Giải Man Booker quốc tế

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Giải Man Booker quốc tế
Ismail Kadare.jpg
Ismail Kadare, người đoạt giải Man Booker quốc tế đầu tiên
Trao cho Tác phẩm hư cấu tiếng Anh (hoặc có thể dịch sang tiếng Anh) hay nhất
Quốc gia Vương quốc Anh
Được trao bởi Man Group
Phần thưởng 50.000 bảng Anh
Lần đầu tiên 2005
Trang chủ http://www.themanbookerprize.com/prize/man-booker-international

Giải Man Booker quốc tế (tiếng Anh: Man Booker International Prize) là một giải thưởng văn học quốc tế, được trao mỗi 2 năm cho một tác giả còn sống thuộc bất cứ quốc tịch nào, cho toàn bộ tác phẩm xuất bản bằng tiếng Anh hoặc có thể dịch sang tiếng Anh.[1]

Giải này được loan báo thiết lập trong tháng 6 năm 2004,[2] do Man Group[3] tài trợ, bổ sung cho giải Man Booker để tưởng thưởng "sự sáng tạo không ngừng, sự phát triển và sự cống hiến toàn diện cho văn học hư cấu trên phạm vi thế giới" của một tác giả.[4] Do đó giải này là sự công nhận toàn bộ tác phẩm của nhà văn, chứ không riêng một tác phẩm nào.[1]

Các giải thưởng[sửa | sửa mã nguồn]

Trong khi Giải Man Booker chỉ dành riêng cho các nhà văn trong Khối Thịnh vượng chung Anh, IrelandZimbabwe, thì "giải Man Booker quốc tế" này dành cho các nhà văn thuộc mọi quốc tịch.[5] Khoản tiền thưởng của giải là 50.000 bảng Anh, và một tác giả chỉ có thể đoạt giải một lần duy nhất.[4]

Giải Man Booker quốc tế cũng dành một giải riêng cho việc dịch. Tác giả đoạt giải có thể chọn một dịch giả để dịch các tác phẩm của mình sang tiếng Anh, và nhận khoản tiền thưởng là 15.000 bảng Anh.[6] Một giải tương tự như giải Man Booker quốc tế là Giải văn học quốc tế Neustadt, cũng được trao 2 năm một lần như giải Man Booker quốc tế.

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Người đoạt giải Man Booker quốc tế đầu tiên là Ismail Kadare, nhà văn Albania. Sau đó là Chinua Achebe, nhà văn Nigeria (2007), rồi Alice Munro, nhà văn người Canada (2009), Philip Roth, nhà văn người Mỹ (2011), Lydia Davis nhà văn người Mỹ (2013).

Ca ngợi sự đánh giá có tính cách bao quát của giải, nhà báo Hephzibah Anderson đã ghi nhận rằng Giải Man Booker quốc tế sẽ "nhanh chóng trở thành giải thưởng có ý nghĩa hơn, tỏ ra là một giải ngày càng có thẩm quyền thay thế cho giải Nobel".[7]

Những người đoạt giải[sửa | sửa mã nguồn]

Năm Tên Quốc gia Ngôn ngữ Truyền thống văn học
2005 Ismail Kadare Albania Albania Văn học Albania
2007 Chinua Achebe Nigeria tiếng Anh Văn học Nigeria
2009 Alice Munro Canada tiếng Anh Văn học Canadia
2011 Philip Roth Hoa Kỳ tiếng Anh Văn học Hoa Kỳ
2013 Lydia Davis Hoa Kỳ tiếng Anh Văn học Hoa Kỳ

Người đoạt giải tính theo quốc gia[sửa | sửa mã nguồn]

 Albania 1
 Canada 1
 Nigeria 1
 Hoa Kỳ 2
Total 5

Đề cử[sửa | sửa mã nguồn]

2005[sửa | sửa mã nguồn]

Người đoạt giải

Tiểu thuyết gia người Albania Ismail Kadare là người đoạt giải Man Booker quốc tế đầu tiên năm 2005.[8] Trưởng ban giám khảo, giáo sư John Carey nói rằng Kadare là "một nhà văn phổ thông trong truyền thống kể chuyện bắt nguồn từ Homer".[8] Kadare nói ông "rất vinh hạnh" được trao tặng giải này.[8] Kadare cũng có thể chọn một dịch giả để nhận giải thưởng phụ 15.000 bảng Anh.[8] Nhà văn nhận giải thưởng tại Edinburgh ngày 27 tháng 6.[8]

