Hà Nam Ninh

Tỉnh Hà Nam Ninh trên bản đồ hành chính Việt Nam năm 1976

Hà Nam Ninh là một tỉnh cũ nằm ở phía nam miền Bắc, thuộc ven biển đồng bằng sông Hồng của Việt Nam. Hiện nay tỉnh này đã tách thành 3 tỉnh: Hà Nam, Nam Định và Ninh Bình. Trung tâm ba tỉnh này là ba thành phố nằm cân xứng trên giao điểm của 2 trong 3 quốc lộ 1A, quốc lộ 10 và quốc lộ 21A với khoảng cách xấp xỉ 30 km. Mặc dù Hà Nam Ninh không còn tồn tại nhưng tên gọi của nó vẫn gắn liền với nhiều sự kiện lịch sử, nhiều tổ chức và nhiều doanh nghiệp đang tồn tại.

[sửa] Thành lập

Tỉnh được thành lập vào ngày 27 tháng 12 năm 1975 trên cơ sở sáp nhập hai tỉnh Nam Hà (hiện nay là Hà Nam và Nam Định) và Ninh Bình.^[1]

Diện tích toàn tỉnh theo thống kê năm 1979 là 3.522 km², dân số 2.707.700 người; thống kê năm 1991 là 3.763 km², dân số 3.157.200 người.

Địa giới hành chính: phía đông giáp Thái Bình, phía tây giáp Thanh Hóa, phía nam giáp biển Đông, phía bắc giáp Hà Sơn Bình và Hải Hưng.

Hà Nam Ninh có tỉnh lỵ là thành phố Nam Định.

Kể từ 26 tháng 12 năm 1991, Hà Nam Ninh được chia lại thành hai tỉnh Nam Hà và Ninh Bình như trước.^[2]

[sửa] Thay đổi hành chính

Ngày 27 tháng 4 năm 1977

Hợp nhất 2 huyện Kim Bảng và Thanh Liêm, cùng với thị xã Hà Nam (tức Phủ Lý) thành huyện Kim Thanh. Thị xã Hà Nam chuyển thành thị trấn Hà Nam, huyện lị huyện Kim Thanh.
Hợp nhất huyện Gia Khánh và thị xã Ninh Bình thành huyện Hoa Lư. Thị xã Ninh Bình chuyển thành thị trấn Ninh Bình, huyện lị huyện Hoa Lư.
Hợp nhất 2 huyện Nho Quan và Gia Viễn thành huyện Hoàng Long.
Hợp nhất huyện Yên Mô và 10 xã của huyện Yên Khánh thành huyện Tam Điệp. Huyện lị là thị trấn Tam Điệp.
Sáp nhập 9 xã còn lại của huyện Yên Khánh vào huyện Kim Sơn.

Ngày 9 tháng 4 năm 1981

Tái lập 2 huyện Kim Bảng và Thanh Liêm từ huyện Kim Thanh vừa giải thể.
Tái lập thị xã Hà Nam.
Tái lập thị xã Ninh Bình, tách khỏi huyện Hoa Lư.
Tái lập huyện Gia Viễn, tách khỏi huyện Hoàng Long.

Ngày 17 tháng 12/ năm 1982, thành lập thị xã Tam Điệp từ thị trấn Tam Điệp.

Như vậy, thời gian này tỉnh Hà Nam Ninh có 1 thành phố Nam Định, 3 thị xã Hà Nam, Ninh Bình, Tam Điệp, và 16 huyện: Duy Tiên, Lý Nhân, Bình Lục, Vụ Bản, Ý Yên, Nam Ninh, Xuân Thủy, Nghĩa Hưng, Hải Hậu, Kim Bảng, Thanh Liêm, Gia Viễn, Hoàng Long, Hoa Lư, Tam Điệp, Kim Sơn.

[sửa] Tồn tại về tên gọi

Mặc dù tỉnh Hà Nam Ninh không còn nhưng danh xưng Hà Nam Ninh vẫn tồn tại trong đời sống của người dân 3 tỉnh Hà Nam, Nam Định và Ninh Bình.

Hội đồng hương Hà Nam Ninh tại Cộng hòa Liên bang Đức, được thành lập từ năm 2003^[3]
Công ty xăng dầu Hà Nam Ninh: được thành lập năm 1956, hiện vẫn duy trì kinh doanh trên địa bàn 3 tỉnh Hà Nam, Nam Định và Ninh Bình.^[4]
Công ty Cổ phần Lương thực Hà Nam Ninh (Quốc lộ 1A - Hai Bà Trưng - Phủ Lý, Hà Nam).
Công ty Cổ phần Dược Phẩm Hà Nam Ninh (Trung Tâm Phân Phối Dược Phẩm, Đường Tuệ Tĩnh, Tp Ninh Bình)
Công ty Cổ phần Kiến trúc nghệ thuật và Sinh vật cảnh Hà Nam Ninh (19A Lê Văn Lương, Nhân Chính, Thanh Xuân, Hà Nội)
Cục Dự trữ Nhà nước khu vực Hà Nam Ninh (Khu đô thị Đồng Quýt Thành phố Nam Định, tỉnh Nam Định)