Hồng Lĩnh (thị xã)

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Thị xã Hồng Lĩnh là một đô thị trung tâm phía bắc của tỉnh Hà Tĩnh, nơi có dòng Sông La,Sông Minh giang (Kênh nhà Lê) và sông Lam dưới chân dãy núi Hồng Lĩnh với 99 ngọn nổi tiếng.

Hồng Lĩnh
Địa lý
Trực thuộc thành phố: {{{thành phố cấp trên quận}}}
Trụ sở Ủy ban Nhân dân:
Vị trí:
Diện tích: 58,5 km²
Số phường: 5 phường, 1 xã
Dân số
Số dân: 40.805
Mật độ: 698 người/km²
Thành phần dân tộc:
Hành chính
Chủ tịch Hội đồng Nhân dân:
Chủ tịch Ủy ban Nhân dân:
Bí thư Quận ủy: {{{QU}}}
Thông tin khác
Điện thoại trụ sở:
Số fax trụ sở:
Website: {{{Website}}}

Vị trí địa lý[sửa | sửa mã nguồn]

  • Thị xã Hồng Lĩnh nằm ở toạ độ 105,45 kinh độ đông - 18,32 vĩ độ bắc, là nơi giao nhau của Quốc lộ 1A và 8A.
  • Phía bắc giáp huyện Hưng Nguyên (Nghệ An), phía đông giáp huyện Nghi Xuân, phía tây giáp huyện Đức Thọ, phía nam giáp huyện Can Lộc.
  • Trung tâm Thị xã cách Thành phố Vinh 15 km về phía bắc và Thành phố Hà Tĩnh 35 km về phía Nam, Cửa khẩu Quốc tế Cầu Treo 92 km về phía Tây;
  • Hồng Lĩnh là trung tâm kinh tế, văn hoá - xã hội phía Bắc tỉnh Hà Tĩnh.

Diện tích, dân số[sửa | sửa mã nguồn]

  • Năm 2009, Thị xã Hồng Lĩnh có 5.855,23 ha diện tích tự nhiên và 40.805 nhân khẩu.[1]

Hành chính[sửa | sửa mã nguồn]

Các làng nghề truyền thống[sửa | sửa mã nguồn]

  • Làng rèn Vân Chàng'': thuộc phường Đức Thuận, thị xã Hồng Lĩnh. Từ bao đời làng rèn Vân Chàng không chỉ có tiếng ở địa phương mà cả trong nước về sản xuất các mặt hàng đồ sắt phục vụ nông nghiệp và đời sống.
  • Làng rèn,Minh Lang,Minh Lương Vân Chàng thuộc Tổng Trung Lương'':Nay thuộc phường Trung Lương, thị xã Hồng Lĩnh.
  • Từ bao đời làng rèn {Minh Lang Vân Chàng} nằm trong tổng Trung Lương còn gọi là Xóm Đàng Trong và xóm Đàng ngoài, không chỉ có tiếng ở địa phương mà cả trong nước về sản xuất các mặt hàng đồ sắt phục vụ nông nghiệp và đời sống. Làng Vân Chàng thuộc xã Nam Giang huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định và Đình thờ lực vị thánh tổ nghề ở Bà Hạc Thành phố Hồ Chí Minh là một làng nghề truyền thống thợ rèn, có nguồn gốc từ làng rèn truyền thống Làng Minh Lang Vân chàng Tổng Trung Lương thị xã Hồng Lĩnh.; rất phát đạt nghề rèn nông cụ,
  • Hiện nay nghề dươc tiếp tục phát triển và mở rộng.
  • Đền Thờ Ông Thánh Tổ Truyền Nghề Rèn của Việt Nam có gốc ở Rú Tiên(Tiên Sơn),nằm trong Quần thể Văn hóa Tiên sơn Tổ dân phố Tiên Sơn Phường Trung Lương

Lịch sử-văn hóa[sửa | sửa mã nguồn]

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Hồng Lĩnh từ thời Văn Lang là một phần của bộ Việt Thường, tương truyền trước thời Văn Lang có nước Việt Thường (Việt Thường quốc) đóng đô ở Ngàn Hống (Hồng Lĩnh), sử cũ Trung Hoa có chép vào thời Chu Thành Vương (1042TCN-1021TCN) có người ở Việt Thường mang chim Trĩ trắng đem cống. Có thuyết cho rằng sau thời kỳ tồn tại của Việt Thường quốc với trung tâm ở Ngàn Hống, đến thời Văn Lang kinh đô của người Việt cổ chuyển ra Phong Châu (Phú Thọ) khi đó Việt Thường trở thành một trong 15 bộ của nước Văn Lang

Thời Hán thuộc quận Cửu Chân, thời độc lập thuộc vào xứ Nghệ An, đến thời vua Minh Mạng thuộc tỉnh Hà Tĩnh.

