Herod Đại đế

Chân dung của Herod Đại đế

Herod Đại đế (tiếng Hebrew: הוֹרְדוֹס; tiếng Hy Lạp: ἡρῴδης, Herodes), hay Herod I, là vị vua được Đế chế La Mã cắt đặt cai trị tỉnh Iudaea, có nghĩa Judaea (nay là vùng đất tranh chấp giữa Israel và Palestine), từ năm 37 TCN đến năm 4 TCN.

Mô hình của Cung điện Herod tại Viện bảo tàng Israel

Tiểu sử

Herod I sinh trưởng trong một gia đình quyền quý có cha là Antipater the Idumaean. Mẹ ông là công nương Cypros của vùng Petra Nabatea (nay là một phần của Jordan). Gia đình ông có quan hệ thân thiết với nhiều nhân vật quyền quý ở La Mã thời bấy giờ, trong đó có Pompey và Cassius. Nhờ mối quan hệ này, năm 47 TCN cha của Herod được cất nhắc làm quan tổng trấn của vùng Judea, và Herod được làm thống đốc Galilee. Sau khi cha bị đầu độc vào năm 43 TCN, Herod I lên nắm tất cả quyền bính của cha và truất phế người vợ đầu và con cả để lấy công nương Mariamne của hoàng tộc cai trị Judaea trước đó.

Năm 40 TCN, khi người Hasmonea và Parthia xâm chiếm Judaea, Herod I chạy trốn sang La Mã. Tại đó ông được Hội đồng Trưởng lão La Mã bầu làm Vua Do Thái. Nhưng phải đến năm 37 TCN ông mới thức sự thống trị được Judaea.

Herod trong Tân Ước

Theo chương 2 của Phúc âm Matthew, khi Jesus ra đời có những vị đạo sĩ từ phương Đông đi theo ánh sáng sao lạ để triều bái người. Khi đi ngang kinh thành của Herod I, những vị đạo sĩ này ghé vào cung vua để hỏi thăm về "vị vua mới sinh" của người Do Thái. Khi nghe hỏi như vậy, Herod I lo ngại cho vương quyền của mình sẽ bị mất vào tay "vị vua mới sinh" theo lời các đạo sĩ kia, nên giả vờ tiếp đãi các đạo sĩ hậu hĩ và căn dặn nếu tìm được vị vua mới thì khi về nhớ ghé qua cho ông biết để ông đến triều bái. Thật ra Herod I dự định nếu biết tin về "vị vua mới" sẽ cho người đến giết ngay lập tức để trừ hậu họa.

Phát hiện được âm mưu của Herod I, sau khi gặp Jesus các vị đạo sĩ ra về bằng đường khác để tránh phải tiết lộ thông tin. Không biết chính xác vị vua mới theo các nhà đạo sĩ là ai, Herod I quyết định thà giết lầm hơn bỏ sót, cho giết tất cả các bé trai mới sinh tuổi từ 2 tuổi trở xuống ở vùng Bethlehem, nơi Jesus sinh ra. Tuy nhiên, gia đình Jesus thoát nạn nhờ trước đó đã hay tin và trốn sang Ai Cập và chỉ trở về sau khi Herod I qua đời tại Jericho.