Hệ thống phân loại phim

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Một hệ thống phân loại phim có vai trò sắp xếp những phim sao cho phù hợp từng đối tượng khán giả dựa trên những yếu tố như tình dục, khỏa thân, bạo lực, ngôn từ và hành động tục tĩu, sử dụng chất gây nghiện và một số nội dung người lớn khác.

Hệ thống này giúp cho cha mẹ quyết định xem bộ phim nào phù hợp cho con cái họ. Ngoài ra, trong một số trường hợp, hệ thống còn bắt buộc những rạp chiếu phim chấp hành một nghĩa vụ pháp lý là không cho phép trẻ nhỏ vào xem những phim không phù hợp lứa tuổi. Hệ thống thường được sử dụng thay thế hoặc bổ sung cho những cơ quan kiểm duyệt ở nhiều nước.

Người ta thường tranh cãi về tính hiệu quả, tính bắt buộc của những hệ thống này. Nhiều người ưa thích những nội dung được kiểm duyệt cao, trong đó những đứa trẻ có thể thích xem những bộ phim được cho là không phù hợp với lứa tuổi của chúng (hiện tượng quả cấm). Những bản DVD mà "chưa phân loại", "không cắt", "không kiểm duyệt" càng lúc càng trở nên phổ biến.

Ở những nước như Úc, một cơ quan chính phủ sẽ quyết định việc phân loại, trong khi đó ở Hoa Kỳ và một số nước khác, việc đánh giá sẽ thực hiện bởi một tổ chức không thuộc chính quyền (ví dụ MPAA). Ở hầu hết các nước, những bộ phim được coi là xâm phạm đạo đức sẽ có thể bị kiểm duyệt, hạn chế, cắt bỏ một số nội dung hay cấm trình chiếu.

Ảnh hưởng của các nhân tố lên việc đánh giá ở mỗi nước là khác nhau, tuy theo điều kiện văn hóa, tôn giáo, chuẩn mực đạo đức... của mỗi nước. Ví dụ, ở những nước như Mỹ, ngay cả những phim có chứa nội dung tình dục nhẹ nhàng cũng có thể bị hạn chế chỉ dành cho người lớn tuổi, thì ở Pháp hay Đức, nội dung tình dục được đánh giá thoáng hơn. Ngược lại, yếu tố bạo lực khiến những phim bạo lực bị xếp loại cao và kiểm duyệt ở Phần Lan hay Đức, còn ở Mỹ lại xếp loại nhẹ hơn cho những bộ phim loại này.

Nhìn chung, hệ thống phân loại ở các quốc gia châu Á sẽ khắt khe hơn so với các nước Âu-Mỹ, cả về yếu tố bạo lực lẫn tình dục. Tại các nước châu Á, những phim có cảnh khỏa thân thường bị phân loại khắt khe nhất, đồng thời những cảnh nóng kéo dài (trên 3 giây) hoặc không che những bộ phận nhạy cảm thì sẽ bị cắt bỏ.

Một bộ phim có thể được sản xuất với mức phân loại chủ định. Nó có thể được chỉnh sửa lại nếu xếp hạng không được như mong muốn, đặc biệt là để chống việc xếp loại cao hơn dự định. Nó cũng có thể được chỉnh sửa thành những phiên bản thay thế tùy thuộc vào hệ thống xếp loại của từng nước.

Mỹ[sửa | sửa mã nguồn]

Hệ thống phân loại phim ảnh hiện hành của Mỹ do MPAA tiến hành bao gồm:

