thuộc địa và cũng là chiến lược lừa bịp để che đậy việc thực dân hóa của họ"[2].

Sau đây là danh sách liệt kê các lãnh thổ tự trị theo từng quốc gia.

 Trung Quốc [sửa]

Tên vùng tự trị Mức độ tự trị
Tân Cương Khu tự trị, mức độ thấp
Tây Tạng
Khu tự trị, mức độ thấp
Quảng Tây Khu tự trị, mức độ thấp
Nội Mông Khu tự trị, mức độ thấp
Ninh Hạ Khu tự trị, mức độ thấp

 Gruzia [sửa]

Tên vùng tự trị Mức độ tự trị
Abkhazia Cộng hòa tự trị, mức độ trung bình, phần lớn lãnh thổ đã đơn phương tuyên bố độc lập
Adjara Cộng hòa tự trị, mức độ trung bình
Nam Ossetia Chuyển sang Cộng hòa tự trị, mức độ thấp, phần lớn lãnh thổ đã đơn phương tuyên bố độc lập

 Phần Lan [sửa]

Tên vùng tự trị Mức độ tự trị
Aland Tỉnh tự trị, mức độ cao

 Nga [sửa]

Tên vùng tự trị Mức độ tự trị
Dagestan Cộng hòa, mức độ trung bình
Adygeja Cộng hoà, mức độ thấp có thể nhập vào tỉnh
Altay Cộng hoà, mức độ thấp có thể nhập vào tỉnh
Chechnya Cộng hòa, mức độ thấp
Ingushetia Cộng hoà, mức độ thấp có thể nhập vào tỉnh
Mordovia Cộng hòa, mức độ thấp
Mari-El Cộng hòa, mức độ thấp
Kabardino-Balkaria Cộng hòa, mức độ trung bình
Kalmykia Cộng hoà, mức độ thấp có thể nhập vào tỉnh
Karachay-Cherkessia Cộng hòa, mức độ trung bình
Karelia Cộng hòa, mức độ thấp
Komi Cộng hoà, mức độ thấp có thể nhập vào tỉnh
Bashkortostan Cộng hòa, mức độ trung bình
Buryatia Cộng hoà, mức độ thấp có thể nhập vào tỉnh
Tatarstan Cộng hòa, mức độ cao
Sakha Cộng hòa, mức độ trung bình
Khakassia Cộng hòa, mức độ thấp
Tyva Cộng hòa, mức độ trung bình
Udmurtia Cộng hòa, mức độ thấp
Bắc Ossetia-Alania Cộng hòa, mức độ trung bình
Chuvashia Cộng hòa, mức độ trung bình

 Tây Ban Nha [sửa]

Tên vùng tự trị Mức độ tự trị
xứ Basque Cộng đồng tự trị, mức độ cao
Catalonia Cộng đồng tự trị, mức độ cao
quần đảo Canaria Cộng đồng tự trị, mức độ thấp
Ceuta Thành phố tự trị, mức độ thấp
Melilla Thành phố tự trị, mức độ thấp
Galicia Cộng đồng tự trị, mức độ trung bình

 Ý [sửa]

Vùng tự trị Mức độ tự trị
Aosta Valley Khu tự trị, mức độ trung bình
Sicilia Khu tự trị, mức độ trung bình
Friuli-Venezia Giulia Khu tự trị, mức độ trung bình
Sardegna Khu tự trị, mức độ cao
Sovereign Military Order of Malta Mức độ cao, bán tự trị được trao vào 1971
Trentino-Alto Adige/Sudtirol Khu tự trị, mức độ cao

 Bồ Đào Nha [sửa]

Tên vùng tự trị Mức độ tự trị
Açores Khu tự trị, mức độ trung bình
Madeira Khu tự trị, mức độ cao

 Liên hiệp Anh [sửa]

Tên vùng tự trị Mức độ tự trị
Bắc Ireland Cộng hòa, mức độ cao
Scotland Quốc gia, mức độ cao
Wales Lãnh xứ, mức độ cao

 Antille (Hà Lan) [sửa]

Tên vùng tự trị Mức độ tự trị
Bonaire Đảo tự trị đến 2009, mức độ trung bình
Curacao Đảo tự trị đến 2009, mức độ trung bình
Saba Đảo tự trị đến 2009, mức độ trung bình
Sint Maarten Đảo tự trị đến 2009, mức độ trung bình
Sint Eustatius Đảo tự trị đến 2009, mức độ trung bình

 Indonesia [sửa]

Tên vùng tự trị Mức độ tự trị
Aceh Lãnh thổ đặc biệt, nhưng không hiệu quả
Papua Tỉnh tự trị đặc biệt, nhưng không hiệu quả
Yogyakarta Vùng đặc biệt, nhưng không hiệu quả

