Hôn nhân đồng giới ở Tây Ban Nha

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Công nhận
quan hệ đồng giới
Hôn nhân

Argentina
Bỉ
Brazil
Canada
Pháp
Iceland
Na Uy
Bồ Đào Nha
Nam Phi
Tây Ban Nha
Thụy Điển
Uruguay

Vương quốc Anh:
Anh & xứ Wales
Vương quốc Đan Mạch:
Đan Mạch
Mexico:1
Thành phố Mexico, Quintana Roo
Vương quốc Hà Lan:
Hà Lan
Vương quốc New Zealand:
New Zealand
Hoa Kỳ:
CA, CT, DC, DE, IA,
MA, MD, ME, MN, NH,
NM (8 quận),2
NY, RI, VT, WA, 6 bộ tộc

Công nhận

Vương quốc Hà Lan:3
Aruba, Curaçao,
. Sint Maarten

† Chưa có hiệu lực
  1. Hợp pháp ở tất cả 31 bang
  2. Không có luật toàn quốc cho hôn nhân đồng giới; mỗi quận đưa ra biểu quyết hoặc phán quyết của tòa án.
  3. Nếu đăng ký kết hôn ở Hà Lan
Chủ đề LGBT

Hôn nhân đồng giớiTây Ban Nha được hợp pháp hóa từ 3 tháng 7, 2005.[1] Năm 2004, chính phủ dân chủ xã hội vừa được bầu cử, được lãnh đạo bởi Thủ tướng José Luis Rodríguez Zapatero, bắt đầu chiến dịch hợp pháp hóa hôn nhân đồng tính bao gồm quyền nhận con nuôi của các cặp đồng tính. Sau nhiều tranh luận, luật cho phép hôn nhân đồng tính được Quốc hội Tây Ban Nha thông qua vào 30 tháng 6, 2005 và công bố vào 2 tháng 7, 2005. Hôn nhân đồng giới bắt đầu hợp pháp từ Chủ nhật, 3 tháng 7, 2005.[2] Tây Ban Nha trở thành quốc gia thứ ba trên thế giới hợp pháp hóa hôn nhân đồng tính trên cả nước theo sau Hà LanBỉ và trước Canada 17 ngày.

Việc phê chuẩn điều luật này không phải là không có sự phản đối mặc dù 66% người dân ủng hộ.[3] Những nhà lãnh đạo Công giáo La Mã đặc biệt cương quyết phản đối và chỉ trích rằng việc này sẽ làm suy yếu đi ý nghĩa của hôn nhân.[4] Những tổ chức khác bày tỏ sự lo ngại về việc nhận con nuôi của các cặp đồng tính.[5] Biểu tình ủng hộ lẫn chống đối dự luật lôi kéo hàng ngàn người trên khắp các vùng của Tây Ban Nha. Sau khi dự luật này được phê chuẩn, Đảng Nhân dân Tây Ban Nha, một đảng bảo thủ đã kiện luật này ra Tòa án hiến pháp Tây Ban Nha.[6]

Khoảng 4.500 cặp đôi đồng giới cưới nhau ở Tây Ban Nha trong năm đầu tiên sau khi luật được thông qua.[7] Chẳng bao lâu sau khi luật được thông qua, nhiều câu hỏi xuất hiện xoay quanh vấn đề hợp pháp của hôn nhân đồng giới đối với người ngoại quốc đến từ đất nước không cho phép kết hôn đồng giới. Bộ Tư pháp qui định rằng luật này cho phép một công dân Tây Ban Nha cưới một người ngoại quốc bất kể đất nước của người đó có cho phép hay không.[8] Ít nhất một trong hai người phải là công dân Tây Ban Nha, hai người ngoại quốc có thể cưới nhau nếu họ sinh sống hợp pháp tại Tây Ban Nha.

Đảng Nhân dân Tây Ban Nha đã thắng áp đảo trong cuộc bầu cử Quốc hội 2011 và người đứng đầu Mariano Rajoy nói rằng ông phản đối hôn nhân đồng giới tuy nhiên quyết định có bãi bỏ luật này hay không phải chờ phán quyết của Tòa Hiến pháp.[9][10][11] Tháng 11, 2012, luật này được Tòa Hiến pháp quyết định giữ lại với 8 phiếu ủng hộ và 3 phiếu chống.[12][13][14] Bộ trưởng Tư pháp Alberto Ruiz-Gallardón tuyên bố chính phủ sẽ tôn trọng luật này và nó sẽ không bị hủy bỏ.[15][16][17]

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Trong thập niên 1990 và đầu thập niên 2000, nhiều hội đồng thành phố và cộng đồng tự trị đã cho phép đăng ký kết hợp dân sự nhằm đem lại quyền lợi cho những cặp không cưới nhau đối với bất kỳ giới tính nào mặc dù tác động hầu như chỉ mang tính biểu tượng.[18] Cơ quan đăng ký được thành lập ở 12 trong số 17 cộng đồng tự trị: Catalonia (1998), Aragon (1999), Navarre (2000), Valencia (2001), Quần đảo Baleares (2001), Madrid (2001), Asturias (2002), Andalusia (2002), Extremadura (2003), Xứ Basque (2003), Quần đảo Canaria (2003) và Cantabria (2005).[19][20] Luật Tây Ban Nha đã cho phép người độc thân nhận con nuôi do đó hiển nhiên một cặp đôi đồng giới có thể nhận con nuôi nhưng người bạn đời kia không phải là cha/mẹ hợp pháp và không có quyền nếu mối quan hệ đó chấm dứt hoặc người cha/mẹ hợp pháp qua đời.[18] Lúc đó hôn nhân đồng giới thì bất hợp pháp ở cộng đồng tự trị.[21]

Ngày 30 tháng 6, 2004, Bộ trưởng Tư pháp Juan Fernando López Aguilar tuyên bố Hạ viện đã tạm thời chấp thuận kế hoạch của chính phủ cho việc hợp pháp hóa hôn nhân đồng giới. Việc này để thực hiện lời hứa khi tuyên thệ của thủ tướng José Luis Rodríguez Zapatero.[1] López Aguilar cũng thông báo hai đề xuất của Đảng Hội tụ và Liên minh của Catalonia: một là đưa hôn nhân đồng giới và hôn nhân khác giới vào luật chung, hai là cho phép người hoán tính được thay đổi họ tên và giới tính mà không nhất thiết phải thực hiện phẫu thuật.[22]

Dự luật hôn nhân đồng giới được Nội các thông qua vào ngày 1 tháng 10, 2004, nộp cho Quốc hội vào 31 tháng 12[23] và được Hạ viện thông qua vào 21 tháng 4, 2005.[24][25] Tuy nhiên, dự luật đã bị bác bỏ vào 22 tháng 6, 2005 bởi Thượng viện, nơi có đa số ghế là người của Đảng Nhân dân.[26] Dự luật được chuyển lại cho Hạ viện nơi có quyền gạt bỏ quyết định của Thượng viện và cuối cùng dự luật được thông qua vào 30 tháng 6, 2005 với 187 phiếu thuận, 147 phiếu chống và 4 phiếu trắng.

