Jean-Henri Fabre

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Jean Henri Fabre

Jean Henri Casimir Fabre (22 tháng 12 năm 1823St. Léons, Aveyron, Pháp - 11 tháng 10 năm 1915) là một nhà sinh học người Pháp nổi tiếng trong lĩnh vực côn trùng học. Đồng thời, ông cũng là một tác giả.

Cuộc đời[sửa | sửa mã nguồn]

Fabre sinh tại St. Léons thuộc Aveyron, Pháp.

Kiến thức Fabre thu được phần lớn là nhờ tự học, do hoàn cảnh gia đình ông khó khăn. Tuy nhiên, ông có được chứng chỉ giáo viên khi còn rất trẻ (19 tuổi) và bắt đầu đi dạy tại các trường học ở Ajaccio, Corse. Năm 1852, ông dạy tại trường trung học ở Avignon.

Fabre có được kiến thức trong nhiều lĩnh vực. Ông là một giáo viên, một nhà vật lý và một nhà thực vật học. Tuy nhiên, ông nổi tiếng vì những nghiên cứu trong lĩnh vực côn trùng học (nghiên cứu về côn trùng) và được nhiều chuyên gia công nhận là cha đẻ của ngành côn trùng học hiện đại.Ông đã khám phá ra nhiều tập tính kì bí của các loài côn trùng. Việc nghiên cứu của ông được bắt đầu từ sự hiếu kì vá thích thú các loài côn trùng từ khi còn nhỏ.Ông luôn tự đặt ra câu hỏi "Tại sao" và quan sát để giải đáp những câu hỏi ấy.Năm lên 3 tuổi, ông đến sống với ông bà.

Năm 1830: Ông trở về Xanh Lêông và bắt đầu đi học.

Năm 1833: Cả nhà ông chuyển tới Rôtếch.

Năm 1837: Bố thất bại trong công việc làm ăn nên ông phải đi bán chanh, đi làm bốc vác cho công trường xây dựng.

Năm 1839: Đỗ thủ khoa, được nhận học bổng vào trường Apniông.

Năm 1842: Tốt nghiệp trường sư phạm và làm giáo viên trường Cacfrăng.

Năm 1852: Đang làm việc ở đảo Corserica thì ông bị bệnh sốt rét ở đảo Coóc nên phải về Paris làm việc. Sau đó ông làm giáo viên trường Trung học Ampniông. Làm việc ở đó được vài năm thì ông bị đuổi việc.

Cuộc sống sau đó tuy khó khăn vất vả nhưng ông vẫn miệt mài nghiên cứu về côn trùng.

Và kỷ niệm đáng nhớ nhất trong cuộc đời Fabre là vào những ngày cuối đời của ông. Lúc đó người ta đã tổ chức "Ngày Fabre". Fabre mất vào ngày 11-10-1915 khi chiến tranh thế giới lần thứ nhất đang diễn ra. Ngôi mộ của ông được xây ở trên một cánh đồng ông rất yêu thích, cách làng Sêriniăng không xa. Trên ngôi mộ của ông có khắc câu châm ngôn mà ông rất thích:

"Chết không phải là hết mà là bắt đầu một cuộc sống mới cao quý hơn".

Nhà côn trùng học Jean Henri Fabre đã quan sát công trùng bằng con mắt của một triết gia. Ông đã khám phá ra rất nhiều tập tính kì bí của côn trùng và ông là một người rất yêu côn trùng. Fabre là một tấm gương yêu quý côn trùng cao đẹp.

Các tác phẩm[sửa | sửa mã nguồn]