 Comoros [sửa]

Tên vùng tự trị Mức độ tự trị
Anjouan Cộng hòa tự trị, mức độ trung bình
Grand Comore Đảo tự trị, mức độ thấp
Moheli Đảo tự trị, mức độ trung bình

 Đan Mạch [sửa]

Tên vùng tự trị Mức độ tự trị
Quần đảo Faroe Khu tự trị, mức độ cao
Greenland Khu tự trị, mức độ cao

 Pakistan [sửa]

Tên vùng tự trị Mức độ tự trị
Azad Kashmir Cộng hòa Hồi giáo, mức độ trung bình

 Hy Lạp [sửa]

Tên vùng tự trị Mức độ tự trị
Núi Athos Bang Monastic tự trị, mức độ cao

 Papua New Guinea [sửa]

Tên vùng tự trị Mức độ tự trị
Bougainville Tỉnh tự trị, mức độ thấp

 Pháp [sửa]

Tên vùng tự trị Mức độ tự trị
Corsica Lãnh thổ hợp địa, mức độ thấp

 Ukraina [sửa]

Tên vùng tự trị Mức độ tự trị
Krym Cộng hòa tự trị, mức độ trung bình

 Moldova [sửa]

Tên vùng tự trị Mức độ tự trị
Gagauzia Khu tự trị, mức độ trung bình
Transnistria Đơn vị lãnh thổ tự trị, mức độ cao

 Iraq [sửa]

Tên vùng tự trị Mức độ tự trị
Iraqi Kurdistan Khu tự trị, mức độ trung bình

 Ấn Độ [sửa]

Tên vùng tự trị Mức độ tự trị
Jammu và Kashmir Khu tự trị, mức độ trung bình

 Hàn Quốc [sửa]

Tên vùng tự trị Mức độ tự trị
Jeju-do Tỉnh tự trị, mức độ trung bình

 Uzbekistan [sửa]

Tên vùng tự trị Mức độ tự trị
Karakalpakstan Cộng hòa, mức độ thấp

 Serbia [sửa]

Tên vùng tự trị Mức độ tự trị
Kosovo Tỉnh tự trị, mức độ cao, đã đơn phương tuyên bố độc lập
Vojvodina Tỉnh tự trị, mức độ trung bình

 Philippines [sửa]

Tên vùng tự trị Mức độ tự trị
Muslim Mindanao Khu tự trị, mức độ trung bình

 Azerbaijan [sửa]

Tên vùng tự trị Mức độ tự trị
Nakhichevan Cộng hòa tự trị, mức độ trung bình
Nagorno-Karabakh Đang phát triển

 Nicaragua [sửa]

Tên vùng tự trị Mức độ tự trị
Zelaya Khu tự trị, mức độ trung bình

 Mauritius [sửa]

Tên vùng tự trị Mức độ tự trị
Rodrigues Đảo tự trị, mức độ thấp

 Fiji [sửa]

Tên vùng tự trị Mức độ tự trị
Rotuma Vùng phụ thuộc, mức độ thấp

 Bosna và Hercegovina [sửa]

Tên vùng tự trị Mức độ tự trị
Srpska Cộng hòa, mức độ trung bình

 Sudan [sửa]

Tên vùng tự trị Mức độ tự trị
Nam Sudan Đã tách khỏi Sudan và trở thành quốc gia độc lập vào ngày 9/7/2011

 Bỉ [sửa]

Tên vùng tự trị Mức độ tự trị
Wallonia Vùng, mức độ trung bình

 Tanzania [sửa]

Tên vùng tự trị Mức độ tự trị
Zanzibar Đảo tự trị, mức độ trung bình

 Kiribati [sửa]

Tên vùng tự trị Mức độ tự trị
Banaba Đảo tự trị, không hữu hiệu

 Grenada [sửa]

Tên vùng tự trị Mức độ tự trị
Carriacou và Tiểu Martinique Phụ thuộc, không hữu hiệu

 Guinea Xích đạo [sửa]

Tên vùng tự trị Mức độ tự trị
Annobon Tỉnh đang phát triển

 Angola [sửa]

Tên vùng tự trị Mức độ tự trị
Cabinda Tỉnh đang phát triển

 Chile [sửa]

Tên vùng tự trị Mức độ tự trị
Đảo Phục Sinh Đảo xa, đang pháp triển

 Somalia [sửa]

Tên vùng tự trị Mức độ tự trị
Puntland Vùng đang phát triển
Somaliland Vùng đang phát triển

Ghi chú [sửa]

Xem thêm [sửa]

Liên kết ngoài [sửa]