Khi dự luật có hiệu lực vào 2 tháng 7, 2005, Tây Ban Nha trở thành quốc gia thứ ba trên thế giới hợp pháp hóa hôn nhân đồng giới trên toàn quốc sau Hà Lan và Bỉ.[27]

Đám cưới đồng giới đầu tiên diễn ra 8 ngày sau khi dự luật trở thành luật và được Carlos Baturín và Emilio Menéndez tổ chức tại phòng hội đồng ở Tres Cantos, ngoại ô Madrid.[28] Đám cưới đầu tiên giữa hai phụ nữ diễn ra ở Barcelona 7 ngày sau đó.[29]

Mặc dù quá trình dẫn tới quyền bình đẳng trải qua nhiều bước, vẫn có một khe hở: nếu một cặp đồng tính nữ sinh con, người mẹ phi huyết thống của đứa con vẫn chưa được xem là mẹ hợp pháp của đứa trẻ mà phải trải qua một thủ tục pháp lý dài để nhận con.[30] Trong khi đó quyền này thì hợp pháp đối với một cặp dị tính (cho dù có kết hôn hay không): một người cha dượng có thể tuyên bố con riêng của vợ là con của ông ta mà không cần một thủ tục pháp lý nào. Ngày 7 tháng 11, 2006, chính phủ bổ sung phần trợ giúp sinh sản vào điều luật, cho phép người mẹ phi huyết thống được coi là mẹ của đứa trẻ, cùng với người mẹ huyết thống.[31]

Quá trình phê chuẩn Luật 13/2005[sửa | sửa mã nguồn]

Luật dự thảo ngày 30 tháng 6, 2004 của Bộ trưởng Tư pháp được Tổng Hội đồng Tư pháp nghiên cứu.[32] Mặc dù Tổng Hội đồng thừa nhận rằng không thể chấp nhận sự kỳ thị đối với người đồng tính, việc mở rộng hôn nhân ra cho các cặp đồng giới (bao gồm việc nhận con lẫn nhau) là khá nghiêm trọng. Tổng Hội đồng tranh luận rằng việc mở rộng đó không được Hiến pháp đòi hỏi và có thể chấm dứt việc kỳ thị bằng những biện pháp pháp lý khác như là mở rộng kết hợp dân sự.[33]

Trước báo cáo không khả quan này, chính phủ trình dự luật lên Quốc hội vào 1 tháng 10, 2004. Với sự chống đối của Đảng Nhân dân và những thành viên của Đảng Liên minh Dân chủ Catalonia, những đảng khác trong Quốc hội ủng hộ cuộc cải cách. Ngày 21 tháng 4, 2005, Quốc hội thông qua dự luật với 183 phiếu thuận, 136 phiếu chống và 6 phiếu trắng (bao gồm một thành viên của Đảng Nhân dân).[34] Đoạn văn trong dự luật cho phép hôn nhân đồng tính ở Tây Ban Nha thì ngắn: chỉ một đoạn được thêm vào mục 44 của Luật Công dân, nói rằng hôn nhân có những điều kiện cần và hiệu lực bất kể những người liên quan là cùng hay khác giới tính.[35]

Cùng với những điều khoản Hiến pháp, đoạn văn được chấp thuận bởi Quốc hội được nộp cho Thượng viện, cơ quan cuối cùng quyết định thông qua, thay đổi hay phủ quyết. Ngày 21 tháng 6, 2005, những chuyên gia được gọi tới Thượng viện để tham gia tranh luận về vấn đề này. Ý kiến của các chuyên gia rất khác nhau, vài chuyên gia cho rằng việc người đồng tính nhận con nuôi không có tác động tới sự phát triển của một đứa trẻ, trừ khả năng cởi mở nhiều hơn đối với đồng tính luyến ái.[36] Tuy nhiên nhà tâm thần học Aquilino Polaino, mà Đảng Nhân dân gọi là chuyên gia, cho rằng đồng tính luyến ái là một rối loạn xúc cảm và bệnh lý. Giữa những quả quyết khác đem tới sự tranh luận, ông cho rằng "nhiều người đồng tính có tiền sử bị lạm dụng hiếp dâm khi còn nhỏ" và rằng những người đồng tính thường có gia đình trong đó người cha "không thân thiện, nghiện rượu và xa cách" và người mẹ "bảo vệ quá đáng" đối với con trai và "lạnh lùng" với con gái. Những thành viên nổi bật của Đảng Nhân dân sau đó đã bác bỏ lập luận của Polaino.[37]

Thượng viện đã phủ quyết đoạn văn do Quốc hội nộp. Sự phủ quyết này được đề xuất bởi Đảng Nhân dân, đảng có đa số ghế, và Đảng Liên minh Dân chủ của Catalonia, và được quyết định bới 131 phiếu thuận, 119 phiếu chống và 2 phiếu trắng.[38] Do đó, đoạn văn được gửi trả lại cho Quốc hội. Ngày 30 tháng 6, 2005, nó được Quốc hội thông qua. Đoạn văn này cùng với những điều khoản Hiến pháp, có quyền gạt bỏ quyền phủ quyết của Thượng viện. Quyết định này có được từ 187 phiếu thuận (bao gồm một thành viên của Đảng Nhân dân là Celia Villalobos), 147 phiếu chống và 4 phiếu trắng.[2] Phủ quyết của Thượng viện bị gạt bỏ do đó dự luật được thông qua. Cuộc bỏ phiếu đó được tổ chức sau khi Zapatero bất ngờ phát biểu trước quốc hội rằng:[39]

Chúng ta mở rộng cơ hội có được hạnh phúc cho láng giềng của chúng ta, đồng nghiệp của chúng ta, bạn bè của chúng ta và người thân của chúng ta. Cùng lúc đó, chúng ta xây dựng một xã hội tử tế.