Ban giám khảo
Những người được đề cử

Những người được đề cử cho giải Man Booker quốc tế đầu tiên được công bố ngày 2.6.2005 tại Đại học Georgetown ở Washington, D.C..[4]

2007[sửa | sửa mã nguồn]

Người đoạt giải

Nhà văn người Nigeria Chinua Achebe được trao giải Man Booker quốc tế cho sự nghiệp văn học của ông năm 2007.[9] Giám khảo Nadine Gordimer nói rằng Achebe là "cha đẻ của văn học châu Phi hiện đại " và rằng ông ta "là một bộ phận" của văn học thế giới.[9] Achebe nhận giải ngày 28 thá ng 6 ở Oxford.[9]

Ban giám khảo
Những người được đề cử

Những người được đề cử cho giải Man Booker quốc tế lần thứ nhì được công bố ngày 12.4.2007 tại Massey College ở Toronto.[5]

2009[sửa | sửa mã nguồn]

Người đoạt giải

Nhà văn viết truyện ngắn người Canada Alice Munro đoạt giải này năm 2009 cho toàn bộ tác phẩm suốt đời của bà.[10] Giám khảo Jane Smiley nói rằng việc chọn ra người đoạt giải là "nột sự thách thức", tuy nhiên Munro đã thắng toàn ban giám khảo.[10] Về tác phẩm của Munro, Smiley nói rằng "Tác phẩm của bà là thực sự hoàn hảo. Mọi nhà văn phải trố mắt khi đọc (tác phẩm của) bà vì tác phẩm của bà rất tinh tế và chính xác. Sự chu đáo của bà về mọi đề tài là quá tập trung".[10] Munro nói rằng bà "hoàn toàn ngạc nhiên và vui mừng" khi đoạt giải; bà nhận giải tại Trinity College, Dublin ngày 25 tháng 6.[1][10]

Ban giám khảo
Những người được đề cử

Những người được đề cử cho giải Man Booker quốc tế lần thứ 3 được công bố ngày 18.3.2009 tại Thư viện công cộng New York.[11]

2011[sửa | sửa mã nguồn]

Người đoạt giải

Tiểu thuyết gia người Mỹ Philip Roth được công bố là người đoạt giải này ngày 18.5.2011 tại Liên hoan các nhà văn Sydney.[12] Về việc mình đoạt giải, Roth nói "Đây là một vinh dự lớn lao và tôi vui mừng được nhận giải".[12] Roth nói răng ông hy vọng giải thưởng này sẽ khiến ông được các độc giả trên khắp thế giới chú ý, những người hiện chưa biết tới toàn bộ tác phẩm của.[12] Roth nhận giải ở London ngày 28tháng 6; tuy nhiên, ông không thể đích than nhận giải, vì sức khỏe yếu, do đó ông đã gửi một băng video ngắn tới để thay thế.[12][13]

Ban giám khảo

Sau khi Roth được công bố là người đoạt giải, Carmen Callil đã rút lui khỏi ban giám khảo, nói rằng "Tôi không hề đánh giá ông ta là một nhà văn... trong thời gian 20 năm ai sẽ đọc ông ta?". Sau đó Callil đã viết một bài xã luận trên báo The Guardian giải thích lập trường của mình và lý do tại sao bà đã chọn rút lui khỏi ban giám khảo.[6][15]

Những người được đề cử

Những người được đề cử cho giải Man Booker quốc tế lần thứ 4 được công bố ngày 30.3.2011 tại một buổi lễ ở Sydney, Úc.[16] John le Carré đã yêu cầu xóa tên mình trong danh sách người được đề cử, nói rằng ông "hãnh diện", nhưng ông không muốn tranh giải văn học.[17] Tuy nhiên, giám khảo Dr Rick Gekoski nói mặc dù ông thất vọng về việc Carré muốn rút lui, nhưng tên ông ta được giữ lại trong danh sách người được đề cử.[17]

2013[sửa | sửa mã nguồn]

Người đoạt giải

Lydia Davis, nhà văn nổi tiếng viết truyện ngắn người Mỹ, được công bố là người đoạt giải năm 2013 vào ngày 22.5.2013, trong buổi lễ ở Nhà bảo tang Victoria và Albert tại Luân Đôn.[18] Lời công bố chính thức giải thưởng dành cho Davis trên trang web của giải Man Booker mô tả tác phẩm của bà là có "sự ngắn gọn và chính xác của thơ ca". Trưởng ban giám khảo Christopher Ricks đã nhận xét rằng: "Có sự thận trọng cảnh giác trong các truyện của bà, và sự đặc biệt quan tâm sáng tạo lớn. Sự thận trọng cảnh giác như làm thế nào để mô tả những sự việc bằng đúng từ ngữ hay âm tiết; sự thận trọng cảnh giác về những động cơ không trong sáng của mọi người và những ảo tưởng của cảm giác".[19]

