Họ Chó

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Họ Chó
Coyote portrait.jpg
Chó sói đồng cỏ Bắc Mỹ (Canis latrans)
Phân loại khoa học
Giới (regnum) Animalia
Ngành (phylum)

Chordata

(không phân hạng) Craniata
Phân ngành (subphylum) Vertebrata
Phân thứ ngành (infraphylum) Gnathostomata
Liên lớp (superclass)

Tetrapoda

(không phân hạng) Synapsida
(không phân hạng) Reptiliomorpha
(không phân hạng) Amniota
(không phân hạng) Mammaliaformes
Lớp (class) Mammalia
Phân lớp (subclass) Theria
Phân thứ lớp (infraclass) Eutheria
Đại bộ (magnordo) Epitheria
Liên bộ (superordo) Laurasiatheria
Bộ (ordo) Carnivora
Phân bộ (subordo) Caniformia
Họ (familia) Canidae
G. Fischer de Waldheim, 1817
Các chi

Họ Chó (danh pháp khoa học: Canidae) là một họ động vật có vú chuyên ăn thịt và ăn tạp được gọi chung là chó hay cáo. Họ này bao gồm chó, chó sói xám, cáo, chó sói đồng cỏ Bắc Mỹchó rừng. Tất cả các loài động vật này đều đi bằng đầu ngón chân của chúng.

Phân loại[sửa | sửa mã nguồn]

Lưu ý rằng việc phân chia họ Canidae thành "cáo thực thụ" (tông Vulpini) và "chó thực thụ" (tông Canini) có thể không phù hợp với các quan hệ thực tế và việc phân loại theo đơn vị phân loại của một vài loài cáo, chó hiện còn gây tranh cãi. Tuy nhiên, phân tích ADN gần đây chỉ ra rằng Canini và Vulpini là các nhánh hợp lệ, nhưng loại trừ hai chi: NyctereutesOtocyon. Đây là các loài thuộc nhóm cơ sở của họ Chó và không có quan hệ họ hàng gần với cả Vulpini hay Canini. (Một số chứng cứ cũng đề nghị điều tương tự cho chi Urocyon.)

Các chi SpeothosChrysocyon là các thành viên nguyên thủy của Canini, nhưng cũng có thể được đặt trong nhánh riêng của chúng. Chi Cuon có thể trên thực tế là một phần của chi Canis và cũng tồn tại một số chứng cứ cho thấy hai chi AlopexFennecus có thể không phải là các nhánh hợp lệ mà là một phần của chi Vulpes.

Chó nhà được một số học giả liệt kê như là Canis familiaris còn những người khác (bao gồm cả Viện SmithsonianHiệp hội các nhà nghiên cứu thú Hoa Kỳ) lại coi nó là phân loài của sói xám (tức là Canis lupus familiaris); sói đỏ có thể là hoặc không là một loài theo đúng nghĩa; còn chó Dingo, được phân loại một cách khác nhau là Canis dingo, Canis lupus dingo, Canis familiaris dingo hay Canis lupus familiaris dingo. Ít nhất có một phân loài chó sói gần đây đã được liệt kê như là một loài riêng rẽ - đó là sói miền đông Canada (Canis lycaon). Tuy nhiên, đây là sự phân loại còn gây tranh cãi.

Phát sinh loài[sửa | sửa mã nguồn]

Biểu đồ phát sinh loài dưới đây của họ Chó là theo Wang và ctv, hình 141:[1]

Canidae

Hesperocyoninae




Caninae



Borophaginae




Các loài còn sinh tồn[sửa | sửa mã nguồn]

Tất cả các loài còn sinh tồn đều nằm trong phân họ Chó (Caninae)

Bộ răng[sửa | sửa mã nguồn]

Các loài trong họ Chó có 42 răng - công thức bộ răng của chúng như sau:

3.1.4.2
3.1.4.3

Răng sớm rụng hay răng sữa có công thức 3 1 3, khi đó chúng hoàn toàn không có răng hàm.

Hoạt động sinh dục[sửa | sửa mã nguồn]

Đọc thêm Hoạt động sinh dục ở động vật có vú.

Khi giao phối, chó (cáo) đực ban đầu trèo lên chó (cáo) cái từ phía sau, giống như phần lớn động vật tứ chi khác, một thế mà người ta gọi một cách không chính thức là kiểu chó. Con cái sẽ dạt đuôi sang một bên nếu nó chấp nhận. Con đực thông thường sẽ đi vòng quanh do nó cố gắng để tìm được điểm tựa chắc chắn trên con cái, và trong khi đó nó cố gắng đưa dương vật của mình chui vào trong âm đạo của con cái. Ở thời điểm này, dương vật vẫn chưa cương cứng, nó vẫn còn nhỏ và kìm sự cương cứng nhờ một xương nhỏ bên trong, được gọi là xương dương vật, là loại xương chỉ có ở chó (cáo) mà không có ở loài người.

Khi con đực đã cho dương vật của nó vào trong âm đạo, thông thường nó sẽ giữ chặt hơn và ấn nhanh hơn, và đây là thời điểm mà dương vật của nó lớn dần lên. Đây là điểm khác biệt trong sự giao phối của chó (cáo) khi so với sự giao hợp của loài người, do người đàn ông đầu tiên phải cương cứng dương vật để sau đó cho vào trong âm đạo; còn chó (cáo) đực cho dương vật vào rồi mới cương cứng.

Chó (cáo) đực có một vùng hình cầu chứa các mô cương cứng ở gốc của dương vật, nó chặn giữ dương vật ở trong âm đạo của con cái trong khi giao phối do nó được nhồi bằng máu. [1]

Khi dương vật đã bị hãm lại bên trong âm đạo nhờ các mô cương cứng, con đực thường sẽ giương chân lên và quay ngoát nó trên lưng con cái trong khi xoay vòng. Hai con sẽ đứng với phần mông của chúng chạm vào nhau và dương vật bị khóa trong âm đạo trong khi sự xuất tinh diễn ra, làm giảm sự rò rỉ của tinh dịch ra khỏi âm đạo. Sau một khoảng thời gian, thường khoảng 5 - 20 phút (đôi khi lâu hơn), các mô cương cứng xẹp xuống, cho phép hai con vật tách nhau ra.

Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]

Xem thêm: Kích thước các loài Họ chó

Phương tiện liên quan tới Canidae tại Wikimedia Commons

  1. ^ Wang, Xiaoming; Richard Tedford, Beryl Taylor (17 tháng 11 năm 1999). “Phylogenetic systematics of the borophaginae”. Bulletin of the American Museum of Natural History 243. Truy cập ngày 8 tháng 7 năm 2007.