Hạ Khải
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
||||||||||||||||||||||||||||
Hạ Khải (chữ Hán: 夏启; trị vì: 2197 TCN – 2188 TCN[1]) là vị vua thứ hai của nhà Hạ trong lịch sử Trung Quốc.
Mục lục |
[sửa] Thân thế
Ông là con trai của Hạ Vũ - vua đầu tiên của nhà Hạ. Mẹ của ông mang họ Đồ Sơn.
[sửa] Thực thi cha truyền con nối
Khải là con của vua Hạ Vũ. Thời kỳ đó chưa có chế độ cha truyền con nối mà các vua thường chọn người hiền tài trong nước lên thay mình. Trước đó vua Nghiêu đã chọn Thuấn mà không truyền cho con là Đan Chu, vua Thuấn chọn Hạ Vũ mà không truyền cho con là Thương Quân.
Khi còn sống, Hạ Vũ đã chọn lựa Cao Dao làm người kế vị, nhưng Cao Dao mất sớm, do đó con Cao Dao là Bá Ích được chọn. Tuy nhiên khi Vũ mất, nhiều người trong thiên hạ theo Khải hơn, vì vậy nên ngôi vua thuộc về Khải. Bá Ích nhường lại ngôi vua cho Khải và tránh ở phía nam núi Hộ Sơn. Việc chuyển giao quyền lực giữa Ích và Khải khá ôn hoà.
Tuy nhiên, cuốn sử Trúc thư kỉ niên của nước Ngụy thời Chiến Quốc lại chép rằng giữa Khải và Ích đã nổ ra cuộc đại chiến ở Hộ Sơn; Ích định giành ngôi với Khải và bị Khải giết chết. Trong quá trình chuyển giao quyền lực chính trị, Hạ Vũ bề ngoài truyền ngôi cho Ích như quy định “chọn người hiền tài” nhiều đời trước, nhưng thực tế lại giúp con mình là Khải tăng cường lực lượng, đợi thời cơ để đánh bại Ích[2].
Việc Khải nối ngôi Hạ Vũ đã chính thức đánh dấu sự thực thi chế độ cha truyền con nối được duy trì từ đó mà các triều đại sau này kế tục.
[sửa] Đánh dẹp
Thời vua Khải trị vì, bộ lạc Hữu Hộ không quy phục. Khải mang quân đi dẹp loạn, gặp quân địch ở đất Cam. Ông làm bài Cam thệ rồi mời 6 quan khanh đến tuyên bố mệnh lệnh, đốc thúc tướng sĩ chiến đấu.
Sau đó hai bên đại chiến ở đất Cam, quân Hạ thắng lớn. Hạ Khải tiêu diệt họ Hữu Hộ, các bộ lạc khác đều quy phục.
Năm 2188 TCN, vua Khải mất. Ông ở ngôi tất cả 9 năm. Con ông Thái Khang lên thay.
[sửa] Xem thêm
[sửa] Tham khảo
- Sử ký Tư Mã Thiên những điều chưa biết - Hạ bản kỷ, Bùi Hạnh Cẩn - Việt Anh dịch (2005), NXB Văn hoá thông tin
- Trình Doãn Thắng, Ngô Trâu Cương, Thái Thành (1998), Cố sự Quỳnh Lâm, NXB Thanh Hoá
- Kỳ Ngạn Thần (2007), Người Trung Quốc và những hiểu lầm về lịch sử, NXB Công an nhân dân.
[sửa] Chú thích
| Trước: Hạ Vũ |
Vua nhà Hạ 2197 TCN–2188 TCN |
Sau: Thái Khang |
|
||||||||
