Danh sách vua và hoàng đế Pháp

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Các vị vua và hoàng đế của Pháp bắt đầu trị vì từ thời Trung Cổ cho tới năm 1870. Có những quan điểm khác nhau về thời điểm nước Pháp được thành lập, do đó cũng có những quan điểm khác nhau về vị vua đầu tiên.

Dân tộc Pháp có nguồn gốc từ bộ tộc Franc thuộc chủng German. Triều đại đầu tiên của lịch sử Pháp là Mérovingien kéo dài từ đầu thế kỷ 5 tới năm 751. Chương trình giáo dục tiểu học tại Pháp coi Clovis I, vua của nhà Mérovingien, là vị vua Pháp đầu tiên. Trên thực tế, các vị vua thuộc triều đại Mérovingien chỉ là những tù trưởng bộ tộc. Clovis I chiến thắng người La Mã, trở thành Vua của người Franc, là người đầu tiên trị vì như một quân vương. Sau khi Clovis I mất vào năm 511, vương quốc bị các con trai của ông chia cắt thành các nước Soissons (Neustrie), Paris, Orléans (Bourgogne), và Metz (Austrasie)[1].

Triều đại thứ hai là Carolingien đã thống nhất các vương quốc Franc. Có thể xem triều đại Carolingien là vương quyền đầu tiên của nước Pháp. Vương quốc rộng lớn của Charlemagne huyền thoại – tức Charles I – lại bị chia cắt bởi Louis I. Năm 843, khi Lothaire I, con trai của Louis, cầm quyền, vương quốc của người Franc lại bị chia cắt. Phần phía đông trở thành nước Đức, khu vực trung tâm trở thành vương quốc Lorraine, về sau là một phần của Đế quốc La Mã thần thánh, phía tây trở thành nước Pháp. Năm 843, sau hiệp ước Verdun, Charles II trở thành quân vương đầu tiên cai trị nước Pháp độc lập[2][3]. Theo cách nhìn hiện đại, Charles II được coi là vị vua đầu tiên của nước Pháp[4].

Trong khoảng thời gian 1340136013691801, các vị vua Anh tự nhận thêm tước hiệu Vua Pháp (Kings of France). Năm 1328, Edward III của Anh hưởng tước hiệu từ người cậu là Charles IV của Pháp, nhưng luật nước Pháp không cho phép truyền ngôi theo họ ngoại. Người kế vị của Charles IV là Philippe VI của Pháp. Tuy vậy, trừ Edward III trong khoảng 1360 tới 1369, các vua Anh vẫn tiếp tục giữ tước hiệu này đến tận năm 1801[5]. Kể từ Henri IV, các vị vua Pháp thuộc dòng họ Bourbon cũng đồng thời giữ tước vị Vua của Navarre. Năm 1584, khi François, Công tước Alençon, em trai và là người kế vị của Henri III, qua đời. Henri III của Navarre, hậu duệ của Louis IX, trở thành người thừa kế ngai vàng nước Pháp. Henri III của Navarre đăng quang ngày 27 tháng 2 năm 1594, trở thành vua Henri IV của Pháp.

Từ vị vua đầu tiên là Charles II tới hoàng đế cuối cùng là Napoléon III, chỉ có ba dòng họ cai trị nước Pháp: Carolingien, CapetienBonaparte. Trong đó, triều đại nhà Capetien trị vì lâu nhất và còn được chia thành các nhánh: Valois, Bourbon. Tiếp đó, hai nhà Valois và Bourbon cũng được chia thành những nhánh nhỏ hơn: Valois-Orléans, Valois-AngoulêmeBourbon-Orléans. Phong kiến Pháp chỉ có ba hoàng đế và đều thuộc nhà Bonaparte: Napoléon I, Napoléon IINapoléon III. Napoléon III là vị quân vương cuối cùng và cũng là tổng thống đầu tiên của Pháp.

