Hàm Thuận Nam

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Hàm Thuận Nam
Huyện
Hamthuannam.png
Vị trí Hàm Thuận Nam
Địa lý
Tọa độ: 10°56′20″B 107°24′38″Đ / 10,93889°B 107,41056°Đ / 10.93889; 107.41056Tọa độ: 10°56′20″B 107°24′38″Đ / 10,93889°B 107,41056°Đ / 10.93889; 107.41056
Diện tích 1059.44 km2[1]
Dân số (2007[1])  
 Tổng cộng 98.789 người
Dân tộc Kinh, Rắclay, Chăm, K’Ho …
Hành chính
Quốc gia  Việt Nam
Vùng Đông Nam Bộ
Tỉnh Bình Thuận
Huyện lỵ Thuận Nam
Thành lập 1983
 Trụ sở UBND Km 28, số 30 Đường Trần Phú, Thị trấn Thuận Nam Huyện Hàm Thuận Nam, Bình Thuận.
Mã hành chính 598[1]

Hàm Thuận Nam là một huyện của tỉnh Bình Thuận. Hàm Thuận Nam được thành lập vào năm 1983 từ việc chia cắt huyện Hàm Thuận của tỉnh Thuận Hải. Huyện lỵ là Thị Trấn Thuận Nam, cách Thành phố Phan Thiết 28 Km về phía Tây Tây Nam, cách Thành phố Hồ Chí Minh 155 km về hướng Đông

Hành chính[sửa | sửa mã nguồn]

Gồm 1 thị trấn và 12 xã trong đó gồm có:

Thị trấn Thuận Nam ☻ Xã Hàm Mỹ
☻ Xã Hàm Kiệm ☻ Xã Hàm Cần
☻ Xã Hàm Thạnh ☻ Xã Hàm Cường
☻ Xã Hàm Minh ☻ Xã Tân Thuận
☻ Xã Tân Thành ☻ Xã Thuận Quý
☻ Xã Mương Mán ☻ Xã Mỹ Thạnh
☻ Xã Tân Lập

Vị trí địa lý[sửa | sửa mã nguồn]

Hàm Thuận Nam là huyện phía Nam của tỉnh Bình Thuận:

Địa hình chính[sửa | sửa mã nguồn]

  • Vùng trung du gồm: xã Hàm Kiệm; xã Hàm Cường; xã Hàm Mỹ; xã Tân Thành.
  • Vùng miền núi gồm: thị trấn Thuận Nam; xã Mương Mán; xã Hàm Thạnh; xã Tân Lập; xã Hàm Minh; xã Thuận Quý; xã Tân Thuận.
  • Vùng cao: xã Mỹ Thạnh; xã Hàm Cần.

Sông ngòi: sông Phan, sông Cà Ty, sông La Ngà là những con sông lớn chảy qua địa bàn huyện.

Kinh tế[sửa | sửa mã nguồn]

Nông nghiệp[sửa | sửa mã nguồn]

Vườn Thanh Long ở Hàm Thuận Nam
  • Hàm Thuận Nam là vùng trồng cây thanh long nhiều nhất tỉnh, trong vòng 15 năm trở đây nhờ có cây Thanh Long mà đời sống bà con trong Huyện tăng lên rõ rệt, nhiều trang trại Thanh Long đã và đang hình thành và phát triển đã làm thay đổi bộ mặt Nông thôn Hàm Thuận Nam, sản phẩm được xuất khẩu đi nhiều nước trên thế giới như Trung Quốc, Nhật Bản, Mỹ, EU,...Hàm Thuận Nam là địa phương đi đầu trong tỉnh về xóa đói giảm nghèo nhờ cây Thanh Long.
  • Nền nông nghiệp ngày nay, đang có chiều hướng phát triển tốt, đi từ nên nông nghiệp độc canh sang đa canh, thâm canh, đưa sản phẩm nông nghiệp thành hàng hoá. Bên cạnh đó, những công trình thuỷ lợi hiện đại được xây dựng đã góp phần thúc đẩy nền kinh tế nông nghiệp của vùng ngày càng thuận lợi hơn.

Du lịch[sửa | sửa mã nguồn]

Hiện nay Hàm Thuận Nam đang là 1 trong những địa phương rất phát triển về du lịch của tỉnh Bình Thuận. Các địa điểm nổi tiếng như khu du lịch Tà Cú, khu du lịch Đồi Sứ, khu du lịch Vườn Đá, khu du lịch Thuận Quý – Khe Gà, khu du lịch Hòn Lan, suối nước nóng Bưng Thị,.... rất thu hút du khách, và các địa danh như Hang Mú, Đá Dăm, Đá Một, Suối Nhum.

