Hijikata Toshizō

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Đây là một tên người Nhật; họ tên được viết theo thứ tự Á Đông (họ trước tên sau): họ là Hijikata. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp tên người Nhật hiện đại khi viết bằng ký tự La Tinh thường được viết theo thứ tự Tây phương (tên trước họ sau).
Hijikata Toshizō
Tượng đài ở Takahata Fudo, Hino, Tokyo

Hijikata Toshizo (土方 歳三 Hijikata Toshizo?, Thổ Phương Tuế Tam) (31/5/1835 — 20/6/1869) là Phó cục trưởng Shinsengumi, một lực lượng samurai Nhật Bản phục vụ cho chính quyền Mạc Phủ. Về cấp bậc, Hijikata chỉ đứng sau Cục Trưởng Kondo Isami - chỉ huy tối cao của nhóm. Tên Toshizo của ông ngoài nghĩa phổ biến nhất là "Tuế Tam", còn một số bản dịch khác đọc là "Tuế Tàng" hay "Niêm Tam".

Bối cảnh[sửa | sửa mã nguồn]

Hijikata Toshizō (tên đầy đủ: Hijikata Toshizo Yoshitoyo) sinh vào ngày 31 tháng 5 năm 1835 (tính theo Dương lịch, thuộc cung hoàng đạo Song Tử), quê ở làng Hino, quận Musashi (nay là vùng ngoại ô Tokyo, Nhật Bản). Ông là con út trong gia đình khá giàu có gồm 6 người con, cha là một nông dân chăm chỉ nhưng chết không lâu trước khi ông ra đời. Mẹ cũng mất khi mới lên năm tuổi, Hijikata được nuôi dạy bởi chị cả và anh rể. Ông được cưng chiều từ nhỏ nên là một đứa trẻ nghịch ngợm, suýt nữa trở nên hư hỏng. Vì thế, ông không được ai công nhận ngoài bạn bè và gia đình mình.

Điều này đã thay đổi khi Hijikata chứng kiến một samurai 21 tuổi ở phiên Aizu thực hiện Seppuku (nghi lễ tự sát của giới samurai). Ông đã khóc khi chứng kiến sự việc này và quyết tâm trở thành một võ sĩ.

Anh rể của Hijikata, Satou Hikogorou, phụ trách một võ đường của môn phái kiếm thuật Tennen Rishin-ryu ở Hino. Nhờ việc đó, Hijikata đã có cơ hội gặp Kondo Isami từ hồi nhỏ và ở lại thụ giáo võ đường Shieikan của pháiTennen Rishin-ryu vào năm 1859.

Giai đoạn trong Shinsengumi[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 1863, Hijikata và Kondo Isami thành lập nhóm Miburoushi (Mibu lãng sĩ, tiền thân của Shinsengumi). Kondo và hai người khác là Serizawa Kamo, Niimi Nishiki cùng trở thành những người lãnh đạo của nhóm này, và Hijikata là một trong những phó cục trưởng. Shinsengumi phụng sự Mạc phủ Tokugawa trong vai trò một lực lượng cảnh sát đặc biệt ở Kyoto dưới quyền Matsudaira Katamori, lãnh chúa phiên Aizu.

Tuy nhiên, Serizawa và Niimi bắt đầu gây sự, rược chè và cưỡng đoạt tiền bạc ở Kyoto, điều đó khiến danh tiếng của Shinsengumi bị ô uế và nhóm bị đặt biệt danh là "sói Mibu" ("Mibu-ro"). Hijikata đã tìm đủ chứng cứ buộc tội Niimi và ra lệnh cho ông ta phải seppuku. Serizawa và các môn đệ bị ám sát và Kondo trở thành người lãnh đạo duy nhất của Shinsengumi với Yamanami Keisuke và Hijikata là phó cục trưởng.

Nhóm phát triển lên quy mô 140 người, bao gồm một số là nông dân và nhà buôn mà kế sinh nhai của họ bị đe doạ nếu Mạc phủ Tokugawa bị lật đổ. Những luật lệ mà Shinsengumi thiết lập để quản lý Kyoto rất nghiêm khắc và Hijikata được biết tới là người khắc nghiệt và tàn nhẫn nhất trong việc thi hành luật lệ cùng thanh kiếm của mình, Kanesada, với biệt danh "Con ác quỷ của Shinsengumi". Thậm chí trong nội bộ nhóm Shinsengumi, Hijikata cũng đặt ra những nội quy vô cùng hà khắc. Những người bỏ trốn và kẻ phản bội đều bắt buộc phải seppuku; điều này đã xảy ra với Yamanami (một trong những người bạn cũ của Hijikata) khi ông định rời khỏi Shinsengumi năm 1865.

Cùng với những thành viên khác của Shinsengumi, Hijikata trở thành hatamoto năm 1867[1]. Ông được thăng cấp yoriai (yoriai-kaku 寄合格) đầu năm 1868[2].

Cái chết[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 1868, Kondou bị thương bởi một phát súng bắn và phải về Edo trị thương, Hijikata trở thành người lãnh đạo tạm thời của Shinsengumi tham gia trận Toba-Fushimi. Sau thất bại tại trận chiến ở Katsunuma, Kondou và Hijikata lui quân về Shimousa Nagerayama nơi Kondou đã tự nộp mình cho Arimoto của quân đội Minh Trị Thiên Hoàng và bị xử tử tại Itabashi, Hijikata dùng tên giả Naito Hayato lập nên nhóm Koyou Chibuntai và tiếp tục chiến đấu từ nơi này sang nơi khác chống lại chính quyền mới cho tới khi dừng chân tại Aizu. Sau một thời gian ở Aizu, ông tới Sendai, gia nhập hạm đội của Enomoto Takeaki[2]. Ở Hakodate, ông trở thành Thứ trưởng bộ quốc phòng của nền Cộng hòa Ezo mới trong 12 tháng[2].