Charles2lechauve.jpg Hugues capet.jpg Napoleon Groot.jpg
Charles II Hugues Capet Napoléon I

Niên đại các vương triều Pháp[sửa | sửa mã nguồn]

  Trung Cổ  
Đệ nhất
đế chế
 
Phục
hoàng
Vương
triều
100 ngày
 
Phục
hoàng
 
Quân chủ
tháng Bảy
 
Đệ nhị
đế chế
 
  Capetien  
  Carolingien Capetien Valois Bourbon Cách mạng Bonaparte Bourbon Bonaparte Bourbon Đệ nhị cộng hòa Bonaparte Đệ tam cộng hòa
    Valois Valois-Orléans Valois-Angoulême Bourbon-Orléans  
   843 987 1328 1498 1515 1589 1792 1804 1814 1814 1815 1815 1830 1848 1852 1870

Danh sách các vị vua và hoàng đế[sửa | sửa mã nguồn]

Triều đại nhà Carolingien

Từ 843 đến 987
       
843 987 1870  
Chân dung Vua Tước hiệu Trị vì Ghi chú
Charles2lechauve.jpg Charles II Vua của Pháp
Hoàng đế La Mã phương Tây
843 6 tháng 10, 877   Charles II le Chauve
Louis II of France.JPG Louis II Vua của Pháp 6 tháng 10, 877 10 tháng 4, 879 Louis II le Bègue
King Louis III.gif Louis III Vua của Pháp 10 tháng 4, 879 5 tháng 8, 882  
Carloman II of France.jpg Carloman II Vua của Pháp 10 tháng 4, 879 6 tháng 12, 884  
Charles le Gros.PNG Charles Béo Vua của Pháp
Hoàng đế La Mã phương Tây
885 13 tháng 1, 888 Charles le Gros
Odo of France.PNG Eudes I Vua của Pháp 29 tháng 2, 888 1 tháng 1, 898 Bá tước Paris
Georges Rouget (1783-1869) - Charles III, dit le simple, roi de France en 896 (879-929).jpg Charles III Vua của Pháp 1 tháng 1, 898 30 tháng 6, 922 Charles III le Simple
Robert I de France.jpg Robert I Vua của Pháp 30 tháng 6, 922 15 tháng 6, 923  
Rudolph of France.PNG Raoul I Vua của Pháp 13 tháng 7, 923 14 tháng 1, 936  
Louis IV of France.PNG Louis IV Vua của Pháp 19 tháng 6, 936 10 tháng 9, 954  
Lothaire de france.jpg Lothaire Vua của Pháp 12 tháng 11, 954 2 tháng 3, 986  
Louis V.jpg Louis V Vua của Pháp 8 tháng 6, 986 22 tháng 5, 987 Louis V le Fainéant

Triều đại nhà Capetien

Từ 987 đến 1328
         
843 987 1328 1870  

Các hậu duệ của Hugues Capet còn giữ trị vì nước Pháp cho tới 1792 và tiếp tục từ 1814 tới 1848, nhưng hai nhánh sau được gọi phổ biến là Valois và Bourbon. Hugues II, con trai Robert II, và Philippe, con trai Louis VI, đều từng giữ ngôi vua cùng cha. Nhưng cả hai không được tính vào danh sách theo truyền thống bởi chỉ đóng vai trò thứ yếu.