Mariano Rajoy, lãnh đạo của Đảng Nhân dân, bị từ chối cơ hội trả lời sau khi Zapatero phát biểu và tố cáo Zapatero đã chia rẽ xã hội Tây Ban Nha.[39]

Khi thông tin đại chúng hỏi nhà vua Juan Carlos rằng ông có ký dự thảo đang được tranh luận tại Quốc hội hay không, ông trả lời rằng ông là quốc vương Tây Ban Nha, chứ không phải quốc vương của Bỉ, muốn ám chỉ rằng nhà vua Bỉ Baudouin đã từ chối ký luật hợp pháp hóa phá thai.[40] Nhà vua với quyền phê chuẩn của hoàng gia có thể làm cho sự phủ quyết của bên lập pháp có tác dụng. Tuy nhiên, quốc vương đã dùng quyền phê chuẩn của hoàng gia (ngự chuẩn) đối với Luật 13/2005 vào 1 tháng 7, 2005. Điều luật được công báo trên Boletín Oficial del Estado ngày 2 tháng 7 và có tác dụng vào 3 tháng 7.[41] Nhà vua bị những người theo chủ nghĩa Carlism và những người bảo thủ cực hữu chỉ trích vì đã ký điều luật.

Phản ứng[sửa | sửa mã nguồn]

Diễu hành đồng tính chào mừng Ngày Tự hào 2005 và Điều luật Hôn nhân đồng giới ở Tây Ban Nha.

Việc thông qua dự luật làm chính quyền Công giáo lo ngại, bao gồm Giáo hoàng John Paul II—người cảnh báo về sự suy yếu của những giá trị gia đình—và người kế nhiệm là Giáo hoàng Benedict XVI.[42] Cardinal López Trujillo, chủ tịch Hội đồng Giáo hoàng về Gia đình (Pontifical Council for the Family), nói rằng Giáo hội đã kêu gọi giáo dân khẩn cấp hãy vì quyền tự do tư tưởng mà chống lại điều luật. Ông nói rằng những người làm những công việc có mối liên hệ với việc thực thi hôn nhân đồng giới nên chống đối ngay cả điều đó có thể làm cho họ bị mất việc.[42]

Người ủng hộ quyền đồng tính lập luận rằng khi Giáo hội Công giáo cũng chính thức chống lại những hôn nhân khác giới của những người không theo đạo, sự chống đối đó không gây được tiếng vang; ví dụ Giáo hội đã không chống lại hôn nhân của thân vương FelipeLetizia Ortiz, người từng ly dị. Giáo hội đã không thể có ủng hộ đủ mạnh để lật đổ dự luật mặc dù 80% người Tây Ban Nha tự nhận là thành viên của Giáo hội. Những nhà xã hội học tin rằng nguyên nhân là do chủ nghĩa tự do đã gia tăng đáng kể trong quyền cá nhân những năm gần đây nơi mà Giáo hội từng có ảnh hưởng nhất đặc biệt là những vấn đề gia đình.[43] Một cuộc thăm dò cho thấy 3/4 người Tây Ban Nha tin rằng hệ thống nhà thờ đã lạc hậu so với thực tế xã hội.[44] Có người giải thích thêm rằng sự ảnh hưởng của Giáo hội tới người Tây Ban Nha đã suy giảm sau cái chết của tướng độc tài Francisco Franco năm 1975, người lãnh đạo chính thể có quan hệ mật thiết với Giáo hội.[45]

Thủ tướng Zapatero đáp lại chỉ trích của Giáo hội:

Hôn nhân hay gia đình sẽ không bị tổn hại khi hai người cùng giới kết hôn với nhau. Hơn thế, hai công dân này giờ đây có khả năng tổ chức cuộc sống của họ theo những chuẩn mực và nhu cầu của hôn nhângia đình. Nó không đe dọa cơ sở của hôn nhân mà chính xác là ngược lại: điều luật này công nhận và coi trọng hôn nhân.

Biết rằng nhiều người và cơ quan hết sức bất đồng với sự thay đổi luật này, tôi muốn nói rằng cũng như những cải cách khác đối với luận hôn nhân trước đây, điều luật này sẽ không tạo ra hậu quả xấu, kết quả của nó sẽ chỉ là tránh được sự chịu đựng vô nghĩa của những con người. Một xã hội làm cho công dân của mình tránh được những sự chịu đựng vô nghĩa là một xã hội tốt hơn.

Trong bất kỳ trường hợp nào, tôi muốn bày tỏ sự tôn trọng sâu sắc đối với những người và cơ quan đó và cũng mong muốn rằng tất cả những ai đồng ý phê chuẩn điều luật này cũng có được sự tôn trọng như vậy. Đối với những người đồng tính từng chịu đựng sự lăng mạ và xúc phạm trong nhiều năm, tôi muốn các bạn có được, cùng với sự can đảm mà các bạn đã thể hiện trong cuộc đấu tranh cho quyền công dân, sự rộng lượng và niềm vui đối với tất cả những quan niệm [khác nhau].

Thủ tướng Tây Ban Nha José Luis Rodríguez Zapatero[46]

Người chống đối hôn nhân đồng giới giơ biểu ngữ 'Hôn nhân = Đàn ông và Phụ nữ'.

Vào 19 tháng 6, 2005, có một cuộc chống đối công cộng đối với điều luật. Những thành viên Đảng Nhân dân dẫn đầu những người chống đối là những giám mục Tây Ban Nha và Diễn đàn Gia đình Tây Ban Nha (Foro Español de la Familia) nói rằng họ đã tập hợp 1,5 triệu người chống lại những gì mà họ coi là đã tấn công vào gia đình truyền thống trong khi đó người của chính phủ ở Madrid tính rằng có 166.000 người ở sự kiện này.[47] Hai tuần sau đó, trùng với ngày diễu hành đồng tính, FELGT (Tổ chức Nam nữ Đồng tính và Hoán tính Tây Ban Nha) ước tính có 2 triệu người tuần hành để ủng hộ điều luật mới trong khi đó nguồn cảnh sát ước tính là 97.000 người.[48][49] Cả hai cuộc diễu hành đều diễn ra ở Madrid, khi mà Đảng Nhân dân bảo thủ lãnh đạo.

