Giuseppe Garibaldi
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Giuseppe Garibaldi (4/7/1807-2/6/1882) là nhà cách mạng người Ý, là người đã đấu tranh cho sự thống nhất của Ý vào thế kỷ XIX. Ông được xem là người anh hùng dân tộc của nước Ý và được gọi là "anh hùng 2 thế giới" vì những đóng góp của ông cho công cuộc cách mạng ở cả Châu Âu và Nam Mỹ.
Mục lục |
[sửa] Tuổi thơ
Garibaldi sinh ngày 4/7/1807 tại thành phố Nizza, Ý nhưng khi đó thành phố thuộc về quyền cai trị của Pháp và chỉ được trả lại cho nước Ý vào năm 1814 nhưng cuối cùng lại thuộc về nước Pháp và đổi tên thành Nice ngày nay. Do sinh trưởng trong 1 vùng biển nên tuổi thơ của ông gắn liền với những công việc ngoài biển. Năm 25 tuổi ông làm đội trưởng đội cơ khí hải quân.
[sửa] Sự nghiệp cách mạng
Năm 1833, khi mới 26 tuổi, ông tham gia tổ chức "Nước Itlia trẻ", một tổ chức do Giuseppe Mazzini, một người yêu nước sáng lập với ước muốn đấu tranh cho sự thống nhất Italia. Tổ chức sau đó đã nhiều lần tổ chức nhiều cuộc đấu tranh chống lại vương quốc nhưng đều thất bại. Sau đó, ông đến Nam Mỹ năm 1839 tham gia chiến đấu chống chính quyền Argentina, Brazil, Uruguay và giành thắng lợi.
Đầu năm 1848, ông trở về nước, chỉ huy cuộc đấu tranh thống nhất Italia. Từ khắp nơi trong đất nước, những người yêu nước về tập hợp lại để ủng hộ ông. Garibaldi phát động cuộc chiến tranh du kích và trang bị cho những người lính của ông dao, kiếm, giáo, súng cổ và trang phục họ sử dụng khi ra trận là những chiếc áo sơ mi màu đỏ, về sau đã trở thành biểu tượng của đội quân Garibaldi và đội quân của ông được gọi là "Đội quân nghìn người sơ mi đỏ".
[sửa] Những trận đánh nổi tiếng của Garibaldi
Sau thất bại của Piedmontese tại Novara vào ngày23/3/1849, Garibaldi đến Rome để bảo vệ Rome trước sự tấn công của quân Pháp và đạt được thắng lợi lớn vào ngày 30/4/1849 nhưng sau đó thành phố vẫn bị chiếm ngày 30/6/1849 khi quân Pháp liên quân với Áo và Tây Ban Nha, Garibaldi sau đó bị truy nã và sau đó ông rút về Venice chuẩn bị tổ chức kế hoạch phản công.
Tháng 4/1859, cuộc chiến giành độc lập lần 2 của Italia bùng nổ với sự chỉ huy của Conte di Cavour - thủ tướng Piedmontese. Quân của Cavuor liên quân với Pháp tiến hành chiến tranh với Áo. Lợi dụng chiến sự đang diễn ra, quần chúng các vương quốc thuộc miền Trung Italia nổi dậy khởi nghĩa. Garibaldi đã hỗ trợ liên quân Pháp-Piedmontese đẩy quân Áo vào tình thế khó khăn và Garibaldi đã giành thắng lợi trước Áo ở Varese, Como và nhiều nơi khác. Tuy nhiên sau đó Garibaldi có mâu thuẫn với Cavour về vấn đề nhượng bộ với Pháp và ông kiên quyết đòi lại 1 số cùng đất mà Italia nhượng cho Pháp như Nice.
[sửa] Cuộc chiến của đội quân nghìn người ở Sicilies
Tháng 4/1860, phong trào khởi nghĩa của nhân dân ở đảo Sicilies đặc biệt là ở thành phố Messina và Palermo bùng nổ đòi lật đổ chính quyền tay sai đế quốc Áo và thống nhất đất nước. Garibaldi nghe tin đó đem quân xuống giúp nhân dân nam Italia. Đội quân "Áo đỏ" hơn 1000 người của ông đã rời Genoa vượt biẻn đổ bộ lên đảo Sicilies vào ngày 11/5/1860. Trận chiến đã dã diễn ra vô cùng ác liệt. Khi quân Garibaldi tiến đến Palermo thì 3500 quân Pháp và 4 khẩu đại bác đã chờ sẵn ông. Khi quân Pháp bắt đầu tấn công, ông đã đưa 1 đội quân gồm các thanh niên đánh lui cuộc tấn công và chiếm các khẩu đại bác. Trận đánh diễn ra trên sườn núi, quân Garibaldi dưới làn mưa đạn của kẻ thù phải chiếm từng bậc thang để tiến lên. Cuộc chiến đấu diễn ra hơn 5 giờ cho đến khi các chiến sĩ của Garibldi tiến lên đỉnh núi. Quân Pháp do Bourbon chỉ huy đứng phục sẫn bắn xuống nghĩa quân khiến quân của Garibaldi hi sinh rất nhiều chỉ còn hơn 300 người nhưng cuối cùng quân của ông vẫn lao lên phía trước và giành chiến thắng.
[sửa] Kết quả trận chiến
Quân Garibaldi sau trận thắng vang dội đó đã tiến vào Napoli, giải phóng toàn bộ miền nam Italia. Một chính quyền mới được thành lập do Garibaldi làm cháp chính với những chính sách dân chủ và tiến bộ được ban hành như chia đất công cho nông dân, những đặc quyền phong kiến bị bãi bỏ,...
Sau đó, miền nam Italia được sáp nhập vào Piedmontese vào tháng 10/1860, vương quốc Italia được thành lập với Victor Emmanuel II làm quốc vương và Camillo Benso Conte di Cavour làm thủ tướng.
Đến năm 1866 quân Italia do Garibadi lãnh đạo liên quân với Phổ đánh bại Áo tại Bezzecca và Trento giải phóng được Venezia và cuối cùng năm 1870 với thất bại của của Pháp trong cuộc chiến tranh Pháp-Phổ, Roma thuộc về Italia và cuộc đấu tranh thống nhất của Italia đã thành công sau 1 thời gian dài.
[sửa] Những ngày cuối đời
Vào những ngày cuối đời ông bị bệnh viêm khớp nặng và khi gần mất ông đề nghị gia đình không tổ chứa tang lễ lớn và trang trọng. Ông mất ngày 2/6/1882 ở tuổi 75. Ông mãi là vị anh hùng dân tộc của Italia với những gì đã đóng góp. Tác phẩm của Giuseppe Garibaldi tại Dự án Gutenberg
