Hiến chương 08

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Hiến chương 08 (zh. 零八宪章, Língbā Xiànzhāng) là một tuyên ngôn đầu tiên có chữ ký của hơn 350 trí thức và nhà hoạt động nhân quyền Trung Quốc nhằm thúc đẩy cải cách chính trịdân chủ trong nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.[1] Bản Tuyên ngôn đã được xuất bản vào ngày 10 tháng 12 năm 2008, kỷ niệm 60 năm của Tuyên ngôn Nhân quyền Thế giới, áp dụng tên và phong cách từ Hiến chương 77 chống Liên Xô do những người bất đồng chính kiếnTiệp Khắc xuất bản.[2] Kể từ khi được phát hành, hơn 8.100 người bên trong và ngoài Trung Quốc đã ký vào bản Tuyên ngôn này.[3][4]

Một trong những tác giả của Hiến chương 08, nhà văn Lưu Hiểu Ba, đã được trao giải Nobel Hòa bình vào năm 2010.

Nội dung[sửa | sửa mã nguồn]

Nhiều chữ ký ban đầu là công dân nổi tiếng trong và ngoài chính phủ, bao gồm cả các luật sư, một blogger Tây Tạng, tên là Woeser; và Bao Tong, một cựu quan chức cấp cao của Đảng Cộng sản Trung Quốc. Tất cả họ đều phải đối mặt với nguy cơ bị bắt giữ và tù đày.[5] Hiến chương kêu gọi 19 thay đổi để cải thiện nhân quyền tại Trung Quốc, bao gồm một hệ thống pháp lý độc lập, tự do lập hội và loại bỏ các chế độ độc đảng. "Tất cả các loại xung đột xã hội đã không ngừng tích lũy và cảm xúc của sự bất mãn đã tăng liên tục, "Hiến chương viết. "Hệ thống hiện tại đã trở nên quá lạc hậu đến mức thay đổi là không thể tránh khỏi. "Trung Quốc là nước duy nhất có quyền lực lớn trên thế giới vẫn giữ chế độ toàn trị vi phạm quyền con người, hiến chương tuyên bố. "Thực trạng này phải thay đổi!! Cải cách Chính trị dân chủ không thể trì hoãn lâu hơn nữa".[5]

Các nội dung chính bản hiến chương:

  1. Sửa đổi Hiến pháp;
  2. Phân quyền;
  3. Dân chủ lập hiến;
  4. Tư pháp độc lập;
  5. Kiểm soát xã hội đối với công chức;
  6. Bảo đảm quyền con người;
  7. Bầu cử các quan chức trong bộ máy công;
  8. Bình đẳng Nông thôn - Thành thị;
  9. Tự do lập hội;
  10. Tự do hội họp;
  11. Tự do ngôn luận;
  12. Tự do tôn giáo;
  13. Giáo dục toàn dân;
  14. Bảo vệ quyền sở hữu tư nhân;
  15. Cải cách Tài chính và thuế;
  16. An sinh xã hội;
  17. Bảo vệ môi trường;
  18. Chế độ Cộng hòa liên bang;
  19. Hoà giải dân tộc.[6]

Đoạn mở đầu của Hiến chương tuyên bố:[7]

Năm nay là năm thứ 100 của Hiến pháp đầu tiên của Trung Quốc, ngày kỷ niệm 60 năm Tuyên ngôn Nhân quyền, kỷ niệm 30 năm ngày sinh của Bức tường Dân chủ, và 10 năm kể từ khi Trung Quốc đã ký các Công ước Quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị. Sau khi trải qua một thời gian dài của thảm họa và đấu tranh dai dẳng về nhân quyền, quần chúng nhân dân Trung Quốc đã thức tỉnh đang ngày càng nhận ra rõ ràng hơn rằng tự do, bình đẳng, và nhân quyền là những giá trị phổ quát chung được chia sẻ bởi toàn thể nhân loại, và nền dân chủ, một nước cộng hòa, và hiến tạo thành cấu trúc khung cơ bản của quản trị hiện đại. Sự tước đoạt "hiện đại" những giá trị phổ quát và cơ bản này là một quá trình tước đi quyền sống của con người, bào mòn bản chất con người, và hủy hoại phẩm giá con người. Trung Quốc sẽ đi về đâu trong thế kỷ 21? Tiếp tục "hiện đại hóa" theo kiểu của chế độ độc tài? Hoặc công nhận giá trị phổ quát, hoà nhập vào nền văn minh chung, và xây dựng một hệ thống dân chủ? Đây là một quyết định không thể tránh được.

Hiến chương 08

Phản ứng[sửa | sửa mã nguồn]

Từ Chính phủ Trung Quốc[sửa | sửa mã nguồn]

Chính phủ Trung Quốc đã công khai tuyên bố rất ít về Hiến chương 08.[8] Vào ngày 8 tháng 12 năm 2008, hai ngày trước Lễ kỷ niệm 60 năm Liên Hiệp Quốc thông qua Tuyên ngôn Nhân quyền, Lưu Hiểu Ba đã bị cảnh sát bắt giữ, vài giờ trước khi bản Hiến chương được phát tán mạng.[9] Ông đã bị tạm giữ và sau đó bị bắt giam ngày 23 tháng 6 năm 2009, với tội danh "nghi ngờ khích động lật đổ quyền lực nhà nước." [10][11] Một số người đoạt giải Nobel đã viết thư cho Chủ tịch nước Hồ Cẩm Đào yêu cầu thả tự do cho ông.[8] Để đáp lại, Chính phủ Trung Quốc cố gắng để trấn áp phong trào bất đồng chính kiến:[12] ít nhất 70 trong số 303 người ký tên ban đầu của nó đã được triệu tập hoặc bị thẩm vấn bởi cảnh sát trong khi phương tiện truyền thông trong nước đã bị cấm phỏng vấn bất cứ ai những người đã ký vào hiến chương này.[12] Cảnh sát cũng đã truy tìm hoặc hỏi cung một nhà báo, Li Datong, và hai luật sư, mặc dù họ không bị bắt.[8] Phương tiện truyền thông nhà nước đã bị cấm đưa tin về Bản tuyên ngôn này.[13] Một trang web phổ biến trong giới hoạt động nhân quyền, bullog.cn, mà có liên quan tới Hiến chương, đã bị đóng cửa.[14] Vào ngày 25 tháng 12 năm 2009, Lưu Hiểu Ba đã bị kết án 11 năm tù về tội danh "kích động lật đổ nhà nước".

