Jan III Sobieski

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Jan III Sobieski
Vua nước Ba Lan; Đại Công tước xứ Litva
Coques John III Sobieski.jpg
Quốc vương Jan III Sobieski trên lưng chiến mã. Họa phẩm của họa sĩ Gonzales Coques, sau năm 1674.
Vua nhà Sobieski
Vương quốc Ba Lan và Đại Công quốc Litva
Tại vị 21 tháng 5 năm 1674 - 17 tháng 6 năm 1696
Đăng quang 2 tháng 2 năm 1676 tại Nhà thờ Wawel, Kraków
Tiền nhiệm Michał Korybut Wiśniowiecki Vua hoặc hoàng đế
Kế nhiệm August II Mocny Vua hoặc hoàng đế
Thông tin chung
Tước vị
Hoàng tộc Nhà Sobieski
Thân phụ Jakub Sobieski
Thân mẫu Zofia Teofilla Daniłowicz
Sinh 17 tháng 8 năm 1629
Olesko, Ukraina
Mất Cung điện Wilanów, Warszawa, Ba Lan

Jan III Sobieski (17 tháng 8 năm 1629 - 17 tháng 6 năm 1696) là một trong những vị vua nổi tiếng nhất của Vương quốc Ba Lan và Đại Công quốc Litva, là vua Ba LanĐại công tước của Litva từ năm 1674 tới khi qua đời vào năm 1696. Trước khi lên ngôi vua, ông từng là một vị anh hùng của Quân đội Ba Lan, ông thống lĩnh Quân đội Ba Lam đánh tan tác quân Thổ Ottoman trong trận Khotyn vào năm 1673. Là một lãnh tụ chính trị chín chắn và đầy kinh nghiệm, vào năm 1674, ông được tôn làm vua Ba Lan tại kinh đô Warszawa.[1][1][2]

Triều đại kéo dài suốt 22 năm của vua Sobieski cho thấy sự thanh bình của Vương quốc Ba Lan và Đại Công quốc Litva sau khi một loạt các cuộc chiến tranh như Đại hồng thuỷ hay cuộc nổi loạn Khmelnysky kết thúc.[3]

Không những là một vị Quân vương được lòng dân, ông còn là một thiên tài quân sự, và chiến thắng nổi tiếng nhất của ông là trận chiến chống quân Thổ Nhĩ Kỳ Ottoman tại thành Viên năm 1683.[4] Sau nhiều chiến thắng oanh liệt của Quân đội Ba Lan trước Đế quốc Ottoman, ông được họ mệnh danh là "Hùng sư của dân Ba Lan", và được Giáo hoàng xem là vị cứu tinh của các quốc gia Ki-tô giáo của châu Âu.[5]

Là một nhà chiến lược và nhà chính trị kiệt xuất, ông là vị Quốc vương vĩ đại cuối cùng trong lịch sử Ba Lan.[6]

Qua đời[sửa | sửa mã nguồn]

Vua Jan III Sobieski qua đời tại Wilanów, Ba Lan ngày 17 tháng 6 năm 1696. Vợ ông, Maria Kasimira, qua đời năm 1716 ở Blois, Pháp về được an táng ở Ba Lan. Họ được chôn cất ở Nhà thờ Wawel, Kraków, Ba Lan.

Vua Jan III Sobieski được kế vị bởi August II, người đã lên ngôi với sự ủng hộ của người Nga. Với cái chết của vua August II năm 1733, cuộc Chiến tranh Kế vị Ba Lan bùng nổ.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă Daniel Stone, The Polish-Lithuanian state, 1386-1795, trang 238
  2. ^ William Young, International Politics and Warfare in the Age of Louis XIV and Peter the Great: A Guide to the Historical Literature, trang 425
  3. ^ (tiếng Anh) Aleksander Gieysztor (1979). History of Poland. PWN, Polish Scientific Publishers. tr. 223. ISBN 83-01003-92-8. 
  4. ^ (tiếng Anh) J.A. Hammerton (2007). Peoples Of All Nations: Their Life Today And Story Of Their Past. Concept Publishing Company. tr. 4142. ISBN 81-72681-44-5. 
  5. ^ (tiếng Anh) Mario Reading (2009). The Complete Prophecies of Nostradamus. Sterling Publishing Company, Inc. tr. 382. ISBN 19-06787-39-5. 
  6. ^ Halina Iwanicka, A thousand years of Polish heritage, Commerce Clearing House, 1966, trang 31

Tài liệu tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. (tiếng Anh) Tindal Palmer, Alicia (1815), Authentic memoirs of John Sobieski, King of Poland, Printed for the author; and sold by Longman and Co .

Sách đọc thêm[sửa | sửa mã nguồn]

  • Tatham, John Sobieski, (Oxford, 1881)
  • Dupont, Mémoires pour servir à l'histoire de Sobieski, (Warsaw, 1885)
  • Salvandy, Histoire de Pologne avant et sous le roi Jean Sobieski, (two volumes, new edition, Paris, 1855)
  • Coyer, Histoire de Jean Sobieski, (Amsterdam, 1761 and 1783)
  • Waliszewski, Acta, (three volumes, Cracow, 1684)
  • Rieder, Johann III., König von Polen, (Vienna, 1883)
  • Chełmecki, König J. Sobieski und die Befreiung Wiens, (Vienna, 1883)
  • Du Hamel de Breuil, Sobieski et sa politique de 1674 à 1683, (Paris, 1894)

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]