Ngày 19 tháng 9 năm 1981, thành lập thị trấn Hồng Lĩnh trực thuộc huyện Đức Thọ.[2]

Ngày 2 tháng 3 năm 1992, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 67-HĐBT thành lập thị xã Hồng Lĩnh thuộc tỉnh Hà Tĩnh trên cơ sở tách thị trấn Hồng Lĩnh; 2 xã Đức Thuận, Trung Lương; 29,02 ha diện tích tự nhiên với 389 nhân khẩu của xã Đức Thịnh thuộc huyện Đức Thọ; 2 xã: Đậu Liêu, Thuận Lộc thuộc huyện Can Lộc; thành lập 2 phường Bắc Hồng và Nam Hồng trên cơ sở giải thể thị trấn Hồng Lĩnh.[3]

Ngày 19 tháng 1 năm 2009, Nghị định 03/NĐ-CP của Chính phủ thành lập 3 phường: Trung Lương, Đức Thuận, Đậu Liêu trên cơ sở các xã có tên tương ứng.[4]

Di tích và danh thắng[sửa | sửa mã nguồn]

  • Đền thờ Song Trạng ở phường Đức Thuận
  • Đền thờ Bùi Cầm Hổ ở phường Đậu Liêu
  • Khu du lịch Suối Tiên trên núi Hồng Lĩnh
  • Núi Hồng Lĩnh: Là dãy núi có 99 ngọn thuộc tỉnh Hà Tĩnh. Nơi đây có khoảng 100 ngôi chùa và đền miếu. Có ngôi rất cổ như chùa Hương Tích hay chùa Chân Tiên nơi vẫn còn dấu chân người và chân ngựa trên tảng đá (gắn với truyền thuyết [Tiên giáng trần]). Phong cảnh hùng vĩ, thơ mộng của Hồng Lĩnh là nơi sinh ra nhà thơ vĩ đại của Việt Nam - Nguyễn Du, danh nhân văn hóa được thế giới kỷ niệm.
  • Danh thắng Chùa Thiên Tượng và Hồ Thiên Tượng Phường Trung Lương:
  • Khu Quần thể di tích văn hóa Tiên Sơn { Chùa Tiên Đền Thánh} ở Phường Trung Lương
  • Trung Lương là;Quê Nội Cụ Tam Nguyên Yên Đổ {Nguyễn Khuyến}

Danh nhân[sửa | sửa mã nguồn]

  • Nhà sử học Sử Hy Nhan, Sử Đức Huy
  • Quan ngự sử triều Lê Bùi Cầm Hổ
  • Tiến sỹ Giám sát Ngự sử quyền tham chánh, hiến sát sứ xứ Sơn Nam Bùi Đăng Đạt dưới thời Lê Trung Hưng. Hiện mộ phần được an táng tại phường Trung Lương, TX. Hồng Lĩnh, tỉnh Hà Tĩnh.
  • Giáo sư Nguyễn Đức Bình: nguyên ủy viên Bộ Chính trị, khóa VII, VII, Bí thư Trung ương Đảng, nguyên chủ tịch Hội đồng lý luận trung ương, nguyên giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh
  • Tiến sỷ Nguyễn Quốc Huy nguyên Phó chủ nhiệm văn phòng chính phủ
  • Thạc sỹ Nguyễn Nhật cục trưởng cục hàng Hải Việt Nam

Lễ hội truyền thống[sửa | sửa mã nguồn]

  • Lễ hội Hát Sắc Bùa ở Xã Thuận Lộc
- Tổ chức trong đêm giao thừa từ 00h00 đến 08h00 ngày 01 tháng Giêng hàng năm.
- Đây là lễ hội mang tính truyền thống nhằm tạo sự giao lưu gặp gỡ đầu năm cho người

dân nơi đây.

- Hàng năm vào khoảng 25 tháng Chạp người dân nơi đây đã tụ tập tại các hội quán của

các xóm để tập dượt.

- Các bài hát Sắc bùa được các vị bô lão và những người có tiếng thơ văn sáng tác,

Lời hát mang những nét đặc trưng của người dân nơi đây và những lời chúc tốt đẹp đầu năm.