Những giám mục Tây Ban Nha cũng cho rằng chính phủ, khi mở rộng quyền kết hôn cho những cặp đồng tính, đã làm suy yếu ý nghĩa của hôn nhân, khái niệm mà họ đĩnh nghĩa cho một cặp dị tính.[4] Diễn đàn Gia đình Tây Ban Nha bày tỏ sự lo ngại về khả năng những gặp đồng tính nhận con nuôi và lập luận rằng việc nhận con nuôi không phải là một quyền của người nhận nuôi (cha mẹ nuôi) mà là của người được nhận nuôi (con nuôi). Những tổ chức đồng tính đáp lại rằng trên thực tế, việc những cặp đồng tính nhận con nuôi đã xảy ra từ lâu ở Tây Ban Nha, bởi lẽ nhiều cặp đã nuôi nấng những trẻ nhỏ được nhận nuôi bởi một người của cặp đó. Việc một cặp đồng tính nhận con nuôi đã được hợp pháp hóa ở Navarre, Asturias, Aragon, xứ BasqueCatalonia trước khi hôn nhân đồng giới được hợp pháp hóa, sự kiện đã hợp pháp hóa việc nhận con nuôi đó trên toàn quốc.[50] Những tổ chức này cũng lập luận rằng không có cơ sở khoa học khi cho rằng thiên hướng tình dục gây ra những vấn đề trong sự phát triển của con nuôi. Quan điểm này cũng được chính thức ủng hộ bởi Trường Tâm lý Tây Ban Nha, tổ chức cho rằng đồng tính luyến ái không phải là một căn bệnh.[51]

Trong một tiểu sử năm 2008, hoàng hậu Sofía của Tây Ban Nha tiết lộ rằng đối với những mối quan hệ cùng giới có cam kết, bà nghiêng về cụm từ "kết hợp dân sự" hơn là "hôn nhân".[52][53][54][55][56][57] Điều này cùng với những bình luận công khai được viện dẫn khác của hoàng hậu làm cho hoàng gia Tây Ban Nha bị chỉ trích, điều hiếm khi xảy ra, và cung điện Zarzuela phải đưa ra lời xin lỗi cho hoàng hậu vì đã dùng từ "không chính xác".[54][58] Antonio Poveda, chủ tịch FELGT, nói rằng tổ chức này chấp nhận lời xin lỗi của hoàng hậu nhưng cũng nói thêm rằng cộng đồng đồng tính vẫn còn cảm giác không tốt về hoàng hậu vì những lời bình luận đó.[52] Vua Juan Carlos, người được biết là có tư tưởng tự do hơn vợ rất nhiều, đã nổi giận vì cuốn tiểu sử. Phóng viên tường thuật lại rằng, nhà vua sẽ sa thải những công chức của cung điện đã thông qua lời nhận xét của hoàng gia về quyển sách.[52]

Trong cuộc Tổng tuyển cử 2011, lãnh đạo Đảng Nhân dân và thủ tướng Mariano Rajoy nói rằng ông cũng nghiêng về cụm từ "kết hợp dân sự" hơn là "hôn nhân" đối với những cặp đồng giới.[9][10][11]

Tòa án Hiến pháp[sửa | sửa mã nguồn]

Ngày 21 tháng 7, 2005, một thẩm phán ở thành phố Dénia từ chối cấp đăng ký kết hôn cho một cặp đồng tính nữ. Vị thẩm phán này cũng nộp đơn không thừa nhận điều luật hôn nhân đồng giới lên Tòa Hiến pháp dựa theo Điều 32 của Hiến pháp là "Đàn ông và phụ nữ có quyền kết hôn với đầy đủ quyền bình đẳng pháp lý."[59] Tháng 8, 2005, một thẩm phán ở Gran Canaria từ chối cấp đăng ký kết hôn cho ba cặp đồng tính và nộp một đơn không thừa nhận khác.[60] Tháng 12, 2005, Tòa Hiến pháp bác bỏ cả hai đơn trên của hai thẩm phán vì họ không đủ tư cách pháp lý để kiện lên Tòa án Hiến pháp.[61] Ngày 30 tháng 9, 2005, Đảng Nhân dân quyết định tiến hành một vụ kiện hiến pháp gây ra chia rẽ trong nội bộ đảng.[62] Kết quả được công bố ngày 6 tháng 11, 2012, bảy năm sau khi vụ kiện được đưa ra.[63] Tòa Hiến pháp quyến định giữ lại điều luật hôn nhân đồng giới với 8 phiếu ủng hộ và 3 phiếu chống.[64]

Ngày 27 tháng 2, 2007, Diễn đàn Gia đình Tây Ban Nha đưa ra một bản đề xuất được ký bới 1,5 triệu người nhằm chỉ hợp pháp hóa sự kết hợp của một nam và một nữ (do đó cấm hôn nhân đồng giới). Đề xuất bị Quốc hội bác bỏ. Vào 30 tháng 5, 2007, Ủy ban Kỷ luật của Tổng Hội đồng Quyền Xét xử (Comisión Disciplinaria del Consejo General del Poder Judicial -CGPJ-) đã xử thẩm phán Dénia phải bồi thường 305 euro vì đã từ chối hôn nhân của một cặp đồng tính và bị nghiêm cấm thực hiện điều đó lần nữa.[65] Hành vi này bị Ủy ban Kỷ luật cho là một "cổ máy tuyên truyền" cho chính phủ.[65]

Vấn đề người nước ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

   Hôn nhân đồng giới

   Công nhận hoặc thực hiện trong một số trường hợp

   Tòa án Cấp cao đã chấp nhận nhưng chưa được thực hiện

   Chính phủ đã công bố ý định hợp pháp hóa

   Hôn nhân đồng giới không hợp pháp

Chẳng bao lâu sau khi điều luật được thông qua, nhiều câu hỏi được đưa ra về tình trạng hợp pháp của hôn nhân đối với người không phải là Tây Ban Nha sau khi một người Tây Ban Nha và một người quốc tịch Ấn Độ sống ở Catalonia bị từ chối đăng ký kết hôn dựa trên cơ sở là Ấn Độ chưa công nhận hôn nhân đồng giới.[66] Tuy nhiên, vào 22 tháng 7, một thẩm phán khác ở Catalonia đã cấp đăng ký kết hôn cho một phụ nữ Tây Ban Nha và bạn đời của cô là người quốc tịch Argentina (hôn nhân đồng tính nữ đầu tiên ở Tây Ban Nha). Vị thẩm phán này đã không đồng ý với quyết định của đồng nghiệp của ông và đã nghiêng về quyền được kết hôn mặc dù luật Argentina lúc đó chưa cho phép hôn nhân đồng giới.[67]