Chân dung Vua Tước hiệu Trị vì Ghi chú
Hugues capet.jpg Hugues Capet Vua của Pháp 3 tháng 7, 987 24 tháng 10, 996  
Robert II of France.jpg Robert II Vua của Pháp 24 tháng 10, 996 20 tháng 7, 1031  Robert II le Pieux
Henri I.jpg Henri I Vua của Pháp 20 tháng 7, 1031 4 tháng 8, 1060  
Philip I of France · HHWXI28.svg Philippe I Vua của Pháp 4 tháng 8, 1060 29 tháng 7, 1108  
Louis VI of France.gif Louis VI Vua của Pháp 29 tháng 7, 1108 1 tháng 8, 1137 Louis VI le Gros
Louis7 le jeune.jpg Louis VII Vua của Pháp 1 tháng 8, 1137 18 tháng 9, 1180 Louis VII le Jeune
Louis-Félix Amiel-Philippe II dit Philippe-Auguste Roi de France (1165-1223).jpg Philippe II Vua của Pháp 18 tháng 9, 1180 14 tháng 7, 1223 Philippe Auguste
Louis8lelion.jpg Louis VIII Vua của Pháp 14 tháng 7, 1223 8 tháng 11, 1226 Louis VIII le Lion
Louis IX.jpg Louis IX Vua của Pháp 8 tháng 11, 1226 25 tháng 8, 1270 Saint Louis - Thánh Louis
Philippe3lehardi.jpg Philippe III Vua của Pháp 25 tháng 8, 1270 5 tháng 10, 1285 Philippe III le Hardi
Philippe IV Vua của Pháp 5 tháng 10, 1285 29 tháng 11, 1314 Philippe IV le Bel
Louis X Le Hutin.jpg Louis X Vua của Pháp 29 tháng 11, 1314 5 tháng 6, 1316 Louis X le Hutin
John I of France.jpg Jean I Vua của Pháp 15 tháng 11, 1316 20 tháng 11, 1316 Jean I le Posthume
Sống và giữ ngôi trong 5 ngày
Philippe V Le Long.JPG Philippe V Vua của Pháp và Navarre 20 tháng 11, 1316 3 tháng 1, 1322 Philippe V le Long
Charles IV Le Bel.jpg Charles IV Vua của Pháp và Navarre 3 tháng 1, 1322 1 tháng 2, 1328 Charles IV le Bel

Triều đại nhà Valois

Từ 1328 đến 1589
         
843 1328 1498 1870  

Các vị vua Valois nhánh trưởng trị vì từ 1328 tới 1498, tiếp đó đến các vị vua nhánh thứ Valois-Orléans và Valois-Angoulême. Từ 1422 tới 1453, Henry VI của Anh là vua miền Bắc nước Pháp. Charles VII đăng ngôi năm 1429 làm quyền lực của Henry VI giảm đi rất nhiều, nhưng Henry vẫn lên ngôi vua Pháp ở Paris vào năm 1431. Tuy vậy, Henry VI không được coi là vua thực sự của Pháp

Chân dung Vua Tước hiệu Trị vì Ghi chú
Philippe6devalois.jpg Philippe VI Vua của Pháp 1 tháng 2, 1328 22 tháng 8, 1350 Philippe VI de Valois
Meister des Porträts des Jean le Bon 001.jpg Jean II Vua của Pháp 22 tháng 8, 1350 8 tháng 4, 1364 Jean II le Bon
Charles5lesage.jpg Charles V Vua của Pháp 8 tháng 4, 1364 16 tháng 9, 1380 Charles V le Sage
Charles6lefou.jpg Charles VI Vua của Pháp 16 tháng 9, 1380 21 tháng 10, 1422 Charles VI le Bienaimé, le Fol
Charles VII de france.jpg Charles VII Vua của Pháp 21 tháng 10, 1422 22 tháng 7, 1461 Charles VII le Victorieux, le Bien-Servi
Louis XI of France.jpg Louis XI Vua của Pháp 22 tháng 7, 1461 30 tháng 8, 1483 Louis XI le Prudent, l'Araignée
Charles VIII de france.jpg Charles VIII Vua của Pháp 30 tháng 8, 1483 7 tháng 4, 1498 Charles VIII l'Affable

Triều đại nhà Valois-Orléans

Từ 1498 đến 1515
         
843     1870  
Chân dung Vua Tước hiệu Trị vì Ghi chú
Ludvig XII av Frankrike på målning från 1500-talet.jpg Louis XII Vua của Pháp 7 tháng 4, 1498 1 tháng 1, 1515 Louis XII le Père du Peuple