  • Hội đua thuyền ở Trung Lương
- Thời gian: mồng 3 & 4 Tết Nguyên Đán và các ngày lễ lớn trong năm.
- Đặc điểm: Hội đua thuyền được tổ chức nhằm chọn ra những tay đua cừ khôi và rèn luyện sức khỏe cho dân vùng sông nước; đồng thời là truyền thống của nhân dân địa phương để cầu yên xóm làng.
  • Lễ hội văn hóa Tiên Sơn gồm Chùa Tiên sơn, Đền lục vị Thánh tổ } (Đền thờ Bà Chúa Kho)(Tam tứ,Tứ phủ) {Đền Tiên Sơn} Phường Trung Lương:Đây là điểm bảo tồn nghi lễ chầu văn của người Việt,Bảo tồn văn hoá dân tộc Việt trên dãy Miền trung của liên hiệp các hội Unesco Việt Nam

Đặc điểm của Lễ hội Văn Hóa Tiên Sơn là sự khôi phục các lễ hội văn hóa vật thể phi vật thể truyền thống dân gian như lễ tế lục vị (6 Thánh)tổ truyền nghề trong dân gian.với người dân ở đây là nghề Rèn vào ngày 07 tết Nguyên Đán;

Trong lễ hội có tục Hầu Đồng hát chầu văn { Hầu Bóng,Hầu chứng } nét sinh hoạt Đạo Mẫu tại đền

Lễ Hội Tiên Sơn Chính thức khai đại lễ vào 15 tháng giêng hàng năm

Lễ Hội: Đền cả (Dinh Đô Quan Hoàng mười)

Được xây dựng vào năm 1060 thời nhà Lý vua Lý Thánh Tông về sau được trùng tu bởi thời nhà Lê bởi vua Lê Ý Tông 1726 và đến triều nhà Nguyễn 1427 trùng tu

Toạ lạc nơi Mỏ Hạc Linh Từ là ngã ba giao nhau giữa sông Minh Giang,sông La và sông Lam  xưa kia thuộc làng "Minh Lang Minh Lương Vân Chàng " thời nhà Lý thuộc bộ Việt thường cổ Vương quốc kinh đô ngàn Hống cư dân bộ lạc Việt thường quốc bên cạnh Sông La,Kênh nhà Lê(sông Minh giang) và Sông Lam (Cựu Đô Ngàn Hống) của cư dân bộ lạc Việt thường quốc bên cạnh Sông La,Kênh nhà Lê (sông Minh giang) dưới chân núi Hùng BảoThứu Lĩnh,(cựu Đô) (Ngàn Hống)  nay là Hồng Lĩnh có 199 ngọn (Theo Ngọc Phả Hùng Vương hiện lưu giử tại bảo tàng Hùng Vương)ngày xưa ngôi đền toạ lạc chính lễ cả tổng xứ Nghệ an châu về dự đại yết nên nhân dân trong vùng quen gọi là Đên Cả thuộc tổ dân phố Hầu Đền (có Hói Cửa Đền) Phường Trung Lương Thị xã Hồng Lĩnh tỉnh Hà Tĩnh( Dinh Đô Quan Hoàng Mười) hiện nay gần như bị phế tích hoàn toàn

Ngày lễ hội chính diễn ra vào ngày 10 tháng 10 âm lịch hằng năm còn có lễ hội khai điểm vào ngày rằm tháng 3.[1] Lễ hội có các hoạt động hấp dẫn như rước sắc bằng thuyền từ nhà thờ họ Nguyễn ra đền, hát chầu văn, thi chọi gà, đánh cờ người.

Lễ hội chính trên thì rằm tháng giêng và tháng bảy nghi lễ tế thần tại đền, sau đó rước kiệu thần về đình đền trong tổng phủ, mở Hội vui 3 ngày, có thi đánh cờ, kéo co, đua vật và hát tuồng bội, phường chèo,chầu văn,sắc bùa,bơi thuyền rồng chầu đền, v.v.. đến ngày thứ 4 rước kiệu về đền.đây là lễ hội lớn của cả vùng

(Cung văn trong Đạo Mẫu Việt Nam khi hầu giá Quan Hoàng Mười có đoạn miêu tả)

Tuổi thanh xuân một đấng anh hùng

Tài ba lỗi lạc khắp vùng Nghệ An
Ai vô xứ Huế thì vô
Qua cầu bến thuỷ tới Dinh đô ông Hoàng Mười''''

Nguồn Hát văn ông Hoàng Mười 'http://daomau.com/

Mỏ Hạc Linh Từ  địa linh phong thuỷ nơi ngã ba giao nhau giữa sông Minh Giang,sông La và sông Lam ở giáp ranh huyện Hưng Nguyên và đất Đức Thọ tỉnh Nghệ Tĩnh

  • Lễ hội Đô đài
- Thời gian: Ngày 12 tháng Giêng âm lịch.

Kinh tế[sửa | sửa mã nguồn]

  • Công nghiệp:
- Nhà máy gạch tuynen Hồng Lĩnh
- Nhà máy ximăng Hồng Lĩnh
  • Thủ công nghiệp: rèn, mộc,
  • Nông nghiêp:
  • Dịch vụ và Du lịch

Hình ảnh[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]