Ngày 27 tháng 7, Junta de Fiscales de Sala, một tổ chức thuộc Đoàn thể Xét xử Công cộng (Public Prosecutor's Corp) đã đề xuất lên văn phòng Bộ Tư pháp, đưa ra ý kiến rằng người LGBT Tây Ban Nha có thể cưới người nước ngoài mà nước đó không cho phép hôn nhân đồng tính.[68] Cuộc hôn nhân đó sẽ hợp pháp theo pháp luật Tây Ban Nha nhưng không mặc nhiên hợp pháp theo pháp luật của đất nước kia. Một quyết định được công bố trên Thông cáo Quốc gia Chính thức:

hôn nhân giữa một người Tây Ban Nha và một người nước ngoài, hoặc giữa hai người nước ngoài cùng giới sống ở Tây Ban Nha sẽ hợp pháp dựa trên luật pháp Tây Ban Nha ngay cả luật pháp đất nước của người đó không cho phép hoặc công nhận kiểu hôn nhân này.[8]

Theo hướng dẫn của Bộ Tư pháp (Dirección General de Registros y Notariado), các lãnh sự quán Tây Ban Nha ở nước ngoài có thể thực hiện những thủ tục sơ bộ cho đăng ký hôn nhân đồng giới.[69] Ít nhất một trong hai người phải là công dân Tây Ban Nha sống ở khu vực chịu trách nhiệm của lãnh sự quán đó. Tuy nhiên, việc đăng ký kết hôn chỉ có thể được thực hiện ở những lãnh sự quán mà chính quyền sở tại công nhận hôn nhân đồng giới (lãnh sự quán Tây Ban Nha ở Boston, Brussels, Den Haag, Amsterdam, Oslo, Toronto, Montréal, Ottawa, Cape Town, Pretoria, Stockholm, Washington, D.C., Mexico City, Lisboa, Porto, Reykjavík, Buenos Aires, Rosario, Córdoba and Mendoza, cho đến tháng 8, 2010). Trong mọi trường hợp khác, hai người đăng ký phải thực hiện trên lãnh thổ Tây Ban Nha.[70] Hai người nước ngoài không sinh sống ở Tây Ban Nha không thể kết hôn ở Tây Ban Nha, ít nhất một người phải là sinh sống ở Tây Ban Nha (resident), mặc dù cả hai có thể là không có quốc tịch Tây Ban Nha.

Thống kê[sửa | sửa mã nguồn]

Tỉ lệ hôn nhân đồng giới ở Tây Ban Nha 2008

   0,127 – 0,060

   0,060 – 0,040

   0,040 – 0,020

   0,020 – 0,013

Theo Viện Thống kê Quốc gia Tây Ban Nha (INE), đã có 23.523 cặp đồng giới kết hôn cho đến hết năm 2011: 1.275 vào 2005,[71] 4.574 vào 2006,[72] 3.250 vào 2007,[73] 3.549 vào 2008,[74] 3.412 vào 2009,[75] 3.583 vào 2010[76] and 3.880 vào 2011.[77]

Năm Hôn nhân nam-nam Hôn nhân nữ-nữ Hôn nhân đồng giới Tổng hôn nhân  % hôn nhân đồng giới
2005 (từ tháng 7) 923 352 1.275 120.728 1,06
2006 3.190 1.384 4.574 211.818 2,16
2007 2.180 1.070 3.250 203.697 1,60
2008 2.299 1.250 3.549 196.613 1,81
2009 2.212 1.200 3.412 175.952 1,94
2010 2.216 1.367 3.583 170.815 2,10
2011 2.293 1.587 3.880 163.085 2,38

Hầu hết kết hôn đồng giới năm 2009 diễn ra ở: Catalonia, với 895 đám cưới (3,24% tổng số kết hôn ở vùng này); Madrid, 547 (2,77%); Andalusia, 455 (1,35%); Cộng đồng Valencia, 427 (2,34%); và Quần đảo Canaria, 224 (3,70%).[78]

Những cặp kết hôn nổi bật[sửa | sửa mã nguồn]

Trong năm đầu tiên 2005, luật đã nhận được ủng hộ của Hoàng gia Tây Ban Nha, Pedro Zerolo, một nhà xã hội học và nghị viên thành phố Madrid, cưới Jesús Santos vào tháng 1 và người dẫn chương trình truyền hình nổi tiếng Jesús Vázquez cưới Roberto Cortés vào tháng 3.[79][80] Vào tháng 10, thẩm phán chống khủng bố nổi bật Grande-Marlaska cưới bạn trai Gorka Gomez.[81] Tháng 8, 2006, nghị viên thành phố Ourense và đảng viên Đảng Nhân dân Pepe Araujo, người từng phản đối luật, cưới bạn trai Nino Crespo.[82] Tháng 9, 2006, Alberto Linero Marchena và Alberto Sánchez Fernández, đều là quân nhân ở Căn cứ Không quân Morón gần Sevilla, trở thành quân nhân đầu tiên ở Tây Ban Nha cưới nhau theo luật mới này.[83] Tháng 8, 2008, Doña Luisa Isabel Alvarez de Toledo, nữ công tước thứ 21 xứ Medina Sidonia và ba lần được phong Grandee (một danh hiệu quí tộc) vì những hoạt động xã hội của bà, trở thành người giữ vị trí quí tộc cao nhất Tây Ban Nha cưới người yêu lâu năm của bà khi bà lâm chung trên giường bệnh. Người vợ đó Liliana Maria Dahlmann hiện nay trở thành Quả phụ Công tước xứ Medina Sidonia.[84][85][86]

Dư luận[sửa | sửa mã nguồn]

Theo một thăm dò của Trung tâm Điều tra Xã hội của chính phủ (Centro de Investigaciones Sociológicas), công bố tháng 4, 2005, 66% người Tây Ban Nha ủng hộ hợp pháp hóa hôn nhân đồng giới.[3] Một thăm dò khác của Viện Opina một ngày trước khi dự luật được thông qua cho kết quả 62,1% ủng hộ dự luật hôn nhân đồng giới và 49,1% ủng hộ một cặp đồng giới có quyền nhận con nuôi.[87] Một thăm dò của Viện Opina 9 tháng sau khi dự luật được thông qua cho thấy 61% đồng ý với quyết định của chính phủ.[88]

Ngày 25 tháng 7, 2007, Tổ chức BBVA công bố báo cáo Chân dung Xã hội của người Tây Ban Nha, cho thấy 60% dân số Tây Ban Nha ủng hộ hôn nhân đồng giới. Sự ủng hộ chủ yếu từ những người trẻ hơn, từ 15 tới 34 tuổi (75%), những người có học vấn cao hơn (71%), những người không theo tôn giáo (75,5%) và những người tự xác định là có tư tưởng chính trị cánh tả và trung tả (71,9%). Tuy nhiên, chỉ 44% dân số ủng hộ quyền nhận con nuôi của một cặp đồng tính, trong khi 42% phản đối quyền này.[89]