Ban giám khảo
Những người được đề cử

Các người được đề cử cho giải Man Booker quốc tế lần thứ 5 đưoọc công bố ngày 24.1.2013.[19] Marilynne Robinson là nhà văn duy nhất trong số 10 người được đề cử, đã được đề cử một lần trước đây.[19]

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă â b Crerar, Simon (27 tháng 5 năm 2009). “Alice Munro announced as Man Booker International Prize winner”. The Times. Truy cập ngày 22 tháng 5 năm 2011. 
  2. ^ a ă â “Readers debate world Booker prize”. BBC News. 20 tháng 12 năm 2004. Truy cập ngày 22 tháng 5 năm 2011. 
  3. ^ Nhóm các nhà đầu tư người Anh
  4. ^ a ă â “Spark heads world Booker nominees”. BBC News. 18 tháng 2 năm 2005. Truy cập ngày 22 tháng 5 năm 2011. 
  5. ^ a ă â b c “Atwood on World Booker shortlist”. BBC News. 12 tháng 4 năm 2007. Truy cập ngày 22 tháng 5 năm 2011. 
  6. ^ a ă Callil, Carmen (21 tháng 5 năm 2011). “Why I quit the Man Booker International panel”. The Guardian. Truy cập ngày 21 tháng 5 năm 2011. 
  7. ^ Anderson, Hephzibah (31 tháng 5 năm 2009). “Alice Munro: The mistress of all she surveys”. The Guardian. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2012. 
  8. ^ a ă â b c d “Albanian wins first world Booker”. BBC News. 2 tháng 6 năm 2005. Truy cập ngày 22 tháng 5 năm 2011. 
  9. ^ a ă â “Nigeria author wins Booker honour”. BBC News. 13 tháng 6 năm 2007. Truy cập ngày 22 tháng 5 năm 2011. 
  10. ^ a ă â b c d Flood, Alison (27 tháng 5 năm 2009). “Alice Munro wins Man Booker International prize”. The Guardian. Truy cập ngày 22 tháng 5 năm 2011. 
  11. ^ “E.L. Doctorow Among Nominees For International Book Prize”. Huffington Post. 18 tháng 3 năm 2009. Truy cập ngày 22 tháng 5 năm 2011. 
  12. ^ a ă â b “Philip Roth wins the Man Booker International Prize”. BBC News. 18 tháng 5 năm 2011. Truy cập ngày 18 tháng 5 năm 2011. 
  13. ^ “Philip Roth win divided panel, Man Booker judge admits”. BBC News. 29 tháng 6 năm 2011. Truy cập ngày 30 tháng 6 năm 2011. 
  14. ^ a ă â Roberts, Laura (19 tháng 5 năm 2011). “Feminist judge resigns after Philip Roth wins Man Booker International Prize”. The Daily Telegraph. Truy cập ngày 22 tháng 5 năm 2011. 
  15. ^ Flood, Alison (18 tháng 5 năm 2011). “Judge withdraws over Philip Roth's Booker win”. The Guardian. Truy cập ngày 18 tháng 5 năm 2011. 
  16. ^ Lea, Richard; Hill, Amelia (30 tháng 3 năm 2011). “Man Booker Prize: Shortlist unveiled for the 'Olympics of literature'”. The Guardian. Truy cập ngày 22 tháng 5 năm 2011. 
  17. ^ a ă Ginnane, Virginia (30 tháng 3 năm 2011). “Le Carre cold on book prize nomination”. The Sydney Morning Herald. Truy cập ngày 22 tháng 5 năm 2011. 
  18. ^ a ă Stock, Jon (22 tháng 5 năm 2013). “Man Booker International Prize 2013: Lydia Davis wins”. The Daily Telegraph. Truy cập ngày 22 tháng 5 năm 2013. 
  19. ^ a ă â “Lydia Davis wins the Man Booker International Prize 2013”. Man Brooker Prize. 22 tháng 5 năm 2013. Truy cập ngày 22 tháng 5 năm 2013. 
  20. ^ a ă â b c Lea, Richard (24 tháng 1 năm 2013). “Man Booker International prize 2013 reveals shortlist”. The Guardian. Truy cập ngày 26 tháng 4 năm 2013. 

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]