Biểu tượng phân loại
Nội dung phân loại
G rating symbol
G - General Audiences/ Có thể công chiếu rộng rãi
Mọi người đều có thể xem.
Không có hình ảnh khỏa thân, không có cảnh (hoặc dấu hiệu khác như âm thanh, ngôn ngữ...) liên quan đến tình dục, sử dụng chất kích thích (gồm rượu bia, thuốc lá, ma túy...). Bạo lực và các lời lẽ thô tục hầu như không có.
PG rating symbol
PG - Parental Guidance Suggested/ Cha mẹ nên có hướng dẫn cho con khi xem
Một số hình ảnh có thể không thích hợp cho trẻ em.
Không có cảnh khỏa thân, các cảnh (hoặc dấu hiệu khác như âm thanh, ngôn ngữ...) liên quan đến tình dục rất ít, cảnh sử dụng chất kích thích nhẹ nhàng (như thuốc lá, rượu) rất ít và chỉ thoáng qua. Bạo lực và lời lẽ tục tĩu rất ít. Phân loại này không ghi rõ độ tuổi có thể xem song thông thường chỉ có trẻ 9 tuổi trở lên mới có thể được xem phim thuộc nhãn phân loại này mà thôi.
PG-13 rating symbol
PG-13 - Parents Strongly Cautioned/ Các bậc cha mẹ đặc biệt chú ý
Một số hình ảnh không thích hợp cho trẻ em dưới 13 tuổi.
Phim có thể có các lời tục tĩu (chửi thề) ở mức nhẹ ("stupid", "idiot"...), các cảnh liên quan đến tình dục chỉ ở mức nhẹ (ví dụ như ôm hôn), có cảnh khỏa thân dù không rõ ràng (ví dụ như cảnh nam nữ vuốt ve nhau trên giường và được đắp ngoài bởi một tấm chăn), có cảnh bạo lực ở mức thấp (đánh lộn, gây hấn nhưng không làm ai bị thương nặng) và/ hoặc sử dụng chất kích thích nhẹ như thuốc lá, rượu.
R rating symbol
R - Restricted/ Phim có giới hạn người xem
Không dành cho người dưới 16 tuổi mà không có cha mẹ hoặc người giám hộ đi cùng do có thể gây hoảng loạn hoặc ảnh hưởng xấu đến tư duy, đạo đức của trẻ em.
Có các lời tục tĩu, dâm dục ở mức vừa (ví dụ như chửi thề với từ "shit", "damn"...), có cảnh khỏa thân nhưng được che khuất các bộ phận nhạy cảm. Có cảnh bạo lực ở mức cao (sát nhân, bắn súng, đâm dao) nhưng không mô tả chi tiết xác chết, vết thương hoặc máu me; có cảnh sử dụng các chất kích thích bị cấm như ma túy, cần sa... nhưng ở mức thời lượng ngắn và không đặc tả.
Mức này ở nhiều nước khác (nhất là các nước châu Á) sẽ bị xếp ở hạng "cấm trẻ em dưới 18 tuổi", đồng thời phải cắt bớt một số hình ảnh, nội dung không phù hợp với văn hóa bản địa. Ví dụ như phim điện ảnh Sex and the city ở Mỹ được dán nhãn R, nhưng khi chiếu ở Singapore thì bị xếp ở mức "cấm trẻ em dưới 18 tuổi", đồng thời phải cắt bỏ hết các cảnh khỏa thân, lộ ngực hay văng tục do "không phù hợp với văn hóa của người Hoa, người Mã Lai và người Ấn" (3 dân tộc chính của Singapore).
NC-17 rating symbol
NC-17 - No Children 17 or Under Admitted/ Không dành cho trẻ em dưới 17 tuổi do có nhiều yếu tố gây ảnh hưởng xấu đến nhân cách, đạo đức, khuyến khích hành vi phạm tội.
Có cảnh, lời lẽ tục tĩu, dâm dục ở mức cao (ví dụ như chửi thề với từ "fuck", "bitch"...), cảnh khỏa thân rõ ràng, cảnh yêu đương đồng tính, đặc tả bạo lực ở mức ghê gớm (bạo dâm, tra tấn, sát nhân hàng loạt, kinh dị, cảnh máu me vung vãi, tội phạm chia phe chém giết nhau...), đặc tả chi tiết cảnh sử dụng các chất kích thích bị cấm (ma túy, cần sa) trong phim. Có các yếu tố gây tranh cãi, nội dung đả kích, châm biếm, xúc phạm... liên quan đến lịch sử, tôn giáo, dân tộc. Mức này ở rất nhiều nước khác (ngoài Mỹ) thì sẽ bị xếp là phim cấm trình chiếu.

Các nhà sản xuất phim thường gây áp lực với MPAA để bỏ phân loại NC-17 bởi chúng làm cho phim của họ bị thiệt hại nhiều (các nhà phân phối, bán lẻ ở Mỹ không muốn bán các DVDs loại NC-17 để tránh gây ác cảm cho phụ huynh; nhiều tờ báo uy tín từ chối điểm phim, quảng cáo các phim loại NC-17; trong khi nhiều nước thì cấm trình chiếu những phim mà Hoa Kỳ xếp loại ở mức NC-17[1][2].

