Giải Oscar cho nam diễn viên chính xuất sắc nhất
| Giải thưởng Oscar |
|---|
|
Giải Oscar cho nam diễn viên chính xuất sắc nhất (tiếng Anh: Performance by an Actor in a Leading Role) là một hạng mục trong hệ thống Giải Oscar được Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh (Academy of Motion Picture Arts and Sciences, viết tắt là AMPAS, Hoa Kỳ) trao tặng hàng năm cho diễn viên nam có vai diễn chính xuất sắc nhất trong năm đó của ngành công nghiệp điện ảnh. Tính cho đến năm 2010, đã có tổng cộng 74 nam diễn viên khác nhau được trao tặng giải thưởng này trong đó người đầu tiên là Emil Jannings cho vai diễn của ông trong các phim The Last Command và The Way of All Flesh.
Cho đến trước lễ trao Giải Oscar lần thứ 9 (năm 1936), chỉ có duy nhất một hạng mục diễn xuất cho nam diễn viên (Best Actor) bất kể đó là vai chính hay vai phụ. Kể từ năm 1936, hạng mục này được tách riêng cho các vai chính (Leading Role) và vai phụ (Supporting Role).
Mục lục |
[sửa] Các kỷ lục
Cho đến nay , Daniel Day-Lewis là người đầu tiên từng giành 3 giải Vai nam chính xuất sắc (1990,2008 và 2013). Có 7 nam diễn viên từng hai lần giành giải Vai nam chính xuất sắc, đó là Spencer Tracy (1937, 1938), Fredric March (1932, 1946), Gary Cooper (1941, 1952), Marlon Brando (1954, 1972), Dustin Hoffman (1979, 1988), Tom Hanks (1993, 1994) và Jack Nicholson (1975, 1997). Trong số này thì chỉ có Tracy và Hanks là nhận được giải trong hai năm liên tiếp.
Có hai diễn viên đang giữ kỷ lục về số lần đề cử (9 lần) cho hạng mục này, đó là Spencer Tracy và Laurence Olivier. Xếp sau họ là Paul Newman, Jack Nicholson và Peter O'Toole với 8 lần, riêng O'Toole còn đang giữ kỷ lục về người có nhiều đề cử nhất mà chưa từng một lần chiến thắng.
Có sáu diễn viên từng giành chiến thắng ở cả hai hạng mục Vai nam chính và Vai nam phụ, đó là Jack Lemmon, Robert De Niro, Jack Nicholson, Gene Hackman, Kevin Spacey và Denzel Washington.
Giải Oscar cho nam diễn viên chính được trao cho đồng thời hai người chỉ một lần duy nhất vào năm 1932 khi Fredric March hơn Wallace Beery đúng một phiếu và AMPAS quyết định trao giải cho cả hai người vì khoảng cách phiếu là quá nhỏ. Hiện nay quy định mới của giải Oscar đã loại trừ khả năng này và trong một năm chỉ có duy nhất một nam diễn viên được trao bức tượng vàng Oscar ở hạng mục diễn xuất này.
Peter Finch là người duy nhất được trao giải Nam diễn viên chính sau khi đã qua đời. Còn những người được đề cử giải này sau khi đã mất có James Dean, Spencer Tracy và Massimo Troisi. Các diễn viên từng được đề cử hai giải Oscar nam diễn viên chính cho cùng một nhân vật là Bing Crosby với vai Cha O'Malley trong Going My Way và The Bells of St. Mary's, Peter O'Toole với vai Vua Henry II trong Becket và The Lion in Winter, Paul Newman với vai "Fast Eddie" Felson trong The Hustler và The Color of Money. Riêng Al Pacino được đề cử cho giải Nam diễn viên phụ năm 1972 và Nam diễn viên chính năm 1974 cho cùng vai Michael Corleone trong loạt phim Bố già. Robert Downey Jr. là người duy nhất cho đến nay từng được đề cử khi thủ vai một nhân vật cũng từng được đề cử ở cùng hạng mục, đó là vai Charlie Chaplin trong bộ phim Chaplin.
Hai người duy nhất từng từ chối giải thưởng này là George C. Scott với diễn xuất trong Patton (1970) (ông cũng từng từ chối giải Vai nam phụ cho diễn xuất trong phim The Hustler năm 1961) và Marlon Brando với vai bố già Vito Corleone trong phim Bố già (The Godfather) năm 1972.
[sửa] Danh sách cụ thể
[sửa] Thập niên 1920
| Năm | Diễn viên giành giải (Vai diễn) |
Đề cử khác (Phim tham gia) |
|---|---|---|
| 1927/1928 | Emil Jannings (Tướng Dolgorucki trong The Last Command và August Schilling trong The Way of All Flesh) |
- Richard Barthelmess (The Noose và The Patent Leather Kid) - Charlie Chaplin (The Circus) |
| 1928/1929 | Warner Baxter (The Cisco Kid trong In Old Arizona) |
- George Bancroft (Thunderbolt) - Chester Morris (Alibi) - Paul Muni (The Valiant) - Lewis Stone (The Patriot) |
[sửa] Thập niên 1930
[sửa] Thập niên 1940
[sửa] Thập niên 1950
[sửa] Thập niên 1960
[sửa] Thập niên 1970
[sửa] Thập niên 1980
[sửa] Thập niên 1990
[sửa] Thập niên 2000
[sửa] Thập niên 2010
| Năm | Diễn viên giành giải (Vai diễn) |
Đề cử khác (Phim tham gia) |
|---|---|---|
| 2010 | Colin Firth (Vua George VI trong The King's Speech) |
- Javier Bardem (Biutiful) - Jeff Bridges (True Grit) - Jesse Eisenberg (The Social Network) - James Franco (127 Hours) |
| 2011 | Jean Dujardin (George Valentin trong The Artist) |
- Demián Bichir (A Better Life) - George Clooney (The Descendants) - Gary Oldman (Tinker Tailor Soldier Spy) - Brad Pitt (Moneyball) |
| 2012 | Daniel Day-Lewis (Lincoln) |
- Bradley Cooper (Silver Linings Playbook) - Hugh Jackman (Les Misérables) - Joaquin Phoenix (The Master) - Denzel Washington (Flight) |
| Danh sách các lễ trao giải Oscar |
|---|
|
1927/28 | 1928/29 | 1929/30 | 1930/31 | 1931/32 | 1932/33 | 1934 | 1935 | 1936 | 1937 | 1938 | 1939 | 1940 | 1941 | 1942 | 1943 | 1944 | 1945 | 1946 | 1947 | 1948 | 1949 | 1950 | 1951 | 1952 | 1953 | 1954 | 1955 | 1956 | 1957 | 1958 | 1959 | 1960 | 1961 | 1962 | 1963 | 1964 | 1965 | 1966 | 1967 | 1968 | 1969 | 1970 | 1971 | 1972 | 1973 | 1974 | 1975 | 1976 | 1977 | 1978 | 1979 | 1980 | 1981 | 1982 | 1983 | 1984 | 1985 | 1986 | 1987 | 1988 | 1989 | 1990 | 1991 | 1992 | 1993 | 1994 | 1995 | 1996 | 1997 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 |