  • Scène de la vie des insectes
  • Chimie agricole (textbook) (1862)
  • La Terre (Jean Henri Fabre)|La Terre (1865)
  • Le Ciel (textbook) (1867) - Scanned text on Gallica
  • Catalogue des « Insectes Coléoptères observés aux environs d'Avignon » (1870)
  • Les Ravageurs (1870)
  • Les Auxiliaires (1873)
  • Aurore (textbook) (1874) Scanned text on Gallica
  • Botanique (Thực vật học) (textbook) (1874)
  • L'Industrie (textbook) (1875)
  • Les Serviteurs (textbook) (1875)
  • Sphériacées du Vaucluse (1878)
  • Souvenirs entomologiques - 1st serie (1891) - (1879) - Scanned text on Gallica
  • Etude sur les moeurs des Halictes (1879)
  • Le Livre des Champs (1879)
  • Lectures sur la Botanique (Các bài giảng về thực vật học) (1881)
  • Nouveaux souvenirs entomologiques - 2th serie (1882) - Scanned text on Gallica
  • Lectures sur la Zoologie (Các bài giảng về động vật học) (1882)
  • Zoologie (Jean Henri Fabre)|Zoologie (Động vật học) (textbook) (1884)
  • Souvenirs entomologiques - 3th serie (1886) - Scanned text on Gallica
  • Histoire naturelles (textbook) (1889)
  • Souvenirs entomologiques - 4th serie (1891) - Scanned text on Gallica
  • La plante : leçons à mon fils sur la botanique (Cây trồng: những bài học cho con trai tôi về thực vật) (livre scolaire) (1892) - Scanned text on Gallica
  • Souvenirs entomologiques - 5th serie (1897) - Scanned text on Gallica
  • Souvenirs entomologiques - 6th serie (1900) - Scanned text on Gallica
  • Souvenirs entomologiques - 7th serie (1901) - Scanned text on Gallica
  • Souvenirs entomologiques - 8th serie (1903)
  • Souvenirs entomologiques - 9th serie (1905)
  • Souvenirs entomologiques - 10th serie (1909)
  • Fabre's book of insects retold from Alexander Teixeira de Mattos' translation of Fabre's Souvenirs entomologiques Scanned book
  • Oubreto Provençalo dou Felibre di Tavan (1909)
  • La Vie des insectes (Cuộc sống của côn trùng) (1910)
  • Mœurs des insectes (Cái chết của côn trùng) (1911)
  • Les Merveilles de l'instinct chez les insectes (Sự kì diệu của bản năng ở côn trùng) (1913)
  • Le monde merveilleux des insectes (Thế giới kì diệu của côn trùng) (1921)
  • Poésie françaises et provençales (1925) (bản cuối cùng)
  • La Vie des araignées (Cuộc sống loài nhện) (1928)
  • Bramble-Bees and Others Scanned book, Project Gutenberg Full Text
  • The Life of the Grasshopper. Dodd, Mead, and company, 1917. ASIN B00085HYR4
  • The Life of the Caterpillar. Dodd, Mead, 1919. ASIN B00089FB2A
  • Field, Forest, and Farm: Things interesting to young nature lovers, including some matters of moment to gardeners and fruit-growers. The Century Company, 1919. ASIN B00085PDU4
  • This Earth is Ours: Talks about Mountains and Rivers, Volcanoes, Earthquakes, and Geysers & Other Things. Albert & Charles Boni, 1923. ASIN B000EHLE22
  • The Glow-Worm and Other Beetles. Dodd, Mead, 1924. ASIN B000882F2K
  • The Mason Bees (Translated) Garden City, 1925. ASIN B00086XXU0; Reprinted in 2004 by Kessinger Publishing; ISBN 1-4179-1676-1; ISBN 978-1-4179-1676-4 Scanned book, Project Gutenberg Full Text
  • Curiosities of Science. The Century Company, 1927. ASIN B00086KVBE
  • The Insect World of J. Henri Fabre. Introduction and Interpretive Comments by Edwin Way Teale; Foreword to 1991 edition by Gerald Durrell. Published by Dodd, Mead in 1949; Reprinted by Beacon Press in 1991; ISBN 0-8070-8513-8
  • The Life of the Spider (Translated) Preface by Maurice Maeterlinck; Introduction by John K. Terres. Published by Horizon Press, 1971; ISBN 0-8180-1705-8 (First published by Dodd, Mead, and company in 1913, ASIN B00085D6P8) Scanned book, Project Gutenberg Full Text
  • The Life of the Fly. (Translated) Fredonia Books, 2001. ISBN 1-58963-026-2; ISBN 978-1-58963-026-0 Scanned book
  • The Hunting Wasps. University Press of the Pacific, 2002. ISBN 1-4102-0007-8; ISBN 978-1-4102-0007-5
  • More Hunting Wasps Scanned book Project Gutenberg Full Text
  • The Wonders of Instinct: Chapters in the Psychology of Insects. University Press of the Pacific, 2002. ISBN 0-89875-768-1; ISBN 978-0-89875-768-2 Scanned book, Project Gutenberg Full Text
  • Social Life in the Insect World Scanned book, Project Gutenberg Full Text
  • Insect life Scanned book
  • Côn trùng kí 10 tập

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]