Ngày 8 tháng 10 năm 2010, ông được trao giải Nobel Hòa bình "cho cuộc đấu tranh lâu dài và không bạo lực của mình cho các quyền cơ bản của con người ở Trung Quốc".

Từ Quốc tế[sửa | sửa mã nguồn]

Một số chính phủ ngoại quốc, trong đó có Hoa Kỳ,[15] Đức [16], và Đài Loan [17] đã lên án việc Chính phủ Trung Hoa trấn áp những người ủng hộ Hiến chương 08 cũng như ca ngợi Hiến chương 08. Báo chí quốc tế nói chung nói về Hiến chương 08 rất tích cực, và các tổ chức phi chính phủ quốc tế cũng hỗ trợ thông điệp phát ra từ Hiến chương.[18][19][20] Một số nhân vật quốc tế khác, bao gồm cả Đạt Lai Lạt Ma, cũng lên tiếng ủng hộ của họ và sự ngưỡng mộ đối với Hiến chương 08.[21] Nghệ sĩ ShawNshawN miêu tả một bức tranh khổ rộng 90 x 30 inch về 19 yêu cầu của Hiến chương.[22]

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ “Over 5000 people have signed the Charter 08 (《零八宪章》签名已超过5000人)”. Boxun. 17 tháng 12 năm 2008. Truy cập ngày 15 tháng 12 năm 2008. 
  2. ^ Spencer, Richard (9 tháng 12 năm 2008). “Chinese dissidents emulate anti-Soviet heroes with Charter 08”. Telegraph.co.uk. Truy cập ngày 10 tháng 12 năm 2008. 
  3. ^ Why China's leadership should talk to the Charter 08 movement, Washington Post, January 30, 2009.
  4. ^ Small green shoots of rebellion among ordinary Chinese, Irish Times, January 31, 2009.
  5. ^ a ă Macartney, Jane (10 tháng 12 năm 2008). “Leading Chinese dissident, Liu Xiaobo, arrested over freedom charter”. London: Times Online. Truy cập ngày 9 tháng 12 năm 2008. 
  6. ^ Link, Perry. “Charter 08 Translated from Chinese by Perry Link The following text of Charter 08, signed by hundreds of Chinese intellectuals and translated and introduced by Perry Link, Professor of Chinese Literature at the University of California, Riverside”. The New York Review of Books. Truy cập ngày 10 tháng 12 năm 2008. 
  7. ^ “Charter 08 (translated from the Chinese by Human Rights in China)”. Human Rights in China. Truy cập ngày 10 tháng 12 năm 2008. 
  8. ^ a ă â China aims to silence reform call, BBC News, January 12, 2009.
  9. ^ Human Rights in China, "Independent Scholars Detained: Start of 2009 Crackdown?," 9 December 2008.
  10. ^ A Manifesto on Freedom Sets China’s Persecution Machinery in Motion, New York Times, May 3, 2009.
  11. ^ "刘晓波因涉嫌煽动颠覆国家政权罪被依法逮捕" (Liu Xiaobo Formally Arrested on 'Suspicion of Inciting Subversion of State Power' Charges), China Review News, June 24, 2009.
  12. ^ a ă "Beijing acts to stifle dissident call for reform,"Financial Times, January 3, 2009.
  13. ^ "Media Ban on Charter Activists," UNHCR and RFA, 24 December 2008.
  14. ^ "Edgy China blog site shut amid Internet porn sweep," Associated Press, January 9, 2009.
  15. ^ Sean McCormack, Sean McCormack (11 tháng 12 năm 2008). “Harassment of Chinese Signatories to Charter 08 Press Statement Sean McCormack, Spokesman Washington, DC”. U.S. Department of State. Truy cập ngày 10 tháng 12 năm 2008. 
  16. ^ “China retaliates against signatories of rights charter”. Trend News. 11 tháng 12 năm 2008. Truy cập ngày 10 tháng 12 năm 2008. 
  17. ^ Taiwan should heed "Charter 08" message, Taiwan News, December 25, 2008.
  18. ^ "Independent Scholars Detained: Start of 2009 Crackdown?" Human Rights in China, December 9, 2008.
  19. ^ “China: Retaliation for Signatories of Rights Charter Critic Liu Xiaobo Remains in Police Custody”. Human Rights Watch. 10 tháng 12 năm 2008. Truy cập ngày 10 tháng 12 năm 2008. 
  20. ^ “International PEN protests the detention of leading Chinese dissident writer Liu Xiaobo”. International Pen. 17 tháng 12 năm 2008. Truy cập ngày 18 tháng 12 năm 2008. 
  21. ^ “Statement From His Holiness the Dalai Lama”. the 14th Dalai Lama. 11 tháng 12 năm 2008. Truy cập ngày 11 tháng 12 năm 2008. 
  22. ^ Painting by ShawNshawN - Art of the Real

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]