Triều đại nhà Valois-Angoulême

Từ 1515 đến 1589
         
843     1870  
Chân dung Vua Tước hiệu Trị vì Ghi chú
Francis1-1.jpg François I Vua của Pháp 1 tháng 1, 1515 31 tháng 3, 1547  
Henry II of France..jpg Henri II Vua của Pháp
Công tước Bretagne
31 tháng 3, 1547 10 tháng 7, 1559  
Francesco II.jpg François II Vua của Pháp 10 tháng 7, 1559 5 tháng 12, 1560  
CharlesIX.jpg Charles IX Vua của Pháp 5 tháng 12, 1560 30 tháng 5, 1574  
Henri3France.jpg Henri III Vua của Pháp
Vua Ba Lan
30 tháng 5, 1574 2 tháng 8, 1589  

Triều đại nhà Bourbon

1589 đến 1792
         
843 1589 1792 1870  
Chân dung Vua Tước hiệu Trị vì Ghi chú
Henri4legrand.jpg Henri IV Vua của Pháp và Navarre 2 tháng 8, 1589 14 tháng 5, 1610 Henri IV, le Bon Roi Henri
Louis XIII.jpg Louis XIII Vua của Pháp và Navarre 14 tháng 5, 1610 14 tháng 5, 1643 Louis XIII le Juste
Lodewijk XIV zittend.jpg Louis XIV Vua của Pháp và Navarre 14 tháng 5, 1643 1 tháng 9, 1715 Louis XIV, le Roi Soleil
LouisXV-Rigaud1.jpg Louis XV Vua của Pháp và Navarre 1 tháng 9, 1715 10 tháng 5, 1774 Louis XV le Bien-Aimé
Louis xvi.jpg Louis XVI Vua của Pháp và Navarre
Vua của người Pháp
10 tháng 5, 1774 10 tháng 8, 1792  

Cách mạng Pháp

1792 đến 1804
         
843     1870  

Từ 21 tháng 1 năm 1792 tới 8 tháng 6 năm 1795, con trai của Louis XVI là Louis-Charles giữ tước hiệu Vua của Pháp, trở thành Louis XVII. Nhưng trên thực tế, hoàng gia bị giam giữ ở Tour du Temple, quyền lực thuộc về những người Cách mạng. Sau khi Louis XVII chết, người chú thừa hưởng tước hiệu, trở thành Louis XVIII. Nhưng Louis XVIII cũng chỉ thực sự thành vua Pháp vào năm 1814.

Đệ nhất đế chế

Từ 1804 đến 1814
         
843     1870  
Chân dung Vua Tước hiệu Trị vì Ghi chú
Napoleon I of France by Andrea Appiani.jpg Napoléon I Hoàng đế của người Pháp
Vua Ý
18 tháng 5, 1804 11 tháng 8, 1814  

Bourbon phục hoàng

Từ 1814 đến 1815
         
843     1870  
Chân dung Vua Tước hiệu Trị vì Ghi chú
Louis XVIII2.jpg Louis XVIII Vua của Pháp   2 tháng 5, 1814 13 tháng 3, 1815  

Vương triều 100 ngày

1815
         
843     1870  
Chân dung Vua Tước hiệu Trị vì Ghi chú
Napoleon I of France by Andrea Appiani.jpg Napoléon I Hoàng đế của người Pháp 20 tháng 3, 1815 15 tháng 5, 1815  
80 Napoleon II.jpg Napoléon II Hoàng đế của người Pháp
Vua của Roma
22 tháng 6, 1815 7 tháng 7, 1815  

Bourbon phục hoàng

Từ 1815 đến 1830
         
843     1870  

Cách mạng tháng Bảy năm 1830, Charles X mất quyền lực nhưng vẫn nhường ngôi cho người cháu là Công tước Bordeaux, trở thành Henri V. Thái tử, con trai Charles X, khi đó là Louis-Antoine. Louis-Antoine đôi khi cũng được xem như vua Louis XIX của Pháp, giữ tước vị trong vòng 20 phút giữa hai lần ký của Charles X và chính Louis-Antoine.

Được các nghị sĩ ủng hộ, Louis-Philippe I giữ chức quan phụ chính rồi lên ngôi ngày 9 tháng 8 năm 1830, 7 ngày sau khi Henri V lên ngôi.

