Eugène xứ Savoie

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
François-Eugène, Vương công xứ Savoie-Carignan
Prinz-Eugen-von-Savoyen1.jpg
Vương công Eugène xứ Savoie, tranh của Jacob van Schuppen
Tiểu sử
Sinh


Hôtel Soissons, Paris
Mất


Viên
Binh nghiệp
Phục vụ Đế quốc Habsburg (Áo)
Tham chiến Đại chiến Thổ Nhĩ Kỳ
Trận Zenta
Chiến tranh Kế vị Tây Ban Nha
Trận Blenheim
Trận Turin
Trận Oudenarde
Trận Malplaquet
Trận Denain
Chiến tranh Áo-Thổ Nhĩ Kỳ (1716-1718)
Trận Petrovaradin

Vương công Eugène xứ Savoie (tiếng Đức: Eugen von Savoyen, tên thật là François Eugène; 18 tháng 10 năm 166321 tháng 4 năm 1736), là một trong những nhà chỉ huy quân sự thành công trong lịch sử châu Âu, đã đảm nhiệm những chức vụ cao nhất trong triều đình HabsburgViên. Ông chào đời tại Paris, xuất thân trong một gia đình quý tộc Savoie, và lớn lên trong cung đình Pháp dưới thời Louis XIV. Do có sức chịu đựng và thể lực yếu đuối, Vương công Eugène ban đầu được định hướng đến một sự nghiệp trong nhà thờ, nhưng khi lên 19 tuổi, ông quyết định tiến lên con đường binh nghiệp. Do vua Louis XIV không cho ông tham gia quân đội Pháp, Vương công Eugène đến Đế quốc Áo và tuyên bố trung thành với Vương triều Habsburg.

Trong suốt sáu thập kỷ, Vương công Eugène xứ Savoie là trọng thần của ba vị Hoàng đế La Mã Thần thánh: Leopold I, Joseph I, và Karl VI. Ông tham chiến lần đầu tiên trong cuộc kháng chiến chống quân Thổ Ottoman khi người Thổ bao vây Viên vào năm 1683 và sau đó là cuộc Chiến tranh Liên minh Thần thánh, trước khi can dự trong cuộc Chiến tranh Chín năm, chiến đấu cùng với người anh họ là Quận công xứ Savoie. Tuy nhiên, ông giành được tiếng tăm nhờ thắng lợi quyết định của quân đội Áo trước quân Thổ Ottoman do Sultan Mustafa II chỉ huy trong trận Zenta vào năm 1697, khiến ông trở nên lừng danh trên toàn cõi châu Âu. Chiến thắng của ông tại Zenta đã dẫn đến việc ký kết Hòa ước Karlowitz (1699), đánh dấu sự bá quyền của Đế quốc Habsburg ở Nam Trung Âu. Sau đó, Vương công Eugène tiếp tục can dự cuộc Chiến tranh Kế vị Tây Ban Nha; trong đó, ông phối hợp chặt chẽ với Quận công Marlborough và đánh bại quân Pháp trong các trận chiến tại Blenheim (1704), Oudenarde (1708), và Malplaquet (1709). Ngoài ra, chính ông cũng lập nên nhiều chiến công khi làm Tổng tư lệnh Quân đội Đế quốc La Mã Thần thánh ở phía bắc bán đảo Ý, nổi bật hơn cả là thắng lợi quyết định ở Torino (1706). Về sau, Đế quốc Áo lâm chiến với Ottoman trong cuộc Chiến tranh Áo-Thổ Nhĩ Kỳ, và cuộc chiến củng cố thanh danh của ông với những chiến thắng vang dội tại Petrovaradin (1716), và cuộc tổng tấn công quyết định tại Beograd (1717).

Trong suốt những năm cuối thập niên 1720, uy thế và tài năng ngoại giao của Vương công Eugène đã mang lại cho Hoàng đế La Mã Thần thánh những đồng minh hùng mạnh trong các cuộc xung đột của ông ta với các cường quốc nhà Bourbon; tuy nhiên, do tinh thần và thể chất yếu đuối trong những năm cuối đời của mình, Vương công Eugène – trên cương vị Tổng tư lệnh Quân đội Đế quốc La Mã Thần thánh – không gặt hái được nhiều thành công - đó là cuộc Chiến tranh Kế vị Ba Lan. Dù vậy, ở nước Áo, danh tiếng của Eugène vẫn không ai sánh bằng. Tuy có nhiều nhận định về nhân cách của ông, không ai có thể phản biện được những thành tựu vĩ đại của ông: ông đã góp phần cứu vãn Đế quốc Habsburg khỏi sự xâm chiếm của Pháp; ông bẻ gãy cuộc tây tiến của người Thổ, giải phóng Trung Âu khỏi một thế kỷ rưỡi nắm dưới sự chiếm đóng của Đế quốc Ottoman. Ngoài ra, không những là một vị tướng được lòng dân, và, ông còn là một trong những nhà bảo trợ lớn của nghệ thuật, đã xây cất những công trình mà ngày nay vẫn tồn tại ở Viên. Khi ngủ ở nhà, ông qua đời vào ngày 21 tháng 4 năm 1736, hưởng thọ 72 tuổi.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

Tài liệu tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Tài liệu sơ cấp[sửa | sửa mã nguồn]

Tài liệu thứ cấp[sửa | sửa mã nguồn]

Sách đọc thêm[sửa | sửa mã nguồn]