Desiderius Erasmus

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(đổi hướng từ Erasmus)
Bước tới: menu, tìm kiếm
Desiderius Erasmus
Holbein-erasmus.jpg
Erasmus năm 1523, vẽ bởi Hans Holbein Trẻ
Thời đại Triết học Phục Hưng
Lĩnh vực Triết học Tây phương
Trường phái Triết học kinh viện
Sở thích Triết học Kitô giáo, Chủ nghĩa nhân văn Phục Hưng

Desiderius Erasmus Roterodamus (27/10/1466 - 12/7/1536), cũng gọi là Erasmus thành Rotterdam là nhà nhân văn Phục hưng, linh mục Công giáo, nhà phê bình xã hội, giáo sư, nhà thần học người Hà Lan. Ông được xem như học giả lớn nhất trong thời đại của mình, nổi tiếng với các tác phẩm mang giọng điệu chế giễu sâu cay tầng lớp tăng lữ. Ông đã góp phần vào việc tuyển tập các bản văn Tân Ước tiếng Hy Lạptiếng La-tinh (bản Vulgata khoảng thế kỷ IV) trong đó mang những sắc thái nhân văn chủ nghĩa, bản Kinh Thánh này sau được Martin Luther dùng để dịch sang tiếng Đức. Kinh Thánh của ông có rất nhiều ảnh hưởng. Ông được gọi là "Hoàng tử của chủ nghĩa nhân văn" và là nhà tiên tri cho Cải cách Tin Lành.

Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]

Tên thật của Erasmus von Rotterdam (Erasmus người thành phố Rotterdam) là Gerad Gerads. Ông sinh năm 1469 ở thành phố Rotterdam của Hà Lan. Erasmus von Rotterdam đi chu du nhiều nước (Anh, Pháp, Đức, Italia, Neapal) và là người có học vấn uyên thâm thời bấy giờ.

Hai tác phẩm nổi tiếng của Erasmus von Rotterdam là Ca ngợi sự điên rồ (Lob der Torheit, 1509), Nhàn đàm (Colloquia, 1518). Ca ngợi sự điên rồ là tập luận văn ca ngợi trí năng, lý tính, bảo vệ lối nghĩ phóng khoáng, chống lại sự ngu muội của Trường phái kinh viện. Nhàn đàm là tác phẩm vui nhộn, nhưng đầy trí tuệ, nó đề cập tới tất cả các lĩnh vực của cuộc sống: từ ăn ở tới tình yêu tín ngưỡng.

Sự nghiệp dạy học và tư tưởng của Erasmus von Rotterdam đã đóng góp vào sự tiến bộ xã hội ở châu Âu, nên ông được coi là con người mang trong mình dòng máu châu Âu thời đại mới (Schule devotio moderna).

Một trong những điều cải cách tôn giáo của Martin Luther là linh mục được lập gia đình với lối sống đời thường. Lãnh chúa Friedrich der Weise đã che chở và cho Martin Luther ẩn náu trong lâu đài Wartburg. Lãnh chúa hỏi Erasmus nhận xét như thế nào về Martin Luther. Erasmus nói: "Luther phạm phải hai tội lớn: dám chạm đến ngai vàng của Giáo hoàng, đánh vào bụng những con chiên. Luận thuyết cải cách tôn giáo của ông ta là nghiêm túc, lời văn đúng mực."

Hồn tôi và dạ dày tôi

Erasmus không ăn chay theo đúng qui định của Giáo hội Công giáo (được ăn cá, nhưng không được ăn thịt trong thời gian ăn chay). Chuyện đến tai Giáo hoàng. Giáo hoàng khiển trách Erasmus von Rotterdam về chuyện ăn thịt trong thời gian ăn chay. Erasmus đáp: "Hồn tôi thuộc về Giáo hội Công giáo, nhưng dạ dày tôi lại theo cải cách tôn giáo của Luther."

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Lương Văn Hồng, 384 danh nhân cổ kim đông tây (2010). NXB Đồng Nai.  |tựa đề= trống hay bị thiếu (trợ giúp)