Empedocles
 Empedocles, bản in khắc thế kỷ 17 |
|
| Tên đầy đủ | Empedocles Ἐμπεδοκλῆς |
|---|---|
| Sinh | 490 TCN Agrigentum, Sicilia |
| Mất | 430 TCN (khoảng 60 tuổi) Mount Etna, Sicilia |
| Thời đại | Triết học tiền Socrates |
| Khu vực | Triết học phương Tây |
| Trường phái | Trường phái đa nguyên |
| Main interests | Nguồn gốc vũ trụ và bản thể học |
| Tư tưởng chính | Toàn bộ vật chất đều được tạo từ bốn nguyên tố là: nước, đất, khí và lửa. |
|
Ảnh hưởng bởi
|
|
|
Ảnh hưởng tới
|
|
Empedocles (phiên âm: /ɛmˈpɛdəkliːz/; Tiếng Hy Lạp cổ: Ἐμπεδοκλῆς; Empedoklēs; tiếng Hy Lạp cổ: [empedoklɛ̂ːs]; khoảng 490–430 TCN) là một nhà triết học Hy Lạp tiền Socrates và là một công dân của Agrigentum, một thành phố Hy Lạp nằm trên đảo Sicilia. Empedocles nổi tiếng nhất là nhờ ông là người khởi xướng cho thuyết nguồn gốc vũ trụ tạo bởi bốn nguyên tố cổ điển. Ông cũng là người đề xuất ra khái niệm năng lượng gọi là Ái tình và Xung đột (Love and Strife) nhờ đó mà các nguyên tố cổ điển có thể hòa trộn hoặc tách rời.
Cuộc đời [sửa]
Empedocles sinh ra khoảng năm 490 TCN ở Agrigentum (Acragas) trên đảo Sicilia trong một gia đình danh giá.[1] Có rất ít thông tin về cuộc đời của ông. Cha ông, Meto, dường như đã bị lơi dụng để lật đổ bạo chúa của Agrigentum, Thrasydaeus, vào năm 470 TCN. Empedocles đã tiếp nối truyền thống là người theo quan điểm dân chủ giống cha mình khi ông góp sức trong việc lật đổ chính quyền kế tiếp hoạt động theo kiểu chính trị đầu sỏ. Người ta nói rằng ông rất hào hiệp trong việc trợ giúp người nghèo;[2] gay gắt đấu tranh với thói hống hách của tầng lớp quý tộc;[3] và thậm chí ông còn từ chối làm chủ thành phố khi người ta đề nghị ông[4].
Tham khảo [sửa]
- ^ Diogenes Laërtius, viii. 51
- ^ Diogenes Laërtius, viii. 73
- ^ Timaeus, ap. Diogenes Laërtius, viii. 64, comp. 65, 66
- ^ Aristotle ap. Diogenes Laërtius, viii. 63; compare, however, Timaeus, ap. Diogenes Laërtius, 66, 76
Liên kết ngoài [sửa]
 |
Wikiquote có sưu tập danh ngôn về: |
 |
Wikimedia Commons có thêm thể loại hình ảnh và tài liệu về Empedocles. |
 |
Wikisource tiếng Việt có toàn văn tác phẩm về: |
- Empedocles - mục từ tại Stanford Encyclopedia of Philosophy ngày Richard Parry
- Empedocles of Agrigentum resources at Peithô's Web
- Empedocles Fragments, translated by Arthur Fairbanks, 1898.
Diogenes Laërtius, Life of Empedocles, translated by Robert Drew Hicks (1925).- [1] for an extended and updated bibliography.
- [2] the site dedicated to Empedocles.
- O'Connor, John J.; Robertson, Edmund F., “Empedocles”, MacTutor History of Mathematics archive