Một thăm dò Ipsos vào tháng 5, 2013, thấy rằng 76% người tham gia ủng hộ hôn nhân đồng giới và 13% khác ủng hộ một dạng khác của việc công nhận quan hệ của một cặp đôi đồng giới.[90] Theo thăm dò Ifop, tháng 5, 2013, 71% người Tây Ban Nha ủng hộ cho phép một cặp đôi đồng giới kết hôn và nhận con nuôi.[91]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă “Spain's new government to legalize gay marriage”. SignonSanDiego.com. Reuters. 15 tháng 4 năm 2004. Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 10 năm 2009. Truy cập ngày 14 tháng 12 năm 2009. 
  2. ^ a ă “Spain approves liberal gay marriage law”. St. Petersburg Times. 1 tháng 7 năm 2005. Truy cập ngày 8 tháng 1 năm 2007. 
  3. ^ a ă Giles, Ciaran (21 tháng 4 năm 2005). “Spain: Gay marriage bill clears hurdle”. Planetout.com. Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 12 năm 2007. Truy cập ngày 22 tháng 12 năm 2006. 
  4. ^ a ă “Spanish bishops decry legislation weakening marriage”. Catholic World News. 20 tháng 7 năm 2005. Truy cập ngày 11 tháng 1 năm 2007. 
  5. ^ (tiếng Tây Ban Nha) “Manifiesto del Foro de la Familia”. 20 Minutos.es. 18 tháng 6 năm 2005. Truy cập ngày 12 tháng 1 năm 2007. 
  6. ^ Thornberry, Malcolm (28 tháng 10 năm 2005). “Spain's Highest Court Agrees To Hear Gay Marriage Challenge”. 365gay.com. Bản gốc lưu trữ ngày 31 tháng 10 năm 2005. Truy cập ngày 25 tháng 1 năm 2007. 
  7. ^ “Conservative mayor presides over gay wedding”. Euronews. 30 tháng 7 năm 2006. Truy cập ngày 13 tháng 10 năm 2009. 
  8. ^ a ă “Spain's same-sex marriage law applies to foreigners”. Advocate.com. Reuters. 9 tháng 8 năm 2005. Truy cập ngày 22 tháng 12 năm 2006. 
  9. ^ a ă “Spain gay rights and abortion activists fear backlash”. BBC. 25 tháng 11 năm 2011. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2011. 
  10. ^ a ă “Factbox: Policies of Spain's People's Party”. Reuters. 20 tháng 11 năm 2011. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2011. 
  11. ^ a ă “Mariano Rajoy, New Spain Prime Minister, Opposes Same-Sex Marriage Law”. Huffington Post. 28 tháng 11 năm 2011. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2011. 
  12. ^ Same-sex marriage upheld by Spain's highest court
  13. ^ (tiếng Tây Ban Nha) Amplio respaldo del Tribunal Constitucional al matrimonio homosexual
  14. ^ (tiếng Tây Ban Nha) SENTENCIA
  15. ^ (tiếng Tây Ban Nha) Gallardón no tocará la ley vigente
  16. ^ (tiếng Tây Ban Nha) Gallardón: El Gobierno "no modificará" la ley de matrimonio homosexual
  17. ^ (tiếng Tây Ban Nha) El Gobierno mantendrá el matrimonio homosexual tal y como lo ha validado el TC
  18. ^ a ă “EQUALITY FOR LESBIANS AND GAY MEN A relevant issue in the civil and social dialogue” (PDF). THE INTERNATIONAL LESBIAN AND GAY ASSOCIATION. Tháng 6 năm 1998. Truy cập ngày 13 tháng 10 năm 2009. 
  19. ^ Same-sex couples in Spain. Historical, contextual and symbolic factors
  20. ^ (tiếng Tây Ban Nha) Ley de la C.A. de Cantabria 1/2005, de 16 de mayo, de parejas de hecho de la Comunidad Autónoma de Cantabria
  21. ^ “World legal survey:Spain”. The International Lesbian and Gay Association. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 3 năm 2007. Truy cập ngày 25 tháng 1 năm 2007. 
  22. ^ “Spanish lawmakers approve bill to let transsexuals change gender without surgery”. Advocate.com. 9 tháng 11 năm 2006. Truy cập ngày 25 tháng 1 năm 2007. 
  23. ^ Goodman, Al (1 tháng 10 năm 2004). “Spain moves closer on gay marriage”. CNN. Bản gốc lưu trữ ngày 8 tháng 5 năm 2008. Truy cập ngày 25 tháng 1 năm 2007. 
  24. ^ Thornberry, Malcolm (21 tháng 4 năm 2005). “Same-Sex Marriage Passes First Big Hurdle In Spain”. 365GAY.com Inc. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 6 năm 2008. Truy cập ngày 20 tháng 12 năm 2006. 
  25. ^ “Spain paves way for gay marriage”. BBC News. 21 tháng 4 năm 2005. 
  26. ^ “Spain Senate rejects same-sex marriage bill”. Planetout Inc. 23 tháng 6 năm 2005. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 9 năm 2007. Truy cập ngày 20 tháng 12 năm 2006. 
  27. ^ Woolis, Daniel (2 tháng 6 năm 2005). “Spain's Gay Marriage Law Goes Into Effect”. 365GAY.com. Bản gốc lưu trữ ngày 6 tháng 6 năm 2005. Truy cập ngày 20 tháng 12 năm 2006. 
  28. ^ Goodman, Al (11 tháng 7 năm 2005). “First gay couple marries in Spain”. CNN. Truy cập ngày 30 tháng 1 năm 2007. 
  29. ^ (tiếng Tây Ban Nha) “La primera boda entre dos mujeres se celebra en Cataluña”. CADENASER.COM. 22 tháng 6 năm 2005. Truy cập ngày 20 tháng 12 năm 2006. 
  30. ^ (tiếng Tây Ban Nha) De Cózar, Álvaro (18 tháng 10 năm 2006). “El Gobierno revisará la discriminación de las lesbianas con bebés 'in vitro'”. El País. Truy cập ngày 25 tháng 1 năm 2007. 