Chân dung Vua Tước hiệu Trị vì Ghi chú
Louis XVIII2.jpg Louis XVIII Vua của Pháp 7 tháng 7, 1815 16 tháng 9, 1824  
François Pascal Simon Gérard 006.JPG Charles X Vua của Pháp 16 tháng 9, 1824 2 tháng 8, 1830  

Bourbon-Orléans - Quân chủ tháng Bảy

Từ 1830 đến 1848
         
843 1830 1848 1870  
Chân dung Vua Tước hiệu Trị vì Ghi chú
Louis-Philippe de Bourbon.jpg Louis-Philippe I Vua của người Pháp   9 tháng 8, 1830 24 tháng 2, 1848 Louis Philippe, le Roi Citoyen

Đệ nhị cộng hòa

1848 đến 1852
         
843     1870  

Louis-Napoléon Bonaparte giữ chức Tổng thống Pháp từ 1848 tới 1852, sau đó lên ngôi hoàng đế, trở thành Napoléon III. Napoléon III là vị quân vương cuối cùng, đồng thời là tổng thống đầu tiên của Pháp.

Đệ nhị đế chế

Từ 1852 đến 1870
       
843 1852 1870  
Chân dung Vua Tước hiệu Trị vì Ghi chú
Franz Xaver Winterhalter Napoleon III.jpg Napoléon III Hoàng đế của người Pháp 2 tháng 12, 1852 4 tháng 9, 1870   Tổng thống đầu tiên

Chiến tranh Pháp-Phổ nổ ra cuối Đệ nhị đế chế, chấm dứt vai trò trị vì của Napoléon III. Nền Đệ tam cộng hòa được thành lập, chế độ quân chủ Pháp kết thúc.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Dujarric, Gaston; Yves Denis Papin (1986). Précis chronologique d'histoire de France: Des origines à nos jours. Paris: A. Michel. ISBN 2226001514. 
  2. ^ Rouche, Michel (2005). Histoire du Moyen Age. Editions Complexe. ISBN 2804800423. 
  3. ^ “Charles II 843-877”. Franks, carolingian kings. Carolingians Foundation for Medieval Genealogy. Truy cập ngày 22 tháng 12 năm 2008. 
  4. ^ Le Bas, Philippe (1840). France, dictionnaire encyclopédique. Paris: Firmin Didot. tr. 538. 
  5. ^ “Edward III”. History Figures. BBC. Truy cập ngày 22 tháng 12 năm 2008. 

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]


Meuble héraldique Fleur de lys.svg Các vị vua và hoàng đế đã trị vì nước Pháp từ 843 tới 1870 Meuble héraldique Fleur de lys.svg
84 3 87 7 87 9 88 4 88 8 89 8 92 2 92 3 93 6 95 4 98 6 98 7
   Charles II Louis II Louis III & Carloman II Charles Béo Eudes I Charles III Robert I Raoul I Louis IV Lothaire Louis V   
98 7 99 6 10 31 10 60 11 08 11 37 11 80 12 23 12 26 12 70 12 85 13 14
   Hugues Capet Robert II Henri I Philippe I Louis VI Louis VII Philippe II Louis VIII Louis IX Philippe III Philippe IV   
13 14 13 16 13 16 13 22 13 28 13 50 13 64 13 80 14 22 14 61 14 83 14 98
   Louis X Jean I Philippe V Charles IV Philippe VI Jean II Charles V Charles VI Charles VII Louis XI Charles VIII   
14 98 15 15 15 57 15 59 15 60 15 74 15 89 16 10 16 43 17 15 17 74
   Louis XII François I Henri II François II Charles IX Henri III Henri IV Louis XIII Louis XIV Louis XV   
17 74 17 92 18 04 18 14 18 15 18 15 18 15 18 24 18 30 18 48 18 52 18 70
   Louis XVI   -   Napoléon I Louis XVIII Napoléon I Napoléon II Louis XVIII Charles X Louis-Philippe I   -   Napoléon III   

Lịch sửCapetienValoisBourbonBonaparteVua và hoàng đếTổng thống