Hòa ước Sèvres

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Bản đồ thể hiện những vùng lãnh thổ của Đế quốc Ottoman mất sau hiệp ước Sevres (những vùng bị gạch chéo

Hoà ước Sèvres là hoà ước được kí vào ngày 10 tháng 8 năm 1920 tại Sèvres, Pháp giữa nước bại trận trong Đệ nhất thế chiếnThổ Nhĩ Kì với các nước thắng trận thuộc phe Hiệp ước. Đồng thời hoà ước này cũng đã chính thức chấm dứt sự tồn tại của Đế quốc Ottoman, một trong những đế quốc lớn nhất thế giới trước chiến tranh.

Bối cảnh kí kết hoà ước[sửa | sửa mã nguồn]

Tháng 10 năm 1914, Đế quốc Ottoman tham gia Đệ nhất thế chiến theo Liên minh Trung tâm chống lại Pháp, AnhNga. Đế quốc Ottoman đã chống trả thành công Chiến dịch Dardanelles, bảo vệ được Istanbul trước liên minh Anh-Pháp nhưng để mất IraqJerusalem còn ở chiến trường với Nga thì đại bại ở Kavkaz. Ngày 30 tháng 10 năm 1918, Đế quốc Ottoman đầu hàng. Sau Đệ nhất thế chiến, Đế quốc Ottoman phải kí hòa ước với các nước thắng trận.

Nội dung hòa ước[sửa | sửa mã nguồn]

Ngày 10 tháng 8 năm 1920 tại Sèvres, Hòa ước Sèvres đã được kí kết. Đây cũng là hòa ước cuối cùng trong hệ thống hòa ước Versailles. Hòa ước này cũng chính thức chấm dứt sự tồn tại của Đế quốc Ottoman với các điều khoản như sau

Lãnh thổ[sửa | sửa mã nguồn]

Theo Hòa ước Sèvres, Đế quốc Ottoman mất đi 80% lãnh thổ bao gồm:

  • Syria, Liban, Palestine, Iraq bị tách khỏi Thổ Nhĩ Kì đặt dưới sự cai trị của Hội quốc liên.
  • Iraq, Palestine được Hội quốc liên giao lại cho Anh.
  • Syria, Liban được Hội quốc liên giao lại cho Pháp.
  • Nhiều phần đất còn lại được giao cho Hy Lạp, Armenia,...

Thổ Nhĩ Kì chỉ còn giữ lại phần Tiểu Á và một vùng thuộc Châu Âu trong đó có Istanbul.

Các điều khoản khác[sửa | sửa mã nguồn]

Ngoài những điều khoản về lãnh thổ, Thổ Nhĩ Kì còn phải bồi thường chiến phí và giảm lực lượng vũ trang.

Ngoài ra Hòa ước Sèvres còn đề cập đến vấn đề 2 eo biển yết hầu BosporusDardanelles sẽ được mở tự do cho mọi tàu chiến và tàu buôn trong cả thời chiến và thời bình. Để kiểm soát việc thực hiện hòa ước này, một Ủy ban đặc biệt đã được thành lập gồm các nước: Anh, Pháp, Mỹ, Nhật Bản, Ý (mỗi nước 2 đại diện) và Hy Lạp, România (mỗi nước 1 đại diện). Riêng Xô Viết, Thổ Nhĩ Kì và Bulgaria muốn có đại diện phải gia nhập Hội quốc liên.

Bản chất của Hòa ước Sèvres[sửa | sửa mã nguồn]

Hòa ước Sèvres thực tế đã giúp Anh, Pháp xóa bỏ Đế quốc Ottoman trên bản đồ thế giới và qua đó tăng phạm vi ảnh hưởng của Anh, Pháp đến vùng Trung cận đông, một khu vực mà nhiều đế quốc dòm ngó. Đồng thời việc khống chế 2 eo biển Bosporus và Dardanelles đe dọa trực tiếp đến Xô Viết vì từ đây có thể mở những cuộc tấn công vào Nga.

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]