Giải Oscar cho đạo diễn xuất sắc nhất
Giải Oscar cho đạo diễn xuất sắc nhất (tiếng Anh: Academy Award for Best Director) là hạng mục của Giải Oscar trao cho cá nhân được các thành viên Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh (AMPAS, Hoa Kỳ) bầu chọn là đạo diễn xuất sắc nhất của ngành công nghiệp điện ảnh trong năm. Các đề cử và việc bỏ phiếu kín chọn ra người chiến thắng cho giải Oscar đạo diễn xuất sắc nhất do Nhánh đạo diễn (Directing branch) của AMPAS phụ trách. Từ lễ trao giải lần thứ nhất cho đến năm 2007, đã có tổng cộng 79 đạo diễn được trao giải Đạo diễn xuất sắc nhất, trong đó 58 người có phim đồng thời đoạt Giải Oscar phim hay nhất, hạng mục quan trọng nhất trong hệ thống giải Oscar[1].
Riêng tại lễ trao giải lần thứ nhất diễn ra năm 1929, có hai hạng mục đạo diễn riêng, một cho đạo diễn phim chính kịch (Dramatic Direction) và một cho đạo diễn phim hài (Comedy Direction). Hạng mục cho đạo diễn phim hài đã bị loại bỏ ngay trong năm tiếp theo và thực sự thì hầu như các đạo diễn chiến thắng trong hạng mục này sau đó đều là các đạo diễn phim chính kịch.
Có rất nhiều đạo diễn tên tuổi nhưng lại chưa bao giờ giành giải Oscar đạo diễn xuất sắc nhất (ngay cả khi họ được đề cử rất nhiều lần). Tiêu biểu trong số này phải kể tới Robert Altman (5 đề cử), Alfred Hitchcock (5 đề cử), Stanley Kubrick (4 đề cử), Federico Fellini (4 đề cử), Ingmar Bergman (3 đề cử), Ridley Scott (3 đề cử), George Lucas (2 đề cử), John Cassavetes (1 đề cử), Charles Chaplin (1 đề cử), Akira Kurosawa (1 đề cử) và Orson Welles (1 đề cử). Một số đạo diễn nổi tiếng thậm chí còn chưa bao giờ được AMPAS đề cử, ví dụ điển hình là Sergio Leone, đạo diễn người Ý nổi tiếng của các phim miền Tây.
Đã từng có nữ đạo diễn đoạt giải Đạo diễn xuất sắc nhất, đó là Kathryn Bigelow. Ba người từng được đề cử cho hạng mục này, đó là Jane Campion, Sofia Coppola và Lina Wertmuller.
Cho đến nay chưa có trường hợp nào một người vừa đoạt giải Đạo diễn xuất sắc nhất vừa đoạt giải Nam diễn viên chính xuất sắc nhất cho cùng một phim tuy đã có những trường hợp của Warren Beatty (phim Reds), Woody Allen (phim Annie Hall), Kevin Costner (phim Khiêu vũ giữa bầy sói) và Clint Eastwood (phim Unforgiven và Million Dollar Baby) từng giành giải Oscar về đạo diễn cho bộ phim mà trong đó diễn xuất của họ cũng được đề cử cho giải Nam diễn viên chính xuất sắc.
John Ford là người giành nhiều giải Đạo diễn nhất với 4 giải, theo sau là Frank Capra và William Wyler, mỗi người 3 giải, trong đó Wyler cũng đang giữ kỷ lục về số lần được đề cử với 12 lần. Ngược lại, Robert Altman, Clarence Brown, Alfred Hitchcock và King Vidor lại đang giữ kỷ lục về số lần đề cử mà chưa một lần giành chiến thắng với 5 lần đề cử.
Mục lục |
Kỷ lục[sửa]
| Kỷ lục | Tên đạo diễn | Số lượng | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Giành nhiều giải nhất | John Ford | 4 giải | Trên tổng số 5 lần được đề cử |
| Giành nhiều đề cử nhất | William Wyler | 12 đề cử | Chiến thắng 3 lần |
| Người giành giải già nhất | Clint Eastwood | 74 tuổi (năm 2004) | Cho chỉ đạo trong phim Million Dollar Baby |
| Người được đề cử già nhất | John Huston | 79 tuổi (năm 1985) | Cho chỉ đạo trong phim Prizzi's Honor |
| Người giành giải trẻ nhất | Norman Taurog | 32 tuổi (năm 1930) | Cho chỉ đạo trong phim Skippy |
| Người được đề cử trẻ nhất | John Singleton | 24 tuổi (năm 1991) | Cho chỉ đạo trong phim Boyz N the Hood |
Danh sách cụ thể[sửa]
Danh sách bao gồm cột năm trao giải, cột đạo diễn đoạt giải và phim đạo diễn đó thực hiện, cột cuối cùng là cột những đề cử không đoạt giải:
Thập niên 1920[sửa]
| Năm | Giành giải Phim |
Đề cử |
|---|---|---|
| 1927/1928 Chính kịch |
Frank Borzage Seventh Heaven |
Herbert Brenon - Sorrell and Son King Vidor - The Crowd |
| 1927/1928 Hài kịch |
Lewis Milestone Two Arabian Knights |
Charles Chaplin - The Circus Ted Wilde - Speedy |
| 1928/1929 | Frank Lloyd The Divine Lady |
Lionel Barrymore - Madame X Harry Beaumont - The Broadway Melody Irving Cummings - In Old Arizona Frank Lloyd - Weary River và Drag Ernst Lubitsch - The Patriot |
Thập niên 1930[sửa]
Thập niên 1940[sửa]
Thập niên 1950[sửa]
Thập niên 1960[sửa]
Thập niên 1970[sửa]
Thập niên 1980[sửa]
Thập niên 1990[sửa]
Thập niên 2000[sửa]
Tham khảo[sửa]
| Danh sách các lễ trao giải Oscar |
|---|
|
1927/28 | 1928/29 | 1929/30 | 1930/31 | 1931/32 | 1932/33 | 1934 | 1935 | 1936 | 1937 | 1938 | 1939 | 1940 | 1941 | 1942 | 1943 | 1944 | 1945 | 1946 | 1947 | 1948 | 1949 | 1950 | 1951 | 1952 | 1953 | 1954 | 1955 | 1956 | 1957 | 1958 | 1959 | 1960 | 1961 | 1962 | 1963 | 1964 | 1965 | 1966 | 1967 | 1968 | 1969 | 1970 | 1971 | 1972 | 1973 | 1974 | 1975 | 1976 | 1977 | 1978 | 1979 | 1980 | 1981 | 1982 | 1983 | 1984 | 1985 | 1986 | 1987 | 1988 | 1989 | 1990 | 1991 | 1992 | 1993 | 1994 | 1995 | 1996 | 1997 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 |
