Inrasara

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Nhà thơ Inrasara tên thật là Phú Trạm, sinh ngày 20 tháng 9 năm 1957 tại làng Chakleng - Mỹ Nghiệp, thị trấn Phước Dân, huyện Ninh Phước tỉnh Ninh Thuận, Việt Nam. Ông là một nhà thơ gốc Chăm nổi tiếng của Việt Nam hiện nay.[1]

Tiểu sử và sự nghiệp[sửa | sửa mã nguồn]

Inrasara sinh trưởng ở một trong những làng Chăm cổ nhất, nơi các gia đình vẫn theo truyền thống Mẫu hệ. Trong một gia đình mẫu hệ, người đàn ông lo sự nghiệp, người phụ nữ lo việc gia đình. Con trai sinh ra lấy họ cha nhưng lúc chết lại được chôn trong nghĩa trang của dòng họ mẹ. Khi lập gia đình, tài sản do người phụ nữ quản lý.[2]

  • 1969 - học sinh Trường Trung học Pô-Klong gi-rai- Ninh Thuận.
  • 1977 - sinh viên Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh.
  • 1978 - bỏ học, đi, đọc và làm thơ.
  • 1982 - nghiên cứu ở Ban Biên soạn sách chữ Chăm - Ninh Thuận.
  • 1986 - thôi việc, làm nông dân, đi, nghiên cứu và làm thơ.
  • 1992 - nghiên cứu tại Trung tâm nghiên cứu Việt Nam - Đông Nam Á, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Thành phố Hồ Chí Minh.
  • Từ 1998 - làm việc tự do. Hiện sống tại thành phố Hồ Chí Minh. Công việc đang làm: Nghiên cứu văn hóa Chăm; làm thơ, viết văn, dịch & viết tiểu luận - phê bình văn học.

Ông là hội viên của:

  • Hội Nhà văn Việt Nam
  • Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam
  • Hội Văn học - nghệ thuật các Dân tộc thiểu số Việt Nam.[3]

Tác phẩm[sửa | sửa mã nguồn]

Nghiên cứu - Sưu tầm - Dịch thuật[sửa | sửa mã nguồn]

  • Văn học Chăm I - Khái luận, NXB Văn hoá Dân tộc 1994; in lần thứ hai: NXB Trí thức, H., 2012.
  • Văn học dân gian Chăm - Ca dao - Tục ngữ, Câu đố, NXB Văn hoá Dân tộc, 1995; in lần thứ 2[4], NXB Văn hoá Dân tộc, 2006.
  • Văn học Chăm II - Trường ca, sưu tầm - nghiên cứu, NXB Văn hoá Dân tộc 1995.
  • Từ điển Chăm - Việt (viết chung), NXB Khoa học xã hội 1995.
  • Từ điển Việt- Chăm (viết chung), NXB Khoa học xã hội 1996.
  • Các vấn đề văn hoá - xã hội Chăm (tiểu luận), NXB Văn hoá Dân tộc 1999.
  • Văn hoá - xã hội Chăm, nghiên cứu và đối thoại (tiểu luận), NXB Văn học 2003, 2008; in lần thứ tư: NXB Khoa học Xã hội, H., 2011.
  • Tự học tiếng Chăm, NXB Văn hoá Dân tộc 2003.
  • Từ điển Việt - Chăm dùng trong nhà trường (viết chung), NXB Giáo dục 2004.
  • Ariya Cam - Trường ca Chăm, Nhà xuất bản Văn Nghệ TP Hồ Chí Minh, 2006; in lần thứ ba: NXB Thời đại, H., 2011
  • Sử thi Akayet Chăm, NXB Khoa học Xã hội, H., 2009; in lần thứ ba, NXB Văn hóa Thông tin, 2013
  • Thả diều xứ nắng, NXB Kim Đồng, 2012
  • 4.650 Từ Việt - Chăm thông dụng, NXB Văn hóa - Văn nghệ, 2014.

Sáng tác và Phê bình văn chương[sửa | sửa mã nguồn]

  • Nhập cuộc về hướng mở, tiểu luận - phê bình, NXB Văn học, 2014

Ngoài làm thơ, ông còn nghiên cứu, sưu tầm, dịch thuật văn học và ngôn ngữ Chăm, đồng thời là chủ biên của tuyển tập Tagalau, mục đích giới thiệu văn học Chăm và nâng đỡ, khuyến khích các cây bút Chăm trẻ tuổi.

Thơ của ông được đánh giá là giàu ý tưởng và mang nhiều tính ẩn dụ. Là loại thơ nặng chất triết luận, thứ triết luận từ nghiệm sinh và đang hướng đến những hoài nghi, đối thoại và biện giải cuộc sống, nên hơi khó hiểu...[8] Tuy nhiên mọi người đều công nhận tài năng và sự đóng góp to lớn của ông trong việc nghiên cứu, sưu tầm văn học Champa [9].

Ông còn là một nhà phê bình văn học được đánh giá cao vì luôn cổ suý những cái mới trong văn học nghệ thuật[10]. Ví dụ Tân hình thức [11] hay Hậu hiện đại...[12]

Giải thưởng[sửa | sửa mã nguồn]

Inrasara đã 2 lần đoạt Giải thưởng của Hội Nhà Văn Việt Nam (1997- 2003)[13] và Giải thưởng Văn học Đông Nam Á (Lễ tẩy trần tháng tư) năm 2005 tại Thái Lan[14].

Năm 1995, ông cũng được giải thưởng của Trung tâm lịch sử và văn minh Đông Dương thuộc Đại học Sorbonne (Pháp) với công trình nghiên cứu Văn Học Chăm (tập 1)

Năm 2005, ông được Đài Truyền hinh Việt Nam VTV bầu là Nhân vật Văn hóa trong năm [15]

Năm 2009, ông được trao Giải thưởng văn hóa Phan Châu Trinh.

Đọc thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ nhà nghiên cứu văn hóa Chăm
  2. ^ Inrasara: Đi dây giữa quá khứ và tương lai, tienphong, 16.11.2014
  3. ^ Tác giả Inrasara[nguồn tự xuất bản]
  4. ^ Ca dao, Tục ngữ, Thành ngữ, Câu đố Chăm
  5. ^ Chân dung cát
  6. ^ Chưa đủ cô đơn cho sáng tạo
  7. ^ Song thoại với cái mới
  8. ^ [1] Inrasara - Người thơ trầm tưởng
  9. ^ [2] Giới thiệu Trường ca Chăm của Inrasara
  10. ^ [3] Chưa đủ cô đơn cho sáng tạo
  11. ^ [4] Hoa xương rồng trên cát
  12. ^ [5] Chưa đủ cô đơn cho sáng tạo 2
  13. ^ [6] Inrasara - Lần thứ hai đoạt giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam
  14. ^ [7] Cham poet awarded 2005 Southeast Asian Writers' Prize
  15. ^ [8] Những nhân vật tiêu biểu trong năm 2005 của VTV

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]