  31. ^ (tiếng Tây Ban Nha) “Lesbianas podrán ser madres de los hijos "in vitro" de sus parejas”. Terra. 7 tháng 11 năm 2006. Bản gốc lưu trữ ngày 25 tháng 5 năm 2012. Truy cập ngày 20 tháng 8 năm 2007. 
  32. ^ (tiếng Tây Ban Nha) “El Consejo de Ministros aprobará el matrimonio homosexual” (bằng tiếng Tây Ban Nha). Agencia Pulsar. 29 tháng 12 năm 2004. Truy cập ngày 25 tháng 1 năm 2007. 
  33. ^ (tiếng Tây Ban Nha) “El CGPJ pide que se paralice la reforma que permitirá los matrimonios entre homosexuales”. El Mundo. 15 tháng 1 năm 2005. Truy cập ngày 26 tháng 1 năm 2007. 
  34. ^ (tiếng Tây Ban Nha) “El Congreso aprueba el matrimonio entre personas del mismo sexo”. El Mundo. 22 tháng 4 năm 2005. Truy cập ngày 26 tháng 1 năm 2007. 
  35. ^ (tiếng Tây Ban Nha) “El Congreso aprueba la ley que permite casarse a los homosexuales”. 20 minutos. 22 tháng 4 năm 2005. Truy cập ngày 29 tháng 1 năm 2007. 
  36. ^ (tiếng Tây Ban Nha) “Psicólogos y juristas avalan adopción y correcto desarrollo del niño”. Web de Hogar. 20 tháng 6 năm 2005. Truy cập ngày 25 tháng 1 năm 2007. 
  37. ^ (tiếng Tây Ban Nha) “Dirigentes del PP discrepan del experto citado por su partido que tachó de enfermos a los gays”. El Mundo. 21 tháng 6 năm 2005. Truy cập ngày 8 tháng 1 năm 2007. 
  38. ^ “Spanish Senate vetoes gay marriage law”. Catholic News Agency. 23 tháng 6 năm 2005. Truy cập ngày 8 tháng 1 năm 2007. 
  39. ^ a ă Green, Jennifer (1 tháng 7 năm 2005). “Spain Legalizes Same-Sex Marriage”. The Washington Post. Truy cập ngày 30 tháng 1 năm 2007. 
  40. ^ (tiếng Tây Ban Nha) “Don Juan Carlos, sobre el matrimonio gay: 'Soy el Rey de España y no el de Bélgica'”. El Mundo. 13 tháng 5 năm 2006. Truy cập ngày 8 tháng 1 năm 2007. 
  41. ^ (tiếng Tây Ban Nha) “Disposiciones Generales” (PDF). Boletin Oficial del Estado. 2 tháng 6 năm 2005. Truy cập ngày 8 tháng 1 năm 2007. 
  42. ^ a ă “Vatican condemns Spain gay bill”. BBC News. 22 tháng 4 năm 2005. Truy cập ngày 8 tháng 1 năm 2007. 
  43. ^ McLean, Renwick (1 tháng 6 năm 2005). “Spain Legalizes Gay Marriage; Law Is Among the Most Liberal”. The New York Times. Truy cập ngày 26 tháng 1 năm 2007. 
  44. ^ Tremlett, Giles (17 tháng 6 năm 2005). “Bishops to lead gay law protest”. The Guardian. Truy cập ngày 26 tháng 1 năm 2007. 
  45. ^ “Spain approves gay marriage bill”. BBC. 1 tháng 10 năm 2004. Truy cập ngày 30 tháng 1 năm 2007. 
  46. ^ “Freedom and Equality”. Partners Task Force. 30 tháng 6 năm 2005. Truy cập ngày 12 tháng 1 năm 2007. 
  47. ^ (tiếng Tây Ban Nha) Arroyo, Marta (20 tháng 6 năm 2006). “Una multitud pide que se retire la ley del Matrimonio Homosexual”. El Mundo. Truy cập ngày 27 tháng 1 năm 2007. 
  48. ^ (tiếng Tây Ban Nha) “La marcha del Orgullo Gay celebra la Ley del Matrimonio Homosexual”. Telefónica de España, S.A.U. 7 tháng 2 năm 2005. Bản gốc lưu trữ ngày 25 tháng 5 năm 2012. Truy cập ngày 22 tháng 12 năm 2006. 
  49. ^ (tiếng Tây Ban Nha) “Multitudinaria marcha del Orgullo Gay festeja Matrimonio Homosexual”. Terra. 7 tháng 2 năm 2005. Bản gốc lưu trữ ngày 25 tháng 5 năm 2012. Truy cập ngày 27 tháng 12 năm 2006. 
  50. ^ (tiếng Tây Ban Nha) “La sentencia que concede la adopción a una pareja de lesbianas desata un intenso debate social”. Caja Madrid. Truy cập ngày 21 tháng 1 năm 2007. 
  51. ^ (tiếng Tây Ban Nha) Lantigua, Isabel F (21 tháng 6 năm 2005). “Los psicólogos niegan que la homosexualidad sea una enfermedad”. El Mundo. Truy cập ngày 8 tháng 1 năm 2007. 
  52. ^ a ă â Burnett, Victoria (27 tháng 11 năm 2008). “Queen Sofia Unamused by a Book Quoting Her”. nytimes.com. Truy cập ngày 16 tháng 11 năm 2009. 
  53. ^ “Queen of Spain's Gay Marriage Comment Ignites Controversy”. FoxNews.com. 31 tháng 10 năm 2008. 
  54. ^ a ă “Queen's outburst sparks debate about the monarchy in Spain”. efluxmedia.com. 3 tháng 11 năm 2008. 
  55. ^ NewsEditor (1 tháng 11 năm 2008). “Spain's queen criticized for anti-gay comments”. lgbtqnews.com. Truy cập ngày 16 tháng 11 năm 2009. 
  56. ^ “Spanish Queen alone in anti-gay comments”. Expatica. 31 tháng 10 năm 2008. Truy cập ngày 16 tháng 11 năm 2009. 
  57. ^ Rhodes, Matt (31 tháng 8 năm 2008). “Spain: Gay Anger Over Spanish Queen Book”. sky.com. Truy cập ngày 16 tháng 11 năm 2009. 
  58. ^ Morris and Larraz, Sarah and Theresa (31 tháng 10 năm 2008). “Queen draws ire over gay marriage comment”. reuters.com. Truy cập ngày 16 tháng 11 năm 2009. 
  59. ^ “Spanish Magistrate Refuses to Perform Another Gay Marriage”. Lifesite. 23 tháng 3 năm 2006. Truy cập ngày 25 tháng 1 năm 2007. 
  60. ^ Thornberry, Malcolm (13 tháng 8 năm 2005). “New Threat To Spain's Gay Marriage Law”. 365GAY.com. Bản gốc lưu trữ ngày 9 tháng 12 năm 2007. Truy cập ngày 22 tháng 12 năm 2006. 