  • Du lịch Hàm Thuận Nam được khai thác du lịch chưa lâu và chưa có nhiều resort, nhiều khu nghỉ mát lớn như ở Mũi Né. Nhưng đấy cũng là một cái hay, vì du khách đến dã ngoại sẽ được thưởng thức những vẻ đẹp còn mang tính nguyên sơ. Biển ở đây rất sạch, xanh biếc. Đi dọc theo bờ biển Tiến Thành, Thuận Quý còn những bãi cát trắng xoá chưa từng in dấu chân của khách thập phương, xen lẫn với những hàng phi lao mát rượi.
  • Hải đăng Kê Gà với độ cao 65m so với mặt biển, lâu nay vẫn là niềm tự hào của ngành du lịch địa phương. Đây là ngọn hải đăng được kiến trúc sư người Pháp Chnavat thiết kế, xây dựng từ năm 1899 bằng đá hoa cương, có 184 bậc thang xoắn ốc. Đặt chân lên hải đăng, du khách sẽ thu vào tầm mắt, một bên là núi Tà Cú với rừng cây trập trùng, một bên là vùng biển xanh ngắt.
  • Trang điểm ven bờ cát là những cây hoa sứ cổ thụ không biết có từ bao giờ nở hoa trắng xoá. Khu du lịch Vườn Đá mới khai thác từ năm 2005, cũng là một nét độc đáo riêng. Toạ lạc trên một diện tích 3ha, nó bao gồm những bãi đá gập ghềnh với những đường nét, hình thù kỳ lạ do sóng biển tạc nên qua hàng triệu năm. Khu Vườn Đá có những bungalow xây dựng theo kiến trúc Việt cổ, dân dã và mộc mạc, đưa con người về gần gụi với thiên nhiên.
  • Trong tương lai, du lịch biển Hàm Thuận Nam còn nhiều tiềm năng rất lớn. Đã có trên một trăm dự án được chấp thuận đầu tư trên khu vực này. Lợi thế càng lớn hơn khi khu bãi biển này tạo thành thế "liên hoàn" với các khu di tích và thắng cảnh lân cận, như dinh Thầy Thiếm ở La Gi, như khu núi Tà Cú với chùa Linh Sơn Trường Thọ và tượng Phật nằm dài 49m và đứng trên đây bạn có thể ngắm nhìn cả một dãy đồng bằng ven biển rộng lớn về hướng Tân Thuận, xa xa là biển Tân Hải (Thị xã La Gi),...

Công nghiệp[sửa | sửa mã nguồn]

  • Hàm Thuận Nam đang trên đà phát triển với nhiều dự án xây dựng khu công nghiệp: Hàm Kiệm 1, Hàm Kiệm 2 (đã đi vào hoạt động) Hàm Cường (đang hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật); và cảng nước sâu Tân Thành (đang triển khai).

Ngư nghiệp[sửa | sửa mã nguồn]

  • Hàm Thuận Nam không có cảng cá lớn. Tuy nhiên, không phải vì vậy mà sản lượng đánh bắt hải sản của bà con ngư dân không ở mức cao, tập trung ở các xã ven biển như Thuận Quý, Tân Thành, Tân Thuận.
  • Nghề nuôi trồng thuỷ sản cũng là một thế mạnh của huyện, đặc biệt, là nuôi tôm. Với sản lượng bình quân hàng năm trên 12.000 tấn chủ yếu là tôm, mực, ốc hương,....

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 1983, huyện Hàm Thuận Nam được thành lập từ việc chia cắt huyện Hàm Thuận của tỉnh Thuận Hải (cũ) lấy sông Cà Ty làm ranh giới và một phần huyện Hàm Tân (gồm các xã như Tân Lập, Tân Thuận, Tân Thành, Hàm Minh, Ba Bàu, Hàm Mỹ, Hàm Thạnh, Thuận Quý, Hàm Kiệm, Hàm Cường).

Các thời kỳ chia tách và sáp nhập[sửa | sửa mã nguồn]