Hijikata biết rằng ông đang tham gia một cuộc chiến tuyệt vọng, và nói với thầy thuốc 'Matsumoto Ryojun' rằng "Tôi chiến đấu không phải để giành chiến thắng. Mạc Phủ Tokugawa sắp sụp đổ, sẽ thực sự ô nhục nếu không ai dám chết cùng nó. Đó là lý do tôi phải ra đi. Tôi sẽ đánh một trận hào hùng nhất đời mình để hi sinh vì đất nước này".

Vào ngày 20/6/1869 (11/5 âm lịch), Hijikata bị giết ở Umahami (gần Hakodate), trong trận đánh trên lưng ngựa bởi một viên đạn bắn vào lưng. Không ai biết nơi ông được chôn cất, nhưng một đài tưởng niệm ông đã được đặt gần ga Itabashi ở Tokyo, bên cạnh tượng đài Kondo Isami. Bài thơ tuyệt mệnh được giao phó cho Ichimura Tetsunosuke không lâu trước cái chết của Hijikata viết rằng: "Cho dù thân thể tôi có bị chôn vùi trên đảo Ezo, tinh thần của tôi vẫn sẽ bảo vệ cho chủ nhân của mình ở phía đông kia mãi mãi" (đảo Hakodate nằm ở phía bắc và có lẽ Hijikata muốn ám chỉ tới Mạc Phủ ở Edo phía đông)

Chuyện bên lề[sửa | sửa mã nguồn]

  • Với sự hà khắc, kỉ luật của Hijikata, các thành viên Shinsengumi đã đặt cho ông biệt danh Oni-fukuchou, tức Phó cục trưởng Ác quỷ (Oni tiếng Nhật: "quỷ")
  • Hijikata sở hữu cây kiếm Izuminokami-Kanesada (和泉守兼定) được rèn từ thời Edo.
  • Mặc dù bản thân Hijikata chưa bao giờ hoàn toàn là đệ tử của phái Tennen Rishin-ryu, nhưng ông đã phát triển hệ thống chiến đấu của Shinsengumi, "Shinsengumi - Kenjutsu", từ dòng kiếm thuật này.
  • Hijikata là một tín đồ đạo Phật với pháp danh Saishin indono Makoto Takayoshi Toyohiro Koji.

Hijikata trong thế giới hư cấu[sửa | sửa mã nguồn]

Shiba Ryotaro, tác giả tiểu thuyết dã sử nổi tiếng của Nhật Bản đã lấy Hijikata làm nhân vật chính cho bộ tiểu thuyết Moeyo ken (Kiếm ơi, cháy lên!)

Hijikata được miêu tả trong phim Gohatto năm 1999 (diễn bởi Takeshi Kitano), bộ phim truyền hình Shinsengumi! của đài NHK Nhật Bản năm 2004 (trong đó có 1 tập dài dành riêng cho Hijikata tên: Hijikata Toshizo Saigo no Ichinichi),

Hijikata là vai chính trong manga Getsumei Seiki - Sayonara Shinsengumi/ Goodbye Shinsengumi (tựa tiếng Việt: Giã biệt anh hùng) của Morita Kenji và trong Mibu Robin's Baragaki ("Red Demon"). Hijikata (cũng như những thành viên khác của Shinsengumi) cũng xuất hiện trong yaoi manga Soshite Haru no Tsuki.

Trong các bộ truyện tranh cuả Nhật Bản, Hijikata cũng xuất hiện trong các bộ Roruoni Keshin, Truyền nhân Atula (phần 2), Kaze Hikaru, Kiếm sĩ phong hỏa (Kaze no Gotoku Hi no Gotoku)....

Hijikata xuất hiện trong loạt phim Shinsengumi Keppuroku, do Hiroaki Murakami thủ vai.

Hijikata đóng một vai trò nổi bật trong anime-manga Shura no Toki và trong OVA Shiro no Kiseki. Ông là 1 trong những nhân vật nổi bật của Peacemaker Kurogane (anime/ manga), Gintama (anime/ manga), Kaze Hikaru (manga), Hakuouki: Shinsengumi Kitan (game/ anime). Hijikata cũng xuất hiện một đoạn ngắn trong phim hoạt hình Bakumatsu Kikansetsu Irohanihoheto.

Nhân vật Hijikata Toushirou dựa theo Hijikata Toshizo là một trong những nhân vật được yêu thích trong anime và manga Gintama.

Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Hijikata Toshizō and Okita Sōji. Hijikata Toshizō, Okita Sōji zenshokanshū edited by Kikuchi Akira. Tōkyō: Shin Jinbutsu Ōraisha, 1995. ISBN 4404023065.
  • Itō Seirō. Hijikata Toshizō no nikki. Tokyo: Shin Jinbutsu Ōraisha, 2000. ISBN 440402861X
  • Kikuchi Akira, et al. Shashinshū Hijikata Toshizō no shōgai. Tōkyō: Shin Jinbutsu Ōraisha, 2001. ISBN 4404029306
  • Miyoshi Tōru. Senshi no fu: Hijikata Toshizō no sei to shi. Tōkyō: Shueisha, 1993. ISBN 4087480011 408748002X.
  • Tanaka Mariko and Matsumoto Naoko. Hijikata Toshizō Boshin senki. Tōkyō: Shin Jinbutsu Ōraisha, 1976.

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]