  61. ^ “Spain's High Court Upholds Gay Marriage Law”. 365GAY.com. 15 tháng 12 năm 2005. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 12 năm 2005. Truy cập ngày 22 tháng 12 năm 2006. 
  62. ^ (tiếng Tây Ban Nha) Remirez DeGanuza, Carmen (22 tháng 9 năm 2005). “Aguirre critica el recurso contra el matrimonio gay y Rajoy la desautoriza”. El Mundo. Truy cập ngày 8 tháng 1 năm 2007. 
  63. ^ (tiếng Tây Ban Nha) García Pedraz, Javier (6 tháng 11 năm 2012). “22.442 matrimonios homosexuales, pendientes hoy del Constitucional”. El País. Truy cập ngày 6 tháng 11 năm 2012. 
  64. ^ (tiếng Tây Ban Nha) Peral, María (6 tháng 11 năm 2012). “Sí al matrimonio homosexual”. El Mundo. Truy cập ngày 6 tháng 11 năm 2012. 
  65. ^ a ă (tiếng Tây Ban Nha) “305 euros de multa por no querer oficiar bodas homosexuales”. El País. 30 tháng 5 năm 2007. Truy cập ngày 30 tháng 5 năm 2007. 
  66. ^ Woolls, Daniel (6 tháng 6 năm 2005). “Spain's Gay Marriage Law Hits Snag Over Foreigners”. 365Gay.com. Bản gốc lưu trữ ngày 23 tháng 10 năm 2005. Truy cập ngày 20 tháng 12 năm 2006. 
  67. ^ (tiếng Tây Ban Nha) Drago, Tito (2005). “ESPAÑA:Matrimonio gay se internacionaliza”. I.P.S. Bản gốc lưu trữ ngày 25 tháng 5 năm 2012. Truy cập ngày 25 tháng 1 năm 2007. 
  68. ^ (tiếng Tây Ban Nha) “Fiscalía acuerda apoyar los matrimonios gays entre españoles y extranjeros”. naciongay. Truy cập ngày 20 tháng 12 năm 2006. 
  69. ^ (tiếng Tây Ban Nha) “Sobre la tramitación del matrimonio / BOE con la circular del Ministerio de Justicia”. FELGT. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 11 năm 2007. Truy cập ngày 25 tháng 1 năm 2007. 
  70. ^ (tiếng Tây Ban Nha) Peral, María (27 tháng 7 năm 2005). “La Fiscalía apoya el matrimonio homosexual con extranjeros aunque sus países lo prohíban”. El Mundo. Truy cập ngày 25 tháng 1 năm 2007. 
  71. ^ (tiếng Tây Ban Nha) “Movimiento Natural de la Población”. INE. 2006. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2009. 
  72. ^ (tiếng Tây Ban Nha) “Movimiento Natural de la Población”. INE. 2007. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2009. 
  73. ^ (tiếng Tây Ban Nha) “Movimiento Natural de la Población”. INE. 2008. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2009. 
  74. ^ (tiếng Tây Ban Nha) “Movimiento Natural de la Población”. INE. 2009. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2009. 
  75. ^ (tiếng Tây Ban Nha) “Movimiento Natural de la Población”. INE. 2010. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2010. 
  76. ^ (tiếng Tây Ban Nha) “Movimiento Natural de la Población”. INE. 2011. Truy cập ngày 5 tháng 9 năm 2011. 
  77. ^ (tiếng Tây Ban Nha) “Movimiento Natural de la Población”. INE. 2012. Truy cập ngày 29 tháng 6 năm 2012. 
  78. ^ (tiếng Tây Ban Nha) “Movimiento Natural de la Población”. INE. 2010. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2010. 
  79. ^ (tiếng Tây Ban Nha) “El concejal socialista Zerolo se casa con su novio por todo lo alto”. 20minutos.es. 10 tháng 1 năm 2005. Truy cập ngày 12 tháng 12 năm 2009. 
  80. ^ (tiếng Tây Ban Nha) “Jesús Vázquez se casa con su novio Roberto”. El Mundo. 11 tháng 3 năm 2005. Truy cập ngày 12 tháng 12 năm 2009. 
  81. ^ (tiếng Tây Ban Nha) Motero, Rosa (11 tháng 6 năm 2006). “Fernando Grande-Marlaska: En el ojo del huracán”. El País. Truy cập ngày 12 tháng 12 năm 2009. 
  82. ^ (tiếng Tây Ban Nha) “Un concejal del PP de Ourense protagoniza la primera boda gay de un cargo de su partido”. 20minutos. 4 tháng 8 năm 2006. Truy cập ngày 12 tháng 12 năm 2009. 
  83. ^ (tiếng Tây Ban Nha) “Dos militares homosexuales se casan hoy en la primera boda gay del Ejército español”. 20minutos. 15 tháng 9 năm 2006. Truy cập ngày 12 tháng 12 năm 2009. 
  84. ^ Nash, Elizabeth (5 tháng 2 năm 2008). “Red Duchess a rebel to the last as she snubs family and leaves all to wife”. The Independent. Truy cập ngày 12 tháng 12 năm 2009. 
  85. ^ Keeley, Graham (16 tháng 3 năm 2008). “Red Duchess wed lesbian lover to snub children”. The Daily Telegraph. Truy cập ngày 12 tháng 12 năm 2009. 
  86. ^ (tiếng Tây Ban Nha) Algorri, Luis (28 tháng 3 năm 2008). “Liliana, el poder de la nueva duquesa”. Tiempo. Truy cập ngày 12 tháng 12 năm 2009. 
  87. ^ “Same-Sex Marriage Legislation OK in Spain”. Angus Reid Global Monitor. 2 tháng 7 năm 2005. Truy cập ngày 22 tháng 12 năm 2006. 
  88. ^ “Spaniards Back Government on Same-Sex Marriage”. Angus Reid Global Monitor. 20 tháng 4 năm 2006. Truy cập ngày 22 tháng 12 năm 2006. 
  89. ^ (tiếng Tây Ban Nha) Un 44% de los españoles acepta la adopción por parejas del mismo sexo frente a un 42% que se opone
  90. ^ “Same-Sex Marriage”. Ipsos. 7-21 May 2013. 
  91. ^ (tiếng Pháp) Enquête sur la droitisation des opinions publiques européennes

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]