  • Hàm Thuận là một trong những nơi có người tụ cư sớm, nhưng đến đầu thế kỷ XVII còn nhiều vùng hoang vu, chỉ có một ít tộc người sống ở phía Tây và người Chăm sống rải rác ở đồng bằng ven biển. Sang giữa thế kỷ XVII người Việt (Kinh) từ các tỉnh miền Trung vào đây lập nghiệp cùng cư dân bản địa đoàn kết sản xuất tạo dựng cuộc sống....
  • Phủ Hàm Thuận ra đời năm 1832, triều vua Minh Mạng thứ 13, gồm hai huyện Hòa Đa, Tuy Định (năm Tự Đức thứ 7 – 1854 đổi huyện Tuy Định thành Tuy Lý) và đạo Phan Thiết. Phủ lỵ lúc đầu đóng ở làng Phú Tài, đạo Phan Thiết, năm 1837 dời ra thôn Xuân An, huyện Hòa Đa, năm 1839 dời về lại làng Phú Tài.
  • Thời kỳ thực dân Pháp đô hộ nước ta, những người yêu nước Bắc, Trung, Nam tiếp tục đến đây mưu việc lớn, bồi đắp cho mảnh đất này tinh thần quật khởi, truyền thống bất khuất. Về tín ngưỡng, Phật giáo hòa nhập vào đời sống tinh thần của người Hàm Thuận từ lâu. Trong mỗi làng, ngoài sự có mặt của đình làng còn có ngôi chùa Phật giáo. Những ngôi chùa có sớm phải kể đến Bửu Quang Tự ở làng Xuân Phong (1762), Phước Hưng Tự ở làng Phú Trường… Đầu thế kỷ thứ XVIII, Thiên Chúa giáo cũng xâm nhập vào Hàm Thuận. Năm 1955, Mỹ Diệm lại đưa thêm khoảng 20.000 giáo dân vào đây. Hai xứ đạo ra đời sớm là Phú Hài và Kim Ngọc.
  • Địa giới hành chính Hàm Thuận trải qua nhiều lần đổi thay: trước tháng 8/1945 gồm 4 tổng Đức Thắng, Thắng An, Lại An, Nông Tang với 63 làng xã. Sau Cách mạng Tháng Tám, ta bỏ phủ, lập huyện. Năm 1946, bước vào cuộc kháng chiến chống Pháp, để phù hợp với tình hình nhiệm vụ mới, phần lớn tổng Đức Thắng được cắt giao cho thành phố Phan Thiết; năm 1951 cắt tiếp một số xã phía Bắc thành lập khu căn cứ Lê Hồng Phong; năm 1952 tách các xã Hàm Đức, Hàm Nhơn, Hàm Thắng, Phú Hài lập khu miền Đông có Ban cán sự Đảng trực thuộc Tỉnh ủy chỉ đạo và giao 2 xã Minh Cảnh, Minh Thành vùng Tam Minh cho huyện Hàm Tân. Thời Mỹ ngụy, địch chia Hàm Thuận ra 3 quận: Hàm Thuận, Thiện Giáo, Hải Long. Phía ta, để việc chỉ đạo sâu sát, kịp thời và đi lại hoạt động thuận tiện năm 1965, ta tách Hàm Thuận làm 2 huyện Hàm Thuận và Thuận Phong; năm 1969 phân huyện Hàm Thuận thành 2 huyện nhỏ Thuận Nam và Thuận Bắc; năm 1972 hợp nhất như cũ; năm 1974 chia thành Thuận Nam, Thuận Bắc lần thứ hai; đến tháng 2/1975 lại quy về làm một. Năm 1982 tách tiếp các xã Hồng Phong giao cho huyện Bắc Bình; Hàm Tiến, Hàm Dũng giao cho thị xã Phan Thiết. Và năm 1983, nhằm khai thác tốt tiềm năng, lợi thế của từng vùng, phục vụ yêu cầu phát triển kinh tế văn hóa trong giai đoạn mới, Chính phủ quyết định phân Hàm Thuận thành 2 huyện mới Hàm Thuận Bắc và Hàm Thuận Nam, lấy sông Cà Ty làm ranh giới ổn định đến bây giờ.
  • Do nhu cầu đô thị hóa, đến cuối năm 2009, Thành phố Phan Thiết sẽ được nâng lên thành đô thị loại II, một số vùng giáp ranh với Phan Thiết của huyện sẽ được chuyển về Phan Thiết quản lý như Hàm Mỹ, 1 phần xã Mương Mán.

Xã hội[sửa | sửa mã nguồn]

  • Trên địa bàn huyện hiện có nhiều dân tộc khác nhau sinh sống như Kinh, Rắclay, Chăm, K’Ho … trong đó dân tộc Kinh chiếm đa số với trên 95%. Cộng đồng dân cư bản địa chủ yếu là người K’Ho, Chăm, Rắclay sống tập trung ở các xã vùng cao với tập quán sản xuất làm nghề rừng, làm nương rẫy, một bộ phận nhỏ trồng lúa nước và được tổ chức thành những buôn làng, các luật tục, lễ thức gắn chặt với buôn làng.

Giao thông[sửa | sửa mã nguồn]

  • Hàm Thuận Nam là một huyện còn non trẻ, do đó, kết cấu hạ tầng còn nhiều thiếu thốn. Đặc biệt là hệ thống giao thông trong huyện như các tuyến đường liên huyện, liên xã đều hư hỏng nặng, xuống cấp, hệ thống giao thông nông thôn chưa được đầu tư. Có đường quốc lộ 1A, chạy qua địa phận huyện là 37,5 km, đường sắt Bắc – Nam chạy là 17,75 km.Hiện nay tuyến đường DT 719 đang được hoàn thiện và sẽ giúp nhân dân xã Tân Thuận có điều kiện đi lại tốt hơn. Về giao thông đường thuỷ, với chiều dài bờ biển 23,5 km rất thuận lợi cho việc phát triển giao thông, đánh bắt thuỷ hải sản.

Đặc sản[sửa | sửa mã nguồn]

  • Thanh long, nhãn, mực một nắng, nước mắm, muối Thanh Phong.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă â “Mã số đơn vị hành chính Việt Nam”. Bộ Thông tin & Truyền thông. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2012.