Hàn Quốc[sửa | sửa mã nguồn]

Phân loại phim ở Hàn Quốc gồm các mức:[3][4]

  • Phổ biến (전체 관람가) – Cho mọi người xem.
  • 12 (12세 이상 관람가) – Thích hợp cho người từ 12 tuổi trở lên.
  • 15 (15세 이상 관람가) – Thích hợp cho người từ 15 tuổi trở lên (áp dụng khi phim có nội dung tương đương với mức PG-13 của Hoa Kỳ).
  • Giới hạn thiếu niên (청소년 관람불가) – Cấm trẻ em dưới 18 tuổi (áp dụng khi phim có nội dung tương đương với mức R của Hoa Kỳ, có thể đi kèm với việc chỉnh sửa, cắt bỏ một số nội dung, cảnh quay, lời thoại không phù hợp).
  • Giới hạn – Lưu hành nội bộ ở 1 số rạp đặc biệt, không được phép trình chiếu cho công chúng (áp dụng khi phim có nội dung tương đương với mức NC-17 của Hoa Kỳ).

Phillipines[sửa | sửa mã nguồn]

Phân loại phim ở Phillipines gồm các mức:[5]

  • G (Phổ biến) – Cho mọi người xem.
  • PG (Cha mẹ cần chú ý) – Trẻ em dưới 13 tuổi cần có cha mẹ đi kèm khi xem phim.
  • R-13 (Restricted-13) – Cấm trẻ em dưới 13 tuổi.
  • R-16 (Restricted-16) – Cấm trẻ em dưới 16 tuổi (áp dụng khi phim có nội dung tương đương với mức PG-13 của Hoa Kỳ).
  • R-18 (Restricted-18) – Cấm trẻ em dưới 18 tuổi (áp dụng khi phim có nội dung tương đương với mức R của Hoa Kỳ, có thể đi kèm với việc chỉnh sửa, cắt bỏ một số nội dung, cảnh quay, lời thoại không phù hợp).
  • X - Lưu hành nội bộ, không được phép trình chiếu cho công chúng (áp dụng khi phim có nội dung tương đương với mức NC-17 của Hoa Kỳ).

Hồng Kông[sửa | sửa mã nguồn]

Phân loại phim ở Hồng Kông gồm các mức:

  • I (Phổ biến) – Cho mọi người xem.
  • IIA (Không phù hợp với trẻ em) – Trẻ em dưới 10 tuổi cần có cha mẹ đi kèm khi xem phim.
  • IIB (Không phù hợp với thiếu niên và trẻ em) – Trẻ em dưới 13 tuổi cần có cha mẹ đi kèm khi xem phim.
  • III (Chỉ dành cho người trên 18 tuổi) – Cấm trẻ em dưới 18 tuổi (áp dụng khi phim có nội dung tương đương với mức R của Hoa Kỳ, có thể đi kèm với việc chỉnh sửa, cắt bỏ một số nội dung, cảnh quay, lời thoại không phù hợp).

Trong 4 phân cấp, cấp I, IIA và IIB chỉ là một sự khuyến cáo và không đưa ra hình phạt. Riêng phim cấp III được quản lý chặt chẽ, người xem phim cũng như người bán vé sẽ bị xử lý theo pháp luật nếu cho phép người dưới 18 tuổi vào rạp. Các cửa hàng băng đĩa cũng sẽ bị phạt nếu bán phim cấp III cho người dưới 18 tuổi.

Argentina[sửa | sửa mã nguồn]

Viện Phim ảnh và Nghệ thuật Nghe nhìn (Instituto de Cine y Artes Audiovisuales, INCAA) thông qua Hội đồng Tư vấn Biểu diễn Điện ảnh (Comisión Asesora de Exhibición Cinematográfica) đã sử dụng hệ thống phân loại dưới đây:

  • ATP: phù hợp với mọi độ tuổi, ATP viết tắt từ "Apta (para) Todo Público", có nghĩa là "cho tất cả công chúng
  • 13: chỉ phù hợp với 13 tuổi trở lên
  • 16: chỉ phù hợp với 16 tuổi trở lên
  • 18: chỉ phù hợp với 18 tuổi trở lên
  • X: Khiêu dâm rõ ràng
  • E: Miễn phân loại. Dành cho những bộ phim về thể thao, âm nhạc...

Úc[sửa | sửa mã nguồn]

Phòng Phân loại Phim và Văn học (Office of Film and Literature Classification, OFLC) là tổ chức do chính phủ Úc tài trợ có vai trò phân loại tất cả các phim phát hành trước công chúng.

Ủy ban phân loại chủ yếu bao gồm các thành viên tự do. Trên nhãn của OFLC thường có dòng chữ "Informing your Choices" (Thông báo lựa chọn của bạn) và sẽ có những biểu tượng viền màu cho mỗi mức phân loại. Nó sẽ đi kèm những khuyến cáo cho người tiêu dùng như nhẹ, trung bình, mạnh hay mức độ cao các yếu tố ngôn ngữ thô tục, khỏa thân, tình dục, chủ đề... Các phim loại MA15+, R18+ và X18+ là sẽ bị giới hạn người xem theo pháp lý.

Loại E được sử dụng cho những phim không cần phải phân loại, như phim tài liệu giáo dục. Tuy nhiên những phim tài liệu hay hòa nhạc nếu mà vượt quá ngưỡng loại PG thì cũng sẽ được đưa ra để xếp loại. Những bậc phân loại là:

  • E - Miễn phân loại. Những phim này không chứa những nội dung gây ra bất đồng (thường những nội dung này có thể xếp loại M hoặc cao hơn).
  •  G  - Phổ biến. Dành cho phim loại nhẹ.
  •  PG  - Khuyến cáo nên có hướng dẫn của cha mẹ. Dành cho phim loại nhẹ.
  •  M  - Khuyến cáo chỉ nên cho khán giả trưởng thành. Dành cho phim loại trung bình. Trong mức này còn có một mức là MA15+
    •  MA15+  - Không phù hợp với độ tuổi dưới 15. Những người dưới 15 chỉ được xem khi đi cùng cha mẹ hay người bảo hộ. Dành cho phim loại nặng (như phim chiến tranh, lịch sử, tội phạm...).
  •  R18+  - Hạn chế chỉ dành cho người trên 18 tuổi. Dành cho phim có nội dung nhạy cảm ở mức độ cao (sát nhân hàng loạt, khủng bố đẫm máu...).
  •  X18+  - Hạn chế chỉ dành cho người trên 18 tuổi. Mức phân loại này chỉ dành cho phim khiêu dâm (chỉ bán tại ACT và NT, nhưng cũng có thể được đưa tới các bang khác qua đường bưu điện).
  • RC - Loại từ chối. Những phim này bị cấm bán hay thuê ở Úc.

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

  • The Netherlands film board's comparison of phim classifications issued for twelve recent films by the classification boards of the UK, France, the Netherlands, Germany, Austria, Denmark, and Sweden.
  • List of certificates thu âm in the IMDb database. Note that while extensive, this list is not exhaustive, and that it mixes current and old rating systems and does not specify which is which, thus making it difficult to use.
  • IMDb's information about rating systems from all over the world.
  • FilmClassifications.com Information regarding phim classifications from Australia, Canada, Ireland, New Zealand, Singapore, South Africa, the United Kingdom and the United States.
  • Australian Office of Film and Literature Classification.
  • Denmark Medierådet for Børn og Unge (The Media Council for Children and Young People).
  • Finland Valtion Elokuvatarkastamo.
  • France Centre National de la Cinématographie (CNC).
  • Germany Spitzenorganisation der Filmwirtschaft e. V. (SPIO)
  • Iceland Smáís.
  • Iceland Kvikmyndaskoðun
  • Irish phim Censor's Office.
  • Japan Administration Commission of Motion Picture Code of Ethics.
  • Netherlands Kijkwijzer (and Nicam).
  • New Zealand Office of phim & Literature Classification.
  • Norway Media Authority.
  • Singapore Media Development Authority.
  • Sweden Statens Biografbyrå (SBB).
  • South African Film and Publications Board.
  • Spanish phim Academy (ACE).
  • United Kingdom British Board of phim Classification (BBFC).
  • USA Motion Picture Association of America.