Hòn vọng phu (bài hát)

Xin xem các mục từ khác có tên tương tự ở Hòn vọng phu.

Hòn vọng phu là tên một bản trường ca nổi tiếng của nhạc sĩ Lê Thương, sáng tác từ năm 1943 đến 1947. Đây là một trong những bản nhạc mang tính trường ca đầu tiên của tân nhạc Việt Nam.

Nội dung

Hòn vọng phu nguyên bản vốn là một sự tích buồn nổi tiếng trong dân gian:

Hai người anh em gặp nạn xa nhau, về sau gặp lại không biết đấy là anh em. Họ yêu nhau, cưới nhau làm vợ chồng, rồi sinh ra một đứa con. Một hôm người chồng nhìn thấy dấu ấn trên mình người vợ, nhận ra đó là em gái mình. Đau đớn quá, người chồng từ biệt vợ ra đi. Người vợ thì không biết chuyện đó, cứ tưởng chồng đi làm vài ngày rồi sẽ về, nhưng chờ mãi vẫn không thấy, vài tháng, vài năm, vẫn trên đỉnh núi ôm con đứng đợi. Cho đến rất lâu sau, người ta thấy nơi đó một hòn đá hướng ra vùng trời xa thẳm, chính là người vợ bồng con đã hóa đá vì chờ chồng.

Hòn vọng phu trong sự tích này chính là Hòn vọng phu trên đỉnh núi Bà, Bình Định.
Tuy nhiên Hòn vọng phu trong tác phẩm của Lê Thương lại có nội dung khác.Cũng với câu chuyện về người vợ chờ chồng, Lê Thương đã xây dựng nên câu chuyện khiến ai đã một lần nghe qua đều xúc động
Trong nhạc phẩm này, Lê Thương đã sử dụng nhuần nhuyễn âm giai ngũ cung của Việt Nam, phối hợp với tiết điệu Tây phương để kể về mối tình chia cắt của người chồng và người vợ do chiến tranh loạn lạc.
Khi chiến tranh nổ ra,người chồng theo lệnh vua tòng quân với lời hẹn ước chỉ một thời gian sẽ trở về (phần 1).
Nhưng thời gian cứ bằng bẵng trôi,người vợ chờ đợi mãi vẫn không thấy chồng trở về. Chiều nào nàng cũng bồng con ra ngóng tin chồng, vết chân nàng đi dần hằn sâu trên phiến đá.Cỏ cây, hoa lá,sông núi,nước non...cả đất trời đều thương cảm cho nàng,đều giúp nàng ngóng tìm chồng,xem chàng đã về hay chưa.Ngóng trông mãi,đến lúc tất cả đều khuyên nàng đừng chờ đợi nữa,hãy "trở về chớ đừng để xuân tàn".Thế nhưng,nàng vẫn chờ,chờ mãi nơi ấy.Nước mưa,bụi thời gian tuôn xối xả lên nàng,"thấm vào đến tận tâm hồn đứa con".Ngày tháng dần trôi,nàng và con dần hóa đá vì chờ chồng (phần 2).
Người chồng,sau khi vượt qua biết bao gian khổ,hiểm nguy,cuối cùng đã thực hiện được lời hứa, trở về với nàng.Nhưng...đã quá muộn,nàng đã không còn để gặp chồng,chỉ còn "vết bước đi trên phiến đá mòn còn in dấu" và nỗi tiếc thương lưu truyền mãi đến muôn đời sau (phần 3).

• Trường ca Hòn Vọng Phu gồm có ba phần, có thể hát mỗi phần như một bài hát riêng:
  • Phần 1: Đoàn người ra đi
  • Phần 2: Ai xuôi vạn lí
  • Phần